Trung Quốc học được gì sau vụ nổ Thiên Tân?

Thảo Mai

16:28 18/08/2015

BizLIVE - "Ngành hóa chất của Trung Quốc tăng trưởng như vũ bão trong 15 năm qua. Từ một nước nhập siêu hóa chất, Trung Quốc đã độc chiếm ngôi vương nước xuất khẩu bất cứ hóa chất công nghiệp nào bạn có thể kể tên".

Trung Quốc học được gì sau vụ nổ Thiên Tân?

Tác động gián tiếp của vụ nổ Thiên Tân khiến 17.000 gia đình bị ảnh hưởng, 1.700 doanh nghiệp và 675 cửa hàng bị thiệt hại.

Nguồn gốc của vụ nổ

Không quá lời khi nói vụ nổ xảy ra ngày 12/8 tại Thiên Tân, Trung Quốc đạt tới quy mô "chấn động".

Các nhân chứng cho biết họ cảm nhận được mặt đất tại những nơi xảy ra vụ nổ nhiều cây số rung chuyển.

Qua tính toán của máy móc, đây được Cơ quan khảo sát địa lý Mỹ đặt tại Bắc Kinh ghi nhận như một cơn địa chấn.

Trung tâm mạng lưới động đất Trung Quốc ước tính mức độ rung chuyển của vụ nổ thứ nhất tương đương với 3 tấn thuốc nổ TNT được kích hoạt. Vụ nổ thứ hai có sức công phá của 21 tấn thuốc nổ.

Hiện chưa rõ nguyên nhân gây ra vụ nổ, nhưng AFP đưa tin cho biết trước đó, nhiều lính cứu hỏa đã có mặt tại hiện trường tìm cách dập tắt một đám cháy tại nhà kho tại cảng chứa hóa chất thuộc sở hữu của công ty Tianjin Dongjiang Port Ruihai International Logistics.

Giữa hiện trường vụ nổ là một hố đen lớn. 

Cơ sở này được xây dựng năm 2014 để chứa hóa chất bao gồm butanone, một dung môi gây nổ công nghiệp, sodium cyanide và khí tự nhiên nén. Phó thị trưởng Thiên Tân xác nhận có 700 tấn sodium cyanide được trữ tại kho hàng.

Những con số kinh hoàng

Tính đến sáng 18/8, số người thiệt mạng trong vụ nổ tăng lên 114 người, hơn 700 người bị thương và 70 người còn mất tích, chủ yếu là lính cứu hỏa. Tuy nhiên đây có thể chưa là con số thương vong cuối cùng.

Tác động gián tiếp của vụ nổ Thiên Tân khiến 17.000 gia đình bị ảnh hưởng, 1.700 doanh nghiệp và 675 cửa hàng bị thiệt hại.

Các hãng xe hơi "méo mặt"

Cảng Thiên Tân trung chuyển tới 40% lượng xe xuất khẩu của Trung Quốc, lọt top 10 hải cảng lớn nhất thế giới. Đặt ở vị trí cận kề hai vụ nổ, khoảng hơn 8.000 chiếc ô tô đang nằm tại Cảng Thiên Tân đã bị thổi bay, tổng thiệt hại sơ bộ lên tới 500 triệu USD.

Trong đó, hai đại lý của Toyota đã phải đóng cửa tạm thời vì hư hại hoàn toàn. Nguy hiểm hơn, 50 nhân viên của hãng đã bị thương vì mảnh vụn.

Một thống kê chưa chính thích cho biết số xe của hãng Hyundai bị phá hủy có thể cán mốc 5.000 chiếc. Chrysler mất trắng 3.000 xe, tương đương doanh số hàng tháng của hãng tại Trung Quốc. Volkswagen thiệt hại gần 3.000 xe, trong đó có hơn 1.500 chiếc siêu xe.

Cảng Thiên Tân trung chuyển tới 40% lượng xe xuất khẩu của Trung Quốc. 

Với hơn 6.000 chiếc xe phút chốc trở thành đống sắt vụn, Renault tính toán thiệt hại đạt khoảng 33 triệu USD, là nạn nhân về của nạn nề nhất sau vụ việc.

Công ty bảo hiểm "cháy túi"

Nhiều công ty bảo hiểm của châu Âu và Trung Quốc đã nhận được đơn thư đòi tiền bảo hiểm bồi thường, tuy nhiên chưa thể thống kê con số cụ thể. Trong đó, lớn nhất là các công ty bảo hiểm Zurich của Thụy Sỹ, Allianz của Đức.

Tại Trung Quốc, có thể kể tên một số công ty đã nhận được khiếu nại bồi thường như Công ty bảo hiểm nhân dân Trung Quốc, Tập đoàn bảo hiểm Sunshine Corporation.

Theo ước tích của chuyên gia phân tích của Credit Suisse, số tiền bảo hiểm ban đầu vào khoảng 1 – 1,5 tỷ USD, rải trong các công ty bảo hiểm.

Ngày 17/8, 200 người bị hư hại nhà cửa trong số 6.300 người dân phải sơ tán đã tụ tập trước địa điểm tổ chức họp báo về vụ nổ của quan chức Thiên Tân. Những người này yêu cầu chính phủ công bố thông tin minh bạch và nhanh chóng sửa chữa nhà cửa bị thiệt hại.

Tăng trưởng vũ bão

Bộ trưởng an ninh Trung Quốc khẳng định sẽ tìm ra những người phải chịu trách nhiệm cho vụ nổ tại Thiên Tân và sẽ có biện pháp trừng trị thích đáng, Tân Hoa Xã đưa tin.

Tuy nhiên có lẽ người dân Trung Quốc đã thuộc lòng những dòng tin như trên, khi năm nào các tai nạn lao động thương tâm cũng xảy ra với số lượng cao đến chóng mặt.

Số tiền bảo hiểm ban đầu vào khoảng 1 – 1,5 tỷ USD. 

Ví dụ năm 2014, có 68.061 trường hợp thiệt mạng vì tai nạn nghề nghiệp. Vị chi mỗi ngày có 186 người bỏ mạng trong lúc đang làm việc, chiếm tới 20% tổng số tai nạn nghề nghiệp gây chết người trên toàn thế giới, không ít trong số đó bắt nguồn từ ngộ độc khí.  

"Ngành hóa chất của Trung Quốc tăng trưởng như vũ bão trong 15 năm qua. Từ một nước nhập siêu hóa chất, Trung Quốc đã độc chiếm ngôi vương nước xuất khẩu bất cứ hóa chất công nghiệp nào bạn có thể kể tên", ông Ashish Pujari, Giám đốc công ty hóa chất IHS Chemical tại Singapore, chỉ ra.

Nguy hiểm ở chỗ vô số nhà sản xuất tìm cách cắt xén chi phí liên quan tới an toàn lao động để nâng cao tỷ suất lợi nhuận. Thậm chí họ điều công nhân vào sản xuất tại các dự án nhà máy hóa chất còn chưa hoàn thiện.  

"Tại Mỹ, không một thùng hóa chất nào được vận chuyển vào khu vực xây dựng, trừ khi đã được thông qua", ông cho biết.

Độc hại

Tháng Tư, một vụ nổ chất paraxylene xảy ra tại Giang Châu khiến người dân địa phương sợ hãi trước viễn cảnh nguồn nước sẽ bị nhiễm độc. Đây là vụ nổ thứ hai tại cùng một địa điểm chỉ trong 2 năm.

Paraxylene được sử dụng để sản xuất chai nhựa và quần áo polyester, bắt lửa mạnh và có thể phá hủy hệ thần kinh trung ương của con người.

Trước đó một năm, hơn 100 công nhân Trung Quốc đã thiệt mạng khi một vụ hỏa hoạn thiêu rụi nhà máy chế biến thịt gia cần tại Dehui. Các nhân chứng cho biết cửa nhà máy đã bị khóa vào thời điểm ngọn lửa bùng lên, khiến nhiều người bị chết cháy bên trong.

Ngoài ra, cấu trúc phức tạp của nhà máy, lối thoát hiểm hẹp… gây trở ngại cho quá trình cứu hộ, Tân Hoa Xã đưa tin.

Với trường hợp của cơ sở chứa hóa chất tại Thiên Tân, đến quan chức địa phương cũng thừa nhận "không rõ có chất gì được chứa bên trong", cho thấy nhà kho được thiết kế kín khí.

Chất sodium cyanide có khả năng gây cháy nổ cao. 

Chất sodium cyanide được tìm thấy trong vụ nổ là một chất cực độc, dùng để chiết xuất kim loại quý từ khai khoáng. Chỉ cần ¼ muỗng sodium cyanide có thể giết chết một người khỏe mạnh. Nguy hiểm hơn, chất này có thể biến thể thành axit Xyanhyđric với mức độ độc hại gia tăng.

Chưa hết, thị sát hiện trường, chuyên gia trong tổ chức môi trường Greenpeace khẳng định có hơn một chục loại hóa chất các loại tại nhà kho Thiên Tân.

Theo quy định an toàn toàn lao động của Trung Quốc, các cơ sở chứa hóa chất độc hại và nguy hiểm có quy mô lớn phải được đặt cách khu vực dân cư ít nhất 1km, điều mà nhà kho tại Thiên Tân vi phạm. Chưa kể, Tân Hoa Xã cho biết nhà kho này không được cấp phép lưu trữ hóa chất độc hại tính đến tháng 6/2015.

Trong một thông cáo phát đi vào thứ Sáu tuần trước, Ủy ban an toàn lao động quốc gia Trung Quốc cho biết vụ nổ là hệ quả của tình trạng thiếu nhận thức về an toàn trong các doanh nghiệp, tuân thủ lỏng lẻo các quy định an toàn, công nhân coi thường kỷ luật và phản ứng chậm chạp trước tình huống khẩn cấp. 

THẢO MAI