TS. Nguyễn Đức Kiên: Cần gắn trách nhiệm đầu tư công với trách nhiệm của một cá nhân

Nguyễn Thoan

16:46 19/07/2016

BizLIVE - Mỗi người Việt Nam đang “cõng” trên lưng mình gần 30 triệu đồng nợ công. Làm thế nào để giảm gánh nặng nợ công, là một câu hỏi khó. TS. Nguyễn Đức Kiên cho biết: muốn giải quyết được vấn đề này chúng ta cần gắn trách nhiệm đầu tư công với trách nhiệm của một cá nhân.

TS. Nguyễn Đức Kiên: Cần gắn trách nhiệm đầu tư công với trách nhiệm của một cá nhân

TS. Nguyễn Đức Kiên, Phó chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội

Nợ công vượt mọi dự báo, vượt ra ngoài dự tính của Bộ Tài chính. Đâu là vấn đề cần quan tâm trong câu chuyện này? Làm gì để quản lý, giảm bớt gánh nặng nợ công? Chia sẻ về vấn đề này TS. Nguyễn Đức Kiên, Phó chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội cho biết: 
Mới đây, Ủy ban Kinh tế Trung ương họp đề cập tới câu chuyện dàn nhạc nước hai trăm tỷ ở Hải Phòng, yêu cầu kiểm điểm lãnh đạo Hải Phòng dính líu tới dự án. Tuy nhiên, “đây mới là lần đầu tiên chúng ta làm được việc này” – truy trách nhiệm của những cá nhân cụ thể trong việc sử dụng ngân sách không hiệu quả. 
Theo ông Kiên: Một con số đáng lo ngại là nợ công 2015 tăng gấp đôi so với năm 2011. Trong khi câu chuyện thu chi ngân sách của ta vẫn chưa giải quyết được, càng ngày khoảng cách càng nới rộng ra. 
Chúng ta cần đặt câu hỏi: “Tại sao chi nhiều thế? Và chi thường xuyên vẫn là chủ yếu, mà chưa có chi cho phát triển?”, ông Kiên lo ngại.
“Vấn đề ở đây là chúng ta không có khả năng trả nợ”. Tức là khoản vay về đầu tư xong không tạo ra lợi nhuận để mà trả nợ do vậy chúng ta đã buộc phải vay để trả nợ. 
Ông Kiên đưa ví dụ: Nhà máy phân đạm Ninh Bình, tổng mức đầu tư 12.000 tỷ, nhưng sau 4 năm hoạt động cư mỗi năm lỗ 2000 tỷ. Đầu tư để sinh lời mà giờ lại lỗ. “Với tốc độ như thế này thì sau 6-7 năm, chúng ta cũng hết vốn”, ông Kiên khẳng định. 
Hay như: Nhà máy giấy Phương Nam ở Long An đầu tư khoảng gần 3.000 tỷ xong giờ phải bỏ đi vì công nghệ bóc đay không phù hợp, không bóc được, chọn công nghệ sai nên không ra được sản phẩm. 
Hoặc nhà máy gang thép Thái nguyên đầu tư 4.200 tỉ, cùng thời điểm đầu tư đó thì Hoà Phát cũng đầu tư 3.200-3.600 tỷ nhà máy thép của họ. Nhưng đến nay Hòa Phát đã vận hành và thu hồi vốn xong, còn nhà máy gang théo Thái Nguyên thì còn chưa hoàn thành, đã thế còn đội lên hơn 8000 tỷ. 
Vấn đề đặt ra ở đây rõ ràng là do con người, do năng lực quản lý. “Một đất nước mà những dự án cứ như thế thì tiền đi đến đâu?”, ông Kiên đặt câu hỏi. 
Ông Kiên ví dụ thêm: mới đây nhất là cầu Việt Trì, không chỉ lỗi đầu tư công mà cả huy động BOT để thu phí. Trong khi thiết kế cầu thi công từ 1986 và đến 1991 thì hoàn thành. Cầu có kết cấu thép liên hợp dầm bê tông của Liên Xô thiết kế, tuổi thọ ít nhất 70 năm mà giờ chưa được 30 năm đã bảo hỏng, đã đồng ý đầu tư cầu BOT khác ở đó. 
Trong lúc cầu kia còn đi được mà chúng ta lại huy động nguồn lực xã hội đầu tư cầu mới rồi bắt cả xã hội è lưng ra trả phí. “Về danh nghĩa ta nói huy động vốn ngoài xã hội để thi công cho thu phí nhưng bản chất vẫn là đầu tư công, người dân phải trả phí chứ không phải tiền từ trên trời rơi xuống”, ông Kiên nhận định. 
Đã có cơ chế nhưng vấn đề là sự vô cảm!
“Vấn đề ở đây là chúng ta đầu tư một cách dàn trải, vô cảm, thiếu sự quản lý đúng nghĩa. Vì vậy, cần gắn trách nhiệm đầu tư công với trách nhiệm của một cá nhân cụ thể”, ông Kiên khẳng định.
Chúng ta đã có chỉ thị 1792 có từ 2011 Về tăng cường quản lý đầu tư từ vốn ngân sách nhà nước và vốn trái phiếu Chính phủ. Sau đó tiếp tục sửa lại Luật Đầu tư công để xử lý những trường hợp sai trái trong đầu tư công. 
Tuy nhiên, vấn đề là vô cảm với đồng vốn bỏ ra. Ví dụ Gang thép Thái Nguyên chẳng hạn, hỏi những người đứng đầu thì bỏ thêm 4.000 tỷ thì Gang thép Thái Nguyên có lãi không thì người ta vẫn không dám chắc là có lãi. 
Vấn đề nằm ở chỗ họ đầu tư một cách thờ ơ, họ chỉ biết kêu nhà máy như thế này, họ chạy chọt đầu tư để có công ăn việc làm, thu nhập cao, nhưng thu nhập của người ta chỉ được hưởng lợi rất ít, lợi ích nhỏ. 
Không những thế, đầu tư xong người ta bảo không có trách nhiệm và đổ tại giá thép thế giới xuống. Trong khi Hòa Phát cũng đầu tư cùng thời điểm tại sao vẫn thành công? 
Mà ở đây nhà máy thì cả Bộ công thương, Bộ KHĐT, Thủ tướng cũng vào, tại sao vẫn lỗ. Có phải vì năng lực chuyên môn ta yếu, không dự báo được thị trường thép thế giới, nội địa, mà nhắm mắt đầu tư dự án như thế để ngày hôm nay nó ra như thế này? 
“Đó là sự thiếu trách nhiệm của đội ngũ chuyển từ công chức sang quản trị doanh nghiệp, quen làm việc kiểu hành chính, mà không để ý tới cơ chế thị trường. Và vấn đề chính nằm ở chỗ đó”, ông Kiên nhận định.

NGUYỄN THOAN

Tin liên quan

Cùng dòng sự kiện

Thăm dò ý kiến
Bạn sẽ chuyển sang nhà mạng di động nào?

BizLIVE - Gặp gỡ