Ông Putin vẫn chưa nguôi giận Thổ Nhĩ Kỳ

Thuỵ My

07:46 03/12/2015

BizLIVE - Trong bài viết mang tựa đề "Putin vẫn chưa nguôi giận dữ Thổ Nhĩ Kỳ", tờ Le Monde nhận xét xung đột giữa Moscow và Ankara đã cản trở việc thành lập một liên minh rộng rãi chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo.

Ông Putin vẫn chưa nguôi giận Thổ Nhĩ Kỳ

Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Dinh Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ ở Ankara ngày 01/12/2014, lúc còn "cơm lành canh ngọt". Ảnh REUTERS/Umit Bektas/Files

Căng thẳng giữa Moscow và Ankara do vụ Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi một máy bay Sukhoi của Nga hôm 24/11/2015 vẫn tiếp tục, bên lề hội nghị khí hậu quy mô đang diễn ra tại Paris, cho đến nỗi chận đứng mọi tiến bộ về cuộc khủng hoảng Syria.
Hy vọng về một sự kết hợp giữa Nga với liên minh chống thánh chiến do Hoa Kỳ lãnh đạo có nguy cơ rơi vào quên lãng, mặc cho các nỗ lực ngoại giao tuần rồi ở Washington và Matxcơva của Tổng thống Pháp.
Những lời kêu gọi hòa dịu từ Tổng thống Mỹ Barack Obama gởi đến ông Vladimir Putin, và từ ông François Hollande đến đồng nhiệm Thổ Nhĩ Kỳ, Recep Tayyip Erdogan, xem ra vẫn chưa đủ.
Ông Putin vẫn nhất quyết từ chối cuộc gặp tay đôi bên lề hội nghị COP21 do ông Erdogan đề nghị.
Tổng thống Nga còn nêu ra "lý do kỹ thuật" cho việc ông đến trung tâm hội nghị Le Bourget trễ hai tiếng đồng hồ, và sự vắng mặt trong tấm hình chụp chung 150 vị nguyên thủ trên thế giới, cũng như trong bữa ăn trưa cùng Tổng thống, Thủ tướng các nước.
Ông Vladimir Putin còn tránh cả cái bắt tay xã giao với ông Erdogan, trong khi hai lãnh đạo thù địch là Thủ tướng Israel Benyamin Nétanyahou và Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas vẫn chìa tay cho nhau.
Trước báo chí, ông Putin một lần nữa lên án Thổ Nhĩ Kỳ thông đồng với quân thánh chiến IS. Ông nói: "Chúng tôi nhận được những thông tin bổ sung, xác nhận dầu lửa của IS được đưa vào đất Thổ Nhĩ Kỳ. Quyết định bắn rơi máy bay là do ý định bảo vệ việc giao hàng này".
"Dầu lửa của IS là trung tâm gây căng thẳng giữa Moscow và Ankara", theo tờ Le Figaro.
Ngay lập tức sau lời tố cáo của Tổng thống Nga, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đã thách thức ông Putin phải chứng minh. Thậm chí ông Erdogan còn hứa hẹn sẽ "rời chức vụ" nếu quan hệ như thế với quân thánh chiến được chính thức nêu rõ.
Tờ Le Figaro cho rằng tuyên bố này khá khiêu khích, nếu tính đến các quan hệ kinh tế hiện nay giữa Thổ Nhĩ Kỳ với IS, với mạng lưới buôn lậu có từ thập niên 90 giữa Thổ, Irak và Syria. Vũ khí, bông vải, lúa mì, dầu khí…rất nhiều món hàng được buôn lậu xuyên biên giới.
Các cuộc không kích của Mỹ chủ yếu nhắm vào các nhà máy lọc dầu, kho trữ và ống dẫn dầu để đánh vào túi tiền của IS; và sau các vụ khủng bố tại Paris, oanh kích càng mạnh mẽ hơn và đặc biệt đánh vào các xe bồn chở dầu của IS đi sang "chợ dầu lửa" tại biên giới Thổ Nhĩ Kỳ.
Tổng tham mưu trưởng liên quân Mỹ, tướng Joe Dunford hôm qua khẳng định nhờ oanh kích, thu nhập từ dầu lửa của IS đã bị sụt mất 43% trong vòng 30 ngày qua.
"Phản đối trừng phạt, nay điện Kremlin lại áp dụng biện pháp này đối với Ankara", thông tín viên tờ Le Monde tại Moscow nhận định với ít nhiều mỉa mai.
Từ thứ Hai 30/11, Moscow đã đưa ra một loạt các biện pháp trả đũa: cấm các hãng hàng không giá rẻ của Nga bay đến Thổ Nhĩ Kỳ, tái lập chế độ visa đối với công dân Thổ, cấm tuyển dụng lao động Thổ…cộng thêm cấm nhập rau quả của Ankara.
Nhà kinh tế Andrei Movtchan thuộc Quỹ Carnegie ở Matxcơva cho rằng: "Đáng ngạc nhiên là điện Kremlin lại sử dụng những biện pháp y như Phương Tây. Nga vốn chế giễu sự bất lực của các nước Phương Tây trong cuộc xung đột Ukraine, đã không tìm được cách nào hiệu quả hơn là trừng phạt. Cần biết là việc này sẽ làm củng cố vị trí của ông Erdogan, và giảm ảnh hưởng của Nga trên thị trường quốc tế. Doanh số trao đổi với Thổ Nhĩ Kỳ cũng rất quan trọng, cùng với Trung Quốc".
Nhưng ngược với Bắc Kinh, Moscow xuất siêu sang Ankara hầu hết nhờ khí đốt.
Tờ Le Monde nhắc lại lời nói của chính ông Putin ở Oufa, Nga hôm 10/07/2015 nhân hội nghị thượng đỉnh BRICS: "Công cụ trừng phạt phải được rút ra khỏi từ vụng kinh tế và thông tin quốc tế, không được sử dụng trong nền kinh tế thế giới, vì gây ra hỗn loạn".
Đến ngày 22/10/2015 tại Sotchi, Tổng thống Nga lại tố cáo: "Trừng phạt được dùng như công cụ để cạnh tranh bất chính".
Ông Vlatimir Putin không tiếc lời ca ngợi Thổ Nhĩ Kỳ, tuy là thành viên NATO nhưng không tham gia trừng phạt Nga. Ông nói: "Chúng tôi đánh giá rất cao tính độc lập của Thổ Nhĩ Kỳ".
Nhưng đó là chuyện cách đây đúng một năm, khi Tổng thống Nga đến tham dự cuộc họp hội đồng hợp tác song phương Nga-Thổ tại Ankara.
Được thành lập từ năm 2010, cuộc họp cấp cao lẽ ra sẽ được tổ chức tại Kazan (Nga) vào tháng 12 này với sự hiện diện của ông Erdogan, đã bị hủy bỏ không thương tiếc.

THUỴ MY