TPP 'gặp khó' sau khi Canada bỏ họp?

Nguyễn Hoàng

23:39 10/11/2017

BizLIVE - Đàm phán nhằm khôi phục hiệp định TPP đã gặp khó khăn sau khi cả Thủ tướng Canada Justin Trudeau và Bộ trưởng ngoại thương của chính phủ ông, François-Philippe Champagne đều không đến họp vào buổi tối 10/11 tại Đà Nẵng.

TPP 'gặp khó' sau khi Canada bỏ họp?

Thủ tướng Canada Trudeau không đến dự cuộc họp về hiệp định TPP đã khiến đàm phán bị gián đoạn. Ảnh ĐỘC LẬP/TNO

Cuộc họp do Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe chủ trì đã phải hoãn lại vì đoàn Canada không xuất hiện.
Theo Reuters, ông Trudeau không hề nêu ra một lời giải thích về chuyện "bỏ ký kết".
Trước đó, các đoàn dự APEC như New Zealand và Canada đã nêu chỉ dấu họ đặt câu hỏi về TPP-11.
Dù không ai nói ra là nước họ sẽ bỏ TPP, cả Thủ tướng New Zealand, bà Jacinda Ardern và Thủ tướng Justin Trudeau của Canada đều bình luận về TPP theo hướng còn chưa dễ hoàn tất đàm phán.
Theo Reuters, các đoàn đã nêu ra "những bình luận trái ngược nhau" về TPP-11 hôm thứ Ba 9/11 tại Đà Nẵng.
Nhật Bản thì nói một đồng thuận "đã đạt được trên nguyên tắc", nhưng ngay sau đó Canada bác bỏ điều này.
Trước khi tới Việt Nam, ông Trudeau đã nói "Canada không vội vàng với TPP".
Còn bà Jacinda Ardern, sau khi lên làm Thủ tướng New Zealand ở tuổi 37, nhờ thành lập chính phủ liên minh do đảng Lao Động cánh tả của bà dẫn dắt đã nói:
"Cho dù đó là TPP hay bất kỳ thỏa thuận nào khác, cần phải đảm bảo rằng chúng ta có thể cấm người nước ngoài mua các ngôi nhà đã có sẵn tại New Zealand."
Dù vậy, trả lời báo chí ở Đà Nẵng hôm 10/11, Bộ trưởng thương mại New Zealand, David Parker nói "không phải nước ông cản trở TPP".
Ông nói, "có một nước khác" đã làm chuyện đó nhưng không nêu tên nước nào,
Từ 12 xuống 11
Lúc đầu có tin nói 11 nước còn lại - sau khi Mỹ rút - sẽ thông qua một tuyên bố căn bản tại APEC.
Nhưng Canada xác nhận cuộc họp thứ Sáu không diễn ra.
Một viên chức Canada được dẫn lời: "Chúng tôi cần làm đúng việc này, và sẽ mất thời gian."
Canada là nền kinh tế lớn thứ hai chỉ sau Nhật trong nhóm TPP-11.
Nhưng hôm thứ Tư, Canada tuyên bố sẽ không vội tham gia một thỏa thuận mới.
Canada và Mexico, đều có trong nhóm TPP-11, lại đang thương lượng với chính quyền Mỹ về hiệp định tự do thương mại Bắc Mỹ (NAFTA).
Tổng thống Donald Trump đã rút Mỹ ra khỏi TPP khi ông nhậm chức.
Sự vắng mặt của Mỹ khiến một số nước không còn mặn mà, nhưng Nhật Bản vận động mạnh mẽ cho một hiệp định mới.
Mới đầu ngày thứ Sáu, Thủ tướng Malaysia Najib Razak còn nói "khá tự tin" rằng có thể đạt thỏa thuận.
Bên cạnh Malaysia có Singapore và Nhật Bản là những nước mặn mà nhất với TPP.
Tại hội nghị APEC hôm thứ Sáu, Tổng thống Mỹ Donald Trump gửi ra thông điệp mạnh mẽ về thương mại.
Ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ không "dung thứ" cho những lạm dụng thương mại và đòi chính sách bình đẳng, công bằng.
Ông Trump cũng nói Mỹ sẽ không tham gia các hiệp định đa phương.
Trong khi đó phát biểu ở APEC, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình lại kêu gọi "duy trì đa phương".
Theo phóng viên kinh doanh của BBC News Karishma Vaswani từ Đà Nẵng thì các đoàn của 11 nước còn có ngày mai, 11/11 để quyết định về TPP.
Phóng viên của BBC cũng nói Canada muốn có đảm bảo rõ hơn về quyền lợi của người lao động trong các điều khoản của TPP.
Một lý do nữa mà chính phủ Trudeau nêu ra là đàm phán TPP có thể gây khiến thỏa thuận ba nước Bắc Mỹ, gồm Hoa Kỳ, Canada và Mexico trở nên "phức tạp".

NGUYỄN HOÀNG

BizLIVE Gặp gỡ