Ông Putin tính gì khi oanh kích vào Syria?

Tú Anh

10:37 03/10/2015

BizLIVE - Trong khi tờ Libération đặt câu hỏi: Nga leo thang để làm gì? Để cứu nhà độc tài Syria Al Assad hay để thách thức Tây Phương,? thì tờ Le Monde lại khẳng định Tổng thống Nga "Putin giăng bẫy" Phương Tây để trở lại chính trường quốc tế.

Ông Putin tính gì khi oanh kích vào Syria?

Tờ Le Monde của Pháp cho rằng Tổng thống Nga "giăng bẫy” Pphương Tây để trở lại chính trường quốc tế. Ảnh REUTERS/Regis Duvignau

Trong bài xã luận "Putin lao vào cuộc chiến", tờ Le Monde nhận định mỉa mai: Đề nghị của Nga mời gọi phương Tây tham gia vào một liên minh chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo "trong suốt" như "vodka đánh trứng".
Cả Nga lẫn Mỹ đều không có một chiến lược đi đến thỏa hiệp. Làm cách nào để có thể hòa giải cuộc xung đột giữa một bên là phe Shia , đứng đầu là Iran, sử dụng chế độ Bachar al Assad như một trong những điểm tựa để thực hiện tham vọng "đế quốc" trong vùng. Bên kia, là hệ phái Sunni với Thổ Nhĩ Kỳ, Ả Rập Xê Út, Qatar, sẵn sàng trợ giúp mọi tổ chức thánh chiến kể cả Nhà nước Hồi giáo để ngăn chận sự bành trướng của thế lực bị xem là "đế quốc Shia" do Iran đứng đầu.
Trong chiều hướng này, theo tờ Le Figaro, trước khi Nga oanh kích vào Syria, hàng trăm binh sĩ Iran đã tiến vào lãnh thổ Syria với nhiệm vụ tiếp tay với lực lượng "bộ binh" gồm chiến binh Hồi giáo vũ trang Hezbollah, người Liban nhưng do Iran tài trợ và những binh sĩ còn trung thành với chế độ cố gắng chiếm lại một phần lãnh thổ bị mất. Một nguồn tin ẩn danh dự báo chiến sự sẽ sôi động trong những ngày tới tại Idlib và Hama.
Nhật báo Figaro, trong bài "5 cuộc chiến tại Iran" thẩm định với sự can thiệp của Nga, của Iran sẽ giúp cho quân đội trung thành với chế độ củng cố chiến tuyến trong một thời gian cho đến khi phe nổi dậy, được các vương quốc Suni, để chặn ảnh hưởng của Iran, tăng cường viện trợ vũ khí để mở một cuộc tấn công mới.
Đối với chuyên gia Julianne Smith, nguyên là chuyên gia an ninh của Lầu Năm Góc, Tổng thống Putin tuy táo bạo như trong kế hoạch chiếm Crimée nhưng sau đó không biết làm sao rút chân ra khỏi vũng lầy Ukraine.
Washington biết rõ giới hạn của khả năng của Nga. Nga gài bẫy Phương Tây nhưng chính Nga không thoát ra được chiếc bẫy của chính mình ở Ukraine.
Liệu Nga có dám chấp nhận sa vào vũng lầy chiến tranh 10 năm tại Syria hay không?
Nga: "Bố già" của trục Shia
Tình hình Ukraine yên tĩnh, cấm vận vẫn kéo dài, Phương Tây không lay chuyển, bất chấp thiệt hại tài chính, Pháp từ chối giao chiến hạm đa năng Mistral cho Nga, Tổng thống Nga phải sử dụng lá bài Syria để tìm cách thoát cô lập.
Quyết định oanh kích ở Syria được Tổng thống Nga loan báo hai ngày trước khi diễn ra "Thượng đỉnh bốn bên" tại Paris, gồm Đức, Pháp, Nga, Ukraine để giải quyết khủng hoảng Ukraina.
Tờ La Croix có bài đề tựa: Từ Ukraina đến Syria, nước Nga là trung điểm của thời cuộc, trong đó nhấn mạnh việc ông Vladimir Putin hạ nhiệt ở Ukraine nhưng phát động chiến tranh ở Syria, đặt Phương Tây vào thế bị động.
Tuy nhiên, tờ Le Monde không có cùng quan điểm. Các chuyên gia được nhật báo cánh tả độc lập đặt câu hỏi nhận định : trong những tháng gần đây, Tổng thống Nga vừa tập trung vào "Hiệp định ngưng bắn ký tại Minks" vừa tìm cách thoát ra khỏi vòng xoáy cô lập.
Do vậy, sự can thiệp vào Syria không hẳn để cứu Bachar al Assad mà còn vì quyền lợi riêng của Nga .
Một ngày trước khi máy bay Nga oanh kích ở Syria, đột nhiên, phe nổi dậy thân Nga ở đông Ukraine chấp thuận rút xe tăng và đại pháo ra xa đường giới tuyến 15km.
Vấn đề là các nước Phương Tây sẽ không rơi vào bẫy của Putin lấy Syria bỏ Ukraine. Theo Le Monde, ngay sau cuộc gặp tay đôi với Tổng thống Nga bên lề Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, Tổng thống Obama đã ra lệnh cung cấp hệ thống ra-đa chống tên lửa cho quân đội Ukraine.
Với vũ khí mới này, Kiev sẽ định vị được tức khắc nơi đặt pháo của đối phương để phản kích ngay. Thông điệp của Washington rất rõ ràng: Mỹ không bỏ áp lực trên Moscow, Mỹ không hy sinh Ukraine để đổi lấy một giải pháp ở Syria.
Paris dường như cũng cảnh giác không kém Washington.Với góc nhìn kinh tế, nhật báo Les Echos trích lời Thứ trưởng kinh tế Nga Stanislav Voskrensenky dự báo: Quan hệ giữa Pháp và Nga, về mặt chính trị sẽ xấu thêm nhưng về thương mại, có dấu hiệu tốt đẹp.
Tại sao? Trong tình trạng kinh tế suy thoái đến -4% vì dầu hỏa xuống giá, kinh tế bị trừng phạt Nga tỏ ra dễ dàng mở cửa nhiều lãnh vực đầu tư cho doanh nghiệp Pháp từ thực phẩm, trang thiