Đại biểu Quốc hội: “Câu trả lời của Bộ trưởng chưa thỏa đáng”

Minh Huệ

08:15 18/11/2015

BizLIVE -

Chiều ngày 17/11, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNN) Cao Đức Phát đã đăng đàn trả lời chất vấn đại biểu Quốc hội về năng lực cạnh tranh hàng hóa nông sản khi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) có hiệu lực.

Đại biểu Quốc hội: “Câu trả lời của Bộ trưởng chưa thỏa đáng”

Phó Thủ tưởng và 2 bộ trưởng đăng đàn trả lời TPP.

Làm nóng nghị trường về một vấn đề thị trường đang quan tâm, đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Hòa, đoàn TP.HCM đã chất vấn 2 bộ trưởng về vấn đề TPP.

Với Bộ trưởng Cao Đức Phát, đại biểu Hòa hỏi: Xin Bộ trưởng tư vấn cho hàng chục triệu nông dân Việt Nam biết nên trồng cây gì? Nuôi còn gì? Để sản phẩm nông nghiệp Việt Nam có thể hội nhập đi vào Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) và TPP thành công.

“Câu trả lời của Bộ trưởng chưa thỏa đáng”

Đại biểu Hòa chất vấn: AEC và TPP chưa có hiệu lực, mà ngành nông nghiệp Việt Nam đã phải đối mặt trước việc mía đường không cạnh tranh được. “Theo Bộ trưởng ngành nông nghiệp Việt Nam có bị thua trên sân nhà hay không? Bộ trưởng có giải pháp gì để giúp chúng ta không bị thua trên sân nhà?”, đại biểu Hòa truy vấn.

Trả lời đại biểu Hòa, Bộ trưởng Cao Đức Phát thừa nhận có những sản phẩm khả năng cạnh tranh yếu như mía đường, một số loại sản phẩm chăn nuôi là chúng ta cạnh tranh yếu.

“70% sản phẩm chăn nuôi của nước ta là do các hộ gia đình nông dân rất nhỏ sản xuất, trong khi cả nước Mỹ chỉ có 40 công ty và 29.500 hộ chăn nuôi, nuôi 1 năm 9 tỷ con gà. Chúng ta 8 triệu hộ nông dân nuôi 1 năm 320 triệu con gà, mỗi hộ rất ít, nên năng suất, chất lượng thì thấp mà giá thành thì cao”, Bộ trưởng Phát cho biết.

 Bộ trưởng Cao Đức Phát

Tuy nhiên, Bộ trưởng Phát nhấn mạnh không thể để ngành chăn nuôi của chúng ta thất bại trên sân nhà, vì đây là cuộc sống của người dân, của hàng triệu hộ nông dân.

“Để làm được điều đó, chúng ta phải tổ chức lại sản xuất và hỗ trợ nhân dân nhanh chóng ứng dụng khoa học kỹ thuật để sản xuất ra các loại nông sản. Hỗ trợ các hộ nông dân nhỏ để có năng suất cao hơn, chất lượng cao hơn, giá thành hạ hơn để cạnh tranh với hàng nhập khẩu. Mặt khác, tạo điều kiện để cho các hộ sản xuất lớn, các công ty sản xuất theo kiểu công nghiệp đạt trình độ của các đối tác”, Bộ trưởng Phát cho biết.

“Câu trả lời của Bộ trưởng chưa thỏa đáng. Vì nếu tổ chức lại sản xuất, để áp dụng khoa học kỹ thuật thì điều này là đúng đối với tất cả mọi ngành, không phải chỉ riêng ngành nông nghiệp”, đại biểu Hòa đáp lời.

Đại biểu Hòa cho biết: Vấn đề tôi mong đợi có thể Bộ trưởng trả lời hoặc có thể trả lời sau cũng được là chiến lược của ngành nông nghiệp chúng ta đi vào AEC, đi vào TPP là gì? Trong số các sản phẩm nông nghiệp cây trồng, vật nuôi của chúng ta dùng cây gì, dùng con gì để chúng ta hội nhập và thâm nhập vào thị trường bên ngoài?

