“Bỏ hoàn toàn Thông tư 20 là điều không hợp lý”

Trần Thúy

14:08 11/08/2016

BizLIVE - Đây là ý kiến của ông Nguyễn Đông Phong, Phó trưởng phòng chất lượng xe cơ giới Cục Đăng kiểm Việt Nam tại cuộc toạ đàm “Nhập ô tô: Giữ hay bỏ Thông tư 20?” do BizLIVE tổ chức sáng nay (11/8).

“Bỏ hoàn toàn Thông tư 20 là điều không hợp lý”

Ông Nguyễn Đông Phong, Phó trưởng phòng chất lượng xe cơ giới Cục Đăng kiểm Việt Nam

Cụ thể, ông Phong cho biết, Thông tư 20 ra đời trong bối cảnh để đảm bảo sự vận hành của thị trường ô tô, bên cạnh yêu cầu giảm nhập siêu.
Nhìn số liệu nhập khẩu, sau khi Thông tư 20 ra đời năm 2011, nhập khẩu xe nguyên chiếc giảm trong 2 năm sau đó, tăng nhẹ trở lại trong năm 2014, nhưng đến năm 2015 thì nhập khẩu tăng đột biến.
Theo ông Phong, Thông tư 20 có một số quy định có ảnh hưởng trực tiếp tới việc nhập khẩu xe, mà cụ thể là việc ủy quyền chính hãng. Bản chất việc này sẽ tạo ra cả cái hay và chưa hay. 
“Những người thực hiện mà được cấp ủy quyền thì được thuận lợi, có ưu thế về mặt kỹ thuật. Nhưng có một điều cần xem xét là nó làm hạn chế hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp vừa vả nhỏ, điều này hạn chế chủ trương rất lớn của Chính phủ là tạo điều kiện môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển”.
“Ủy quyền hay độc quyền, tôi không bàn đến câu chữ. Nhưng việc ủy quyền chính là gián tiếp cho việc độc quyền. Tôi không bình luận đó là điều kiện kinh doanh hay thủ tục hành chính vì bản chất nó vẫn là điều kiện. Nhưng mình giao cuộc chơi rất lớn cho doanh nghiệp nước ngoài thì không nên. Họ sẽ vì cái lợi của họ, mà cái lợi đó có thể không đồng nhất với lợi ích quốc gia”, Phó trưởng phòng chất lượng xe cơ giới Cục Đăng kiểm Việt Nam nêu ý kiến.
Theo đó, ông Phong cho rằng, nếu chúng ta bỏ Thông tư 20 với ủy quyền chính hãng, cuộc chơi sẽ mở hơn với tất cả. Nhưng ưu thế về kỹ thuật các doanh nghiệp nhỏ sẽ không bằng các doanh nghiệp chính hãng. Và nếu họ không đảm bảo các điều kiện kỹ thuật thì chắc chắn họ sẽ yếu thế hơn.
“Từ góc độ chuyên gia, tôi cho rằng bỏ hoàn toàn Thông tư 20 sẽ là không hợp lý. Chúng ta muốn đảm bảo chất lượng hàng hoá, trước hết bằng các hàng rào kỹ thuật."
"Ai đáp ứng được sẽ được chấp nhận. Tôi cũng muốn đưa ngành nghề nhập khẩu và sản xuất, lắp ráp phương tiện vào ngành nghề có điều kiện”, ông Phong nói.
Lãnh đạo này cũng cho biết, hiện tại, Cục Đăng kiểm được giao nhiệm vụ quản lý chất lượng các phương tiện và quá trình kiểm nghiệm an toàn các phương tiện. Kể từ năm 2000 khi được giao quản lý nhập khẩu xe ô tô, Cục đã đi theo hướng các tiêu chuẩn của châu Âu nên việc quản lý chất lượng phương tiện có nhiều thuận lợi.
Trong quá trình hội nhập, chúng ta đã tham gia vào hơn 10 Hiệp định tự do thương mại và đã hòa vào các tiêu chuẩn, hàng rào kỹ thuật của các nước.
Ông Phong cho biết, các nước khác không có thông tư na ná như Thông tư 20 của Việt Nam. Họ không phân biệt lắp ráp với nhập khẩu, họ được đối xử tương đồng đặc biệt ở các nước phát triển. 
“Tuy nhiên mình là nước đang phát triển nên không thể được như họ, nên mình có phương thức quản lý hơi khác. Chúng tôi là cơ quan quản lý với vai trò tham mưu cũng đã và sẽ có những góp ý để cân bằng hết. Chắc chắn sẽ phải có biện pháp quản lý, không thể buông hết. Từ lúc nhập khẩu đến khâu bán hàng”, đại diện Cục Đăng kiểm Việt Nam nói.
Được biết, Thông tư số 20/2011/TT-BCT do Bộ Công Thương ban hành ngày 12/5/2011 đã hết hiệu lực vào ngày 1/7/2016 vừa qua. Và hiện tại, việc duy trì hay bãi bỏ thông tư này đang là câu chuyện gây tranh cãi.
Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), các nhà nhập khẩu ô tô chính hãng tại Việt Nam (VIVA) bày tỏ “sự quan ngại sâu sắc” về tác động tiêu cực tới quyền lợi của người tiêu dùng nếu Chính phủ chưa có biện pháp ban hành nghị định thay thế.
Trong khi đó, ý kiến từ Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI), một số chuyên gia kinh tế và đại diện các doanh nghiệp nhập khẩu ô tô nhỏ và vừa lại ủng hộ phương án bãi bỏ Thông tư 20.
Bộ Công Thương mới đây cũng cho biết đã báo cáo xin ý kiến Chính phủ, đồng thời đánh giá tình hình thực hiện Thông tư 20, để làm rõ những quy định tại thông tư này là thủ tục hành chính hay điều kiện kinh doanh.

TRẦN THÚY