Doanh nghiệp chuyển giá, méo mó môi trường đầu tư

Lê Phương

20:52 29/10/2014

Lâu nay, chuyện lỗ giả lãi thật của doanh nghiệp (DN), đặc biệt là nhóm DN FDI trở thành đề tài “nóng” vì xu hướng ngày càng tinh vi của hình thức trốn thuế và những khó khăn trong phòng, chống vấn nạn này. Chỉ trong 8 tháng đầu năm 2014, có tới 2.000 DN có dấu hiệu chuyển giá với số tiền truy thu hơn 1.000 tỷ đồng, giảm lỗ hơn 4.000 tỷ đồng khiến không ít người giật mình!

Doanh nghiệp chuyển giá, méo mó môi trường đầu tư

Chuyện lỗ giả lãi thật của doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp FDI ngày càng trở thành đề tài “nóng”.

Thua lỗ triền miên chưa hẳn là trốn thuế!
Đây là quan điểm của ông Đỗ Nhất Hoàng – Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch Đầu tư) về tình trạng nhiều DN FDI đầu tư tại Việt Nam và suốt hàng chục năm luôn báo cáo lỗ. Theo ông Hoàng, nếu không có bằng chứng cụ thể chúng ta không được chụp mũ doanh nghiệp, ngay cả chuyện Metro rời Việt Nam bằng cách bán chuỗi 19 đại siêu thị sau khi triền miên báo lỗ, cũng không được khẳng định DN FDI này trốn thuế.

Với nhiều DN lớn, thua lỗ trong hàng chục năm đầu kinh doanh vẫn nằm trong chiến lược dài hơi vì họ xác định các quá trình cụ thể khi bắt tay kinh doanh.

“Với tư cách là cơ quan quản lý đầu tư nước ngoài, chúng tôi không chỉ xem xét khâu thực thi công việc của DN mà phải xem xét từ quá trình góp vốn, xây dựng, triển khai,… Hiện, Luật Đầu tư đã bổ sung quy định trong trường hợp cần thiết nhà nước có thể giám định lại để phục vụ công tác kiểm tra giám sát. Ngoài ra, Chính phủ cũng đã giao các ngành chức năng phối hợp xây dựng đề án chuyển giá để giám sát chặt hơn vấn đề này”, ông Hoàng cho biết.

Ông Nguyễn Văn Phụng – Vụ trưởng Vụ Doanh nghiệp lớn (Tổng cục thuế) cũng cho rằng chuyển giá đang là vấn đề toàn cầu chứ không riêng ở Việt Nam. Việc công bố công khai thông tin về các DN để tránh tình trạng trốn thuế, ông Phụng cho rằng trong luật thuế, luật doanh nghiệp, luật đầu tư đều có quy định công khai thông tin nhưng vấn đề là công khai ở mức độ nào, cho ai, thời điểm,… cần phải được tính toán. Trong khi đó, luật tín dụng, ngân hàng, thuế cũng yêu cầu công khai thông tin nhưng phải bảo vệ DN, thông tin nào cần công bố mới công bố, thông tin cần bảo mật vẫn phải bảo mật.

Cải thiện chính sách để giảm trốn thuế hiệu quả

Bản chất của trốn thuế là DN tìm mọi cách giảm thiểu thu nhập chịu thuế, nếu DN nào cũng chuyển giá thì chúng ta sẽ thất thu ngân sách; đồng nghĩa với các chính sách ưu đãi thuế khi thu hút đầu tư không còn ý nghĩa; làm méo mó môi trường đầu tư. Vì quá trình chống chuyển giá rất phức tạp và kéo dài mãi mãi; lên - xuống, hiệu quả - không hiệu quả nên hiệu quả chống chuyển giá phụ thuộc rất nhiều vào nhận thức của người thực thi pháp luật và quyết tâm của họ, ông Phụng nhấn mạnh.

Theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong, khi DN kinh doanh thua lỗ liên tục chúng ta phải nhìn nhận lỗ không có nghĩa là chuyển giá và lỗ không có nghĩa là DN phải kết thúc kinh doanh. Chiến lược kinh doanh có thể hoạch định qua nhiều giai đoạn: làm quen, lỗ, hòa vốn, có lãi,… Câu sẽ không bình thường khi một DN lớn thua lỗ 20 - 30 năm.

Ông Hoàng cho rằng, chỉ khi nào cơ quan nhà nước kết luận DN sai thì mới khẳng định họ sai, việc đưa tin về các số liệu phải rất thận trọng. Chúng ta cần nhận thức đúng đắn giá trị của đầu tư nước ngoài với nền kinh tế, từ đó thực thi pháp luật công bằng, minh bạch. Tránh tình trạng các nhà đầu tư quan ngại khi chúng ta cứ nhấn mạnh và nhắc đi nhắc lại việc này.

Ngoài ra, đa số DN FDI tại Việt Nam đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu – những quốc gia đánh thuế rất cao thì đương nhiên mức thuế ưu đãi của Việt Nam chính là “thiên đường thuế”, chúng ta phải nhận thức rõ điều này trước khi thanh kiểm tra các DN FDI.

Theo Báo Lao Động