Tổng thống Uzbekistan Islam Karimov qua đời vì đột quỵ

Lê Hằng

22:12 02/09/2016

BizLIVE - Tổng thống đầu tiên của Uzbekistan (trước đây thuộc Liên Xô cũ), ông Islam Karimov sinh ngày 30 tháng 1 năm 1938 vừa qua đời sau khi nhập viện vì đột quỵ, theo tin từ Sputniknews.

Tổng thống Uzbekistan Islam Karimov qua đời vì đột quỵ

Tổng thống đầu tiên của Uzbekistan, ông Islam Karimov. Ảnh Sputnik/Sergey Guneev

Ngày 28 tháng 8 năm 2016, trong thông báo đưa ra sau khi các phương tiện truyền thông đưa tin ông Karimov đột quỵ, Nội các Uzbekistan cho biết ông Karimov đã phải nhập viện.
Hai mươi bốn giờ sau đó, con gái của ông là Lola Karimova xác nhận trên trang Facebook rằng cha cô bị xuất huyết não và đang được chăm sóc trong tình trạng ổn định.
Theo BBC, Islam Karimov là gương mặt thống lĩnh ở Uzbekistan từ năm 1989, khi ông trở thành lãnh đạo Đảng Cộng sản Uzbekistan, lúc đó còn nằm trong Liên bang Xô viết.
Năm 1990 ông trở thành tổng thống và tiếp tục cầm quyền sau khi Uzbekistan thành nước độc lập.
Một cuộc trưng cầu dân ý năm 1995 cho ông tiếp tục tại vị tới năm 2000, sau đó ông thắng cử tổng thống một cách dễ dàng.
Một trưng dầu dân ý khác năm 2002 đã gia hạn nhiệm kỳ tổng thống từ 5 lên 7 năm, thế nhưng khi nhiệm kỳ của Karimov hết hạn năm 2007 cũng không mấy ai để ý.
Ông tiếp tục thắng cử thêm hai nhiệm kỳ nữa sau hai đợt bầu cử tháng 12/2007 và tháng 3/2015, mà giới bất đồng nói là gian lận.
Karimov sử dụng chính sách độc tài bàn tay sắt đối với mọi hình thức đối kháng, viện cớ đấu tranh với phiến quân Hồi giáo để đàn áp quyền dân sự.
Ai nối nghiệp?
Trong những năm gần đây, câu hỏi ai sẽ kế nhiệm Tổng thống Karimov đã được đặt ra ở hải ngoại, nhiều người đồn đoán là con gái cả của ông - Gulnara, có thể là nhân vật được chọn lựa.
Tuy nhiên sau một cuộc đấu đá cuối năm 2013, lại cộng thêm bị điều tra rửa tiền ở nước ngoài, bà Gulnara nay bị quản chế tại gia.
Năm 2014, công tố viện đã buộc tội bà, một trong những nhân vật quyền lực bậc nhất trong giới kinh doanh và chính giới ở Uzbekistan, là nằm trong đường dây tội phạm vốn biển thủ khoảng 65 triệu đôla Mỹ.
Có tin nguyên do là vì bà Gulnara có mâu thuẫn với mẹ và em gái bà, đồng thời tranh giành quyền lực với nhân vật đứng đầu ngành an ninh Uzbek, Rustem Inoyatov.
Bầu cử Quốc hội lần cuối diễn ra ở Uzbekistan hồi tháng 12/2014 tuy Quốc hội ở nước này vẫn bị coi là Quốc hội bù nhìn, không có quyền lực gì đáng kể.
Các nghị sỹ họp vài lần một năm để thông qua các chính sách công.
Trong nước Uzbekistan không có tổ chức đối lập hoạt động chính thức và các nhân vật bất đồng đa số sống lưu vong ở nước ngoài.

LÊ HẰNG