“Cuộc chiến sở hữu trí tuệ sẽ vô cùng lớn”

Kim Yến

06:02 04/07/2016

BizLIVE - “Xuất khẩu vào Trung Quốc phải cẩn thận, vì rất nhiều sản phẩm bị ăn cắp thương hiệu rồi, như Trung Nguyên, kẹo dừa Bến Tre… Họ làm hệt như mình, gán thương hiệu của mình, chất lượng kém hơn nhiều. Phải phát hiện và làm rõ việc này. Cuộc chiến đấu sở hữu trí tuệ là sức ép vô cùng lớn khi tấn công sang thị trường Trung Quốc".

“Cuộc chiến sở hữu trí tuệ sẽ vô cùng lớn”

Hội thảo “Doanh nghiệp Việt tranh cơ tránh nguy như thế nào”.

Đó là những điều ông Lê Đăng Doanh, chuyên gia kinh tế đã cảnh báo tại buổi hội thảo “Doanh nghiệp Việt Nam tranh cơ tránh nguy như thế nào” tại TP. HCM sáng nay, 3/7/2016.

Cuộc chiến sở hữu trí tuệ sẽ vô cùng lớn khi tấn công sang Trung Quốc
Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư ra đời 2014 đã thổi một luồng gió mới vào doanh nghiệp, thể hiện ý chí của Chính phủ phải thay đổi, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Nhưng tư duy bảo thủ, vẫn duy trì quan điểm phải quản lý bằng bóp chặt, ngăn cấm những cái mà Nhà nước thấy quá phức tạp vẫn còn, thể hiện qua quá trình kéo dài, không nhất quán, chưa dẹp bỏ nhanh chóng các nghị định, thông tư, giấy phép con… trong khi thế giới đang tiến những bước tiến khổng lồ.
Đánh giá về những bất cập trong Bộ Luật hình sự 2015, ông Lương Văn Lý, cố vấn VLT Lawyers nói: "Tôi chưa bao giờ thấy bộ luật Hình sự, vốn được coi là luật mẹ của các luật, được quốc hội thông qua theo đúng quy trình thủ tục mà lại bị hoãn thi hành! Điều đó chứng tỏ chúng ta đang bị giằng co ghê gớm lắm. Nhưng việc “hoãn” ấy cũng có mặt tích cực, cho thấy ít ra chúng ta cũng đã biết sự bất ổn trong luật, trong đó có việc hình sự hóa kinh tế, những quy định bất hợp lý trong hoạt động công nghệ…".
Đề cập đến việc doanh nghiệp phải ứng xử thế nào khi bị ăn cắp thương hiệu, sở hữu trí tuệ, ông Lương Văn Lý nói: "Việt Nam đã có luật Sở hữu trí tuệ, TPP cũng quy định hết sức ngặt nghèo về sở hữu trí tuệ. Hệ thống tổ chức và thi hành án của Việt Nam phải thay đổi rất nhiều mới đáp ứng được. Khi doanh nghiệp có tên thương hiệu, tên sản phẩm phải đăng ký ngay để được bảo vệ. Hiện khâu yếu nhất của Việt Nam là xử lý vi phạm, rất chậm và nhiêu khê, nhưng nếu không đăng ký mình sẽ mất thương hiệu hoàn toàn.
Bài học Trung Nguyên bị ăn cắp thương hiệu ở Trung Quốc hết sức đau đớn với doanh nghiệp Việt Nam. Phải nghĩ đến việc bảo vệ thương hiệu trên toàn cầu. Nhiều doanh nghiệp cứ nghĩ mình chưa đến mức ra nước ngoài đầu tư nên chẳng cần đang ký thương hiệu làm gì, nhưng trong hội nhập, người ta đến tận ao nhà để cạnh tranh chứ không đợi ra nước ngoài đâu. Đương nhiên chúng ta nên chú trọng thị trường Đông Nam Á và Trung Quốc trước".
Nhưng ông Lý nhấn mạnh: "Trong bối cảnh Việt Nam, tôi có lời khuyên khi gặp tranh chấp sở hữu trí tuệ, trước khi quyết định kiện tụng hãy nghĩ tới chuyện thương lượng trực tiếp. Nếu không có kết quả thì còn cơ chế hòa giải với sự hỗ trợ của bên thứ ba là luật sư. Rõ ràng TPP không ngăn cản chúng ta đẩy mạnh thương mại với Trung Quốc, tuy nhiên khi chúng ta tham gia đa phương như thế, phải làm sao win-win chứ đừng để bị " hòa tan" trong trò chơi đa phương này".
