Vì sao ông Putin gây chiến ở Syria?

Minh Anh

07:31 20/10/2015

BizLIVE -

Kể từ khi quyết định dấn thân vào cuộc chiến tại Syria ngày 30/09/2015, quân đội Nga đã gia tăng các chiến dịch quân sự không những trên không mà cả trên bộ. Báo Le Monde, số ra cho hai ngày Chủ Nhật 18 và thứ Hai 19/10/2015 đặt một câu hỏi lớn trên trang nhất "Vì sao Putin gây chiến tại Syria?".

Vì sao ông Putin gây chiến ở Syria?

Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh REUTERS

Không chỉ tăng cường trên mặt trận quân sự, Nga còn gia tăng các hoạt động ngoại giao, liên tiếp tổ chức các cuộc gặp với các lãnh đạo vùng Trung Á và Trung Cận Đông.
Đỉnh điểm của sự tăng cường hoạt động ngoại giao đó là bài diễn văn của Tổng thống Nga Vladimir Putin tại diễn đàn Liên Hiệp Quốc, ngày 28/09/2015, kêu gọi thành lập một liên minh quốc tế chống quân thánh chiến Tổ chức Nhà nước Hồi giáo IS.
Câu hỏi đặt ra: Đâu là nguyên nhân chính của hành động can thiệp này ? Tổng thống Putin đã không giấu giếm và thẳng thắn khẳng định trong một cuộc phỏng vấn là để cứu Bachar Al-Assad, đồng minh cuối cùng của Nga trong khu vực.
Nhưng theo Le Monde, ông Putin cứu Assad không vì sự gắn bó với một con người ông chẳng mấy thân quen mà là vì trước hết để bảo vệ toàn vẹn một quân cờ cần thiết khi cần dùng vào gây áp lực trên các bàn đàm phán tới đây trong việc xử lý khủng hoảng Syria. Kế đến là để dập tắt các cuộc phong trào cách mạng màu (trong khối Xô viết cũ) và phong trào Mùa xuân Ả Rập mà ông Putin đánh đồng với sự thao túng của phương Tây.
Cứu được chế độ Syria, Moscow cũng cứu được khu căn cứ quân sự của mình tại Tartous, hải cảng quân sự Nga duy nhất tại vùng Địa Trung Hải. Một khu vực giàu nguồn năng lượng, lắm xung đột nhưng mang tính chiến lược. Bởi vì Syria và Irak là khu vực tập trung đông đảo quân thánh chiến đến Chechnya hay từ những vùng phụ cận của khối Xô viết cũ. Và đây cũng chính là một mối bận tâm lớn của Nga.
Moscow muốn khẳng định như là một cường quốc
Tuy nhiên, tất cả những lý do trên cũng chưa đủ giải thích cho hành động tham chiến của Nga tại Syria. Theo phân tích của chuyên gia Fiodor loukianov, giám đốc tạp chí Russia in Global Affairs: "Điện Kremli tiến hành các chiến dịch quân sự ngoài lãnh thổ, không vì động cơ gìn giữ hòa bình, mà vì những lý do chiến lược".
Nếu như xung đột tại Ukraine là một bước để Moscow khẳng định khả năng gây ảnh hưởng lên khu vực, thì hồ sơ Syria đã bổ sung cho Nga một khả năng nữa: Lấp khoảng trống ngày càng lớn do Hoa Kỳ để lại trong khu vực Trung Cận Đông kể từ khi ông Obama lên cầm quyền năm 2008.
Theo quan sát của chuyên gia Alexandre Choumiline, giám đốc Trung tâm phân tích các cuộc xung đột tại Trung Cận Đông, tại Matxcơva, "Người Ả Rập cảm thấy thất vọng về Hoa Kỳ và các đối tác của họ. Ông Putin đã cảm nhận rõ sự yếu kém của ông Obama. Tổng thống Nga đánh hơi thấy rằng giải Nobel Hòa bình 2008 đã trói tay ông Obama.
Và vì thế ông Putin đã biết cách khai thác tối đa thỏa thuận về việc dỡ bỏ kho vũ khí hóa học của Syria. Do đó, cùng lúc để chứng tỏ cho thấy sự yếu kém về chiến lược của Hoa Kỳ, nhưng cũng để hợp pháp hóa một phần chế độ Bachar Al-Assad, trở thành một đối tác cho thỏa thuận đó".
Cuối cùng bài viết cho rằng ý muốn trở lại thành cường quốc còn cho phép ông Putin một chân trấn giữ xã hội Nga, đang bị suy yếu do cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng vốn dĩ đã có trước khi Châu Âu và Hoa Kỳ đưa ra các lệnh trừng phạt, chống lại việc sáp nhập vùng Crimea vào Nga và can thiệp vào cuộc xung đột tại vùng Donbass, đông Ukraine.

MINH ANH

Emagazine