Ngược lại, trong thị trường nội địa, chúng ta có những chính sách gì để không bị thua trên sân nhà. Tôi nghĩ rằng với tư cách là một tư lệnh ngành, ngành nông nghiệp cần chỉ ra cho nông dân biết được chiến lược xâm nhập, hội nhập của chúng ta là gì?”, đại biểu nêu ý kiến.

Cạnh tranh là quá trình liên tục

Đối với Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng, đại biểu Hòa yêu cầu Bộ trưởng cho biết thực trạng ngành sản xuất nguyên phụ liệu dệt may bao gồm sợi, dệt, nhuộm có đáp ứng quy tắc bắt đầu từ sợi trở đi hay không?

“Nếu đáp ứng được thì những nhà đầu tư chính trong ngành này là ai, vì có thông tin hiện nay phần lớn họ là những doanh nghiệp FDI của Trung Quốc, Hồng Kông và Đài Loan. Như vậy chúng ta vẫn tiếp tục phụ thuộc vào nguồn nguyên phụ liệu ngay trên sân nhà. Nếu chưa đạt Bộ trưởng có chính sách gì để khuyến khích các doanh nghiệp Việt Nam?”, đại biểu chất vấn.

Trả lời đại biểu Hòa, Bộ trưởng Hoàng thừa nhận TPP đặt ra kể cả về cơ hội và thách thức đối với ngành dệt may Việt Nam.

“Riêng đối với TPP do các nước, chủ yếu là Hoa Kỳ họ băn khoăn nếu dành cho Việt Nam ưu đãi hàng dệt may thì cũng có vấn đề liên quan đến xuất xứ hàng hóa. Họ yêu cầu trong đàm phán những hàng hóa gì xuất xứ từ Việt Nam thì họ dành ưu đãi, còn nếu không xuất xứ từ Việt Nam thì không được hưởng ưu đãi”, Bộ trưởng Hoàng cho biết.

 Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng

Tuy nhiên, chúng ta cũng kiên trì đàm phán, thuyết phục đối tác, Hoa Kỳ, cuối cùng họ cũng chấp nhận một công thức đối với một số sản phẩm dệt may ngay từ khi hiệp định có hiệu lực phải thực hiện theo nguyên tắc từ sợ trở đi.

Cụ thể, kết quả đàm phán trong hàng dệt may chúng ta đã đấu tranh được, giữ được 184/186 chủng loại  hàng hóa dệt may mà không phải áp dụng nguyên tắc xuất xứ từ sợi trở đi. Nhưng số lượng các mặt hàng này, tuy số lượng là 184 nhưng kim ngạch xuất khẩu tính theo thời điểm năm 2014 chỉ chiếm khoảng 15%, có nghĩa là 85% còn lại chúng ta phải thực hiện nguyên tắc xuất xứ từ sợi trở đi.

Bộ trưởng Hoàng cho biết nếu chúng ta cứ nhập khẩu mãi thì chắc chắn ngành dệt may của Việt Nam sẽ tiếp tục ở tình trạng gia công và lấy công làm lãi. “Đây vừa là thách thức, nhưng cũng đồng thời là cơ hội”.

“Vì thế, trong suốt 5 năm đàm phán thì ngành dệt may đã vận động, đã tự đầu tư. Chỉ tính riêng trong thời gian từ năm 2013 đến cuối năm 2014 đã thu hút đầu tư trong ngành dệt may được khoảng 3 tỷ USD, trong đó có cả đầu tư trong nước và đầu tư trực tiếp của nước ngoài”, Bộ trưởng Hoàng cho biết.

Với hướng như vậy thì ngành dệt may dự kiến đến năm 2018, khi Hiệp định TPP có hiệu lực theo dự kiến thì tỷ trọng hàng của dệt may xuất khẩu vào các nước TPP mà chúng ta có xuất xứ vải từ Việt Nam sẽ chiếm khoảng 60%. “Hướng  hiện nay ngành dệt may đang cố gắng như vậy”, Bộ trưởng Hoàng trả lời.