Ông Lê Đăng Doanh phân tích thêm: "Điều 292 của bộ luật hình sự 2015 sẽ bóp chết các sáng tạo của công nghệ, như trường hợp của Nguyễn Hà Đông. Nếu theo triết lý này có thể bắt ngay Mark Zuckerberg của Facebook khi anh ta không xin phép và liên tục đưa ra các quy định mới! Rất may Chính phủ đang cố gắng sửa luật, để đẩy sự sáng tạo và thay đổi mạnh mẽ như thế giới chúng ta đang sống.
Một điều rất sơ đẳng là khi sử dụng công nghệ, nhất là trong ngành dược phẩm và các hóa chất sử dụng trong nông nghiệp, Việt Nam chưa coi trọng sở hữu trí tuệ. Biết công thức, mua nguyên liệu về tự xào nấu, "tiết mục" này phải chấm dứt năm 2018. Các bạn nên xâm nhập thị trường Trung Quốc vì đó là sức mua rất lớn không thể bỏ qua. Xuất khẩu vào Trung Quốc phải cẩn thận, vì rất nhiều sản phẩm bị ăn cắp thương hiệu rồi, như Trung Nguyên, kẹo dừa Bến Tre… Họ làm hệt như mình, gán thương hiệu của mình, chất lượng kém hơn nhiều. Phải phát hiện và làm rõ việc này. Cuộc chiến đấu sở hữu trí tuệ là sức ép vô cùng lớn khi tấn công sang thị trường Trung Quốc".
Chiến lược quốc gia trong thời kỳ biến động toàn cầu
Đánh giá về sự chuyển hướng của chiến lược quốc gia, ông Lê Đăng Doanh nói: "Việt Nam sau giai đoạn 30 năm đổi mới đã có thành công nhất định, giờ lại đứng trước bước ngoặt phải có đổi mới lần thứ hai. Mô hình tăng trưởng dựa vào tài nguyên, lao động giá rẻ, phát triển công nghiệp gây ô nhiễm môi trường… phải chuyển thành đất nước có năng lực cạnh tranh bằng sáng tạo, công nghệ. Trong tình hình biến đổi khí hậu và nhiễm mặn của đồng bằng sông Cửu Long, chúng ta phải thay đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, như nuôi tôm, trồng cây ăn trái…".
Theo phân tích của ông Lê Đăng Doanh, dù hiệp định TPP không có Trung Quốc, nhưng chúng ta còn lệ thuộc rất nhiều vào Trung Quốc trong nguồn nguyên liệu, vậy doanh nghiệp phải làm gì? Nói một cách nôm na, ông Obama sẽ làm cái rọ, Trung Quốc có muốn chui vào rọ thì chui!
Sớm hay muộn đến lúc nào đó Trung Quốc sẽ tham gia, nhưng không dễ dàng. 90% nguyên liệu dệt may nhập từ Trung Quốc, nhưng chủ yếu làm gia công. Việt Nam muốn thay đổi phải đầu tư vào dệt nhuộm, nhưng ô nhiễm môi trường rất lớn, phải đầu tư, nâng cấp lên, nếu không bao nhiêu lợi nhuận dệt nhuộm sẽ vào tay nhà đầu tư nước ngoài hết, giống như dọn mâm cỗ mời người ngoài vào xơi. Tấm gương Samsung đã mời doanh nghiệp Việt Nam cố gắng tham gia, hãy đầu tư vào cung ứng vật liệu, tự vẽ kiểu, tự làm ra thương hiệu, lúc ấy mới có giá trị gia tăng đầy đủ.
Doanh nghiệp Việt Nam phải chủ động làm ăn đàng hoàng chứ đừng dựa vào các mối quan hệ. Trong thế giới toàn cầu hóa, việc anh này "lì xì" với anh kia để lách thuế, lách luật chỉ tồn tại ở Việt Nam, chứ ra ngoài sẽ bị phát hiện ngay, phải làm đàng hoàng mới tạo ra lợi thế cạnh tranh.
Chúng ta không thể nhận Samsung là doanh nghiệp Việt Nam, phải tiếp tục nâng cao giá trị của Việt Nam trong Samsung. Xuất khẩu cá kho làng Vũ Đại không phải sản phẩm của công nghệ mới. Muốn vậy, giáo dục, đào tạo phải thay đổi, khuyến khích người nào mất việc sẽ được hỗ trợ để học cái mới. Đừng ngại điều đó, vì nó đang diễn ra trên toàn cầu. "Tôi rất mong người Việt ủng hộ và thúc đẩy Chính phủ để chúng ta thực hiện được cuộc đổi mới lịch sử này"., ông Lê Đăng Doanh kết luận.

KIM YẾN

Bảng giáThị trường

VN-Index 742.74 ▲ 1.81 (0.24%)

 
VN-Index 742.74 1.81 0.24%
HNX-Index 92.96 1.06 1.15%
UPCOM 57.21 -0.71 -1.24%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