Chưa thay thế hoàn toàn xăng Ron 92 bằng xăng E5 từ ngày 1/6

Hồng Quân

15:07 14/05/2016

Lại một lần nữa, chủ trương phổ cập xăng sinh học E5 thay thế dần xăng truyền thống (Ron 92) vấp phải khó khăn khi mà thời điểm 1/6 đang tới gần, nhưng dường như cả doanh nghiệp lẫn người dân đều chưa sẵn sàng nhập cuộc.

Chưa thay thế hoàn toàn xăng Ron 92 bằng xăng E5 từ ngày 1/6

Ảnh minh họa.

Vì sao doanh nghiệp chưa mặn mà?

Theo lộ trình triển khai bán xăng sinh học (E5) của Chính phủ thì từ 1/12/2015, xăng E5 đã được bán đại trà trên cả nước. Song, ngoài 8 địa phương (Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Cần Thơ, Bà Rịa - Vũng Tàu, TP. HCM) đã triển khai bán xăng sinh học, thì nhiều địa phương khác trong cả nước, tỉ lệ người dân sử dụng xăng sinh học chỉ như “muối bỏ bể”.

Mốc thời gian tiếp theo được Chính phủ đề ra là 8 tỉnh, thành nêu trên phấn đấu đến ngày 1/6/2016 đạt 100% số lượng cửa hàng bán lẻ xăng dầu tại địa phương bán xăng E5 và 100% lượng xăng Ron 92 được thay thế bằng xăng E5. Các tỉnh, thành khác, đạt tối thiểu 50% số lượng cửa hàng bán lẻ tại địa phương bán xăng E5 và 50% lượng xăng Ron 92 được thay thế bằng xăng E5.

Tuy nhiên, tới thời điểm này là chỉ còn hơn 2 tuần nữa đến mốc 1.6, nhưng thị trường xăng dầu vẫn khá đủng đỉnh. Người dân dường như chưa quan tâm đến việc phải chuyển đổi hoàn toàn từ xăng Ron 92 sang dùng xăng E5, còn các doanh nghiệp (DN) đầu mối thì vẫn đang “nghe ngóng”.

Khó khăn đến từ nhiều phía. Giám đốc một Công ty xăng dầu đầu mối chia sẻ: Lâu nay, do chỉ khuyến khích sử dụng xăng E5 và giá xăng E5 hiện chỉ chênh so với xăng Ron 92 khoảng 500 đồng/lít, nên người dùng vẫn chọn dùng xăng Ron 92.

Trong khi đó, do tâm lý tiêu dùng, nhiều người vẫn còn e ngại sợ sử dụng xăng E5 ảnh hưởng đến động cơ. Nhưng qua quá trình tiêu thụ, dù lượng bán chưa nhiều, nhưng hầu như không có khiếu nại về chất lượng xăng E5. Hiện các địa phương đã thay thế 100% xăng Ron 92 bằng E5 là Đà Nẵng, Quảng Ngãi và Quảng Nam, có sản lượng bán hàng mỗi tháng tăng gần bằng sản lượng xăng Ron 92 trước đây khi chưa thay thế. Như vậy, nếu áp dụng lộ trình thay thế hoàn toàn xăng Ron 92 bằng xăng E5 sẽ là cứu cánh, tạo đầu ra ổn định cho loại xăng này.

Theo nhiều DN kinh doanh xăng dầu, để triển khai bán xăng E5, DN đầu mối sẽ phải đầu tư mạng lưới pha trộn, phân phối và tồn trữ xăng E5, chi phí đại lý của xăng E5 hiện cũng cao hơn xăng khoáng rất nhiều. Đặc biệt, trong bối cảnh giá dầu thế giới giảm sâu làm ảnh hưởng đến hiệu quả của sản xuất, kinh doanh, giá thành sản xuất xăng E5 theo tính toán của DN đã cao hơn so với giá bán được liên bộ thông qua. Đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết, ước tính sơ bộ, tổng mức đầu tư kinh doanh xăng E5 của riêng DN này không dưới 500 tỉ đồng. Chi phí tăng cao, trong khi chưa có cơ chế bù lỗ đưa sản phẩm mới ra thị trường, nên Petrolimex ước tính khoản lỗ có thể lên tới 1.500 tỉ đồng.

Nghịch lý nguồn nguyên liệu

Song điều đáng ngại hơn cả là hiện hầu hết các nhà máy nhiên liệu sinh học (cung cấp đầu vào - ethanol) để sản xuất xăng E5 đều đã lâm vào tình cảnh phá sản, hoặc ngừng hoạt động do thua lỗ kéo dài. Hiện 3 nhà máy sản xuất xăng sinh học có vốn góp của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam tổng công suất 300.000m3/tấn/năm đã ngừng hoạt động, trong đó, 1 nhà máy còn đang xây dựng dang dở. Trong số 7 dự án sản xuất ethanol do nhà đầu tư trong nước đầu tư, hiện chỉ còn duy nhất một DN trụ vững sau sóng gió là Công ty TNHH Tùng Lâm (Đồng Nai) sản xuất cồn ethanol với quy mô công suất 60.000m3/tấn/năm.

Tình trạng này dẫn đến thực tế, nguồn cung cồn ethanol từ chỗ quá dư thừa, hiện đã không còn đủ nếu thực hiện chủ trương đồng loạt thay thế. Thêm vào đó, để sản xuất ethanol biến tính 96% thì DN phải có nguồn nguyên liệu sắn có chất lượng cung ứng, nhưng do thị trường không có đầu ra nên hiện vùng nguyên liệu cũng thiếu hụt. Đa số người trồng sắn đã tìm đường tiêu thụ để không lâm vào cảnh “chết thảm”, chủ yếu sắn này được bán sang Trung Quốc, hoặc đưa vào chăn nuôi.

Trước thực tế bất khả thi về việc thay thế đồng loạt xăng E5, nhiều ý kiến cho rằng cần rất thận trọng với việc thay thế đồng loạt xăng truyền thống, cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng để không gây xáo trộn thị trường.

 
Chưa ngừng bán hoàn toàn xăng Ron 92
Đó là khẳng định của ông Võ Văn Quyền - Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương). Theo ông Quyền, theo Chỉ thị 19 của Chính phủ, thì 8 tỉnh, thành phố kể trên phấn đấu đến ngày 1.6.2016 đạt 100% số lượng cửa hàng bán lẻ xăng dầu tại địa phương bán xăng E5 và 100% lượng xăng Ron A92 được thay thế bằng xăng E5. Tuy nhiên, cho đến nay, Chính phủ vẫn chưa có quy định về tỉ lệ bắt buộc này, trên thực tế, Chỉ thị 19 yêu cầu 8 tỉnh, thành phố ‘phấn đấu’ đạt, có nghĩa là ngay từ 1.6 tới sẽ không thể loại bỏ hoàn toàn xăng Ron A92, mà cần có thời gian để doanh nghiệp và người dân dần dần thay thế xăng Ron A92 thành E5.

Theo Báo Lao Động