Để nhấn mạnh rõ hơn về thách thức và cơ hội khi gia nhập TPP, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải cho biết: Như Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng đã nêu, vấn đề lớn nhất là Chính phủ chỉ đạo công tác đàm phán là phải tạo ra những lộ trình thích hợp đối với những ngành hàng, những sản phẩm chúng ta sẽ bị thách thức lớn.

“Để đảm bảo một phần chúng có có dành thời gian cho các doanh nghiệp và các ngành hàng đó có thời gian để chuẩn bị, Chính phủ cũng có thời gian chuẩn bị”, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải cho biết.

Nhưng mặt khác, chúng ta cũng tạo ra lộ trình để các doanh nghiệp, người dân được thông tin và có giải pháp phù hợp. “Tôi muốn nói việc đưa ra các giải pháp tổng thể của Chính phủ, của các bộ, ngành, các hiệp hội và ngành hàng chúng ta đã thực hiện trong nhiều năm nay”,  Phó Thủ tướng cho biết.

Trong quá trình hội nhập ASEAN cũng như WTO và chuẩn bị AEC vừa rồi chúng ta đều được đánh giá là quốc gia có tốc độ chuẩn bị các điều kiện để hội nhập đạt được cao nhất.

Còn đối với các doanh nghiệp cũng tự xây dựng các chiến lược và quy hoạch, kế hoạch của mình để ứng phó với những tác động trái chiều nếu có đối với các sản phẩm của người ta.

“Tôi cũng công nhận không phải tất cả các doanh nghiệp đều quan tâm đến quá trình hội nhập này và đến những giải pháp ứng phó với hội nhập này. Ở đây có điều kiện nhiều doanh nghiệp khi họ tham gia sản xuất kinh doanh thì ngành hàng của họ cũng không có liên quan nhiều đến những vấn đề hội nhập, cho nên có thể họ chủ quan hơn và họ ít quan tâm hơn”, Phó Thủ tướng thừa nhận.

Xuất khẩu của chúng ta hiện nay chiếm tới 170% GDP, nên khả năng ứng phó của chúng ta bước đầu có thể chấp nhận được.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải 

“Nhưng sức ép về cạnh tranh, cũng như hội nhập càng lớn hơn, tôi đồng ý với đại biểu là Chính phủ và các bộ, ngành, các doanh nghiệp sẽ phải có những giải pháp hiệu quả hơn để chúng ta ứng phó.

Chúng ta phải chấp nhận có thể có những sản phẩm và ngành hàng không có khả năng cạnh tranh, cạnh tranh yếu hơn, vì vậy chúng ta sẽ phải chịu thiệt thòi. Cần phải có những giải pháp để ứng phó và hỗ trợ cho các ngành hàng đấy”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cho biết chúng ta đang thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế và tái cơ cấu nông nghiệp, chính là để chúng ta tìm ra những sản phẩm, những ngành hàng có lợi thể để cạnh tranh.

“Những mặt hàng, sản phẩm chúng ta có lợi thế cũng không phải có lợi thế mãi mãi, mà cạnh tranh là một quá trình liên tục, nên việc duy trì các điều kiện cạnh tranh và hỗ trợ cho các doanh nghiệp để làm chủ được thị trường là vấn đề Chính phủ sẽ phải quan tâm”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

MINH HUỆ

Bảng giáThị trường

VN-Index 768.41 ▼ -2.89 (-0.38%)

 
VN-Index 768.41 -2.89 -0.38%
HNX-Index 98.65 -0.16 -0.16%
UPCOM 56.28 -0.02 -0.03%
DJIA 21,620.18 45.45 0.21%
Nasdaq 6,384.97 40.66 0.64%
Nikkei 225 20,020.86 20.95 0.1%
FTSE 100 7,430.91 40.69 0.55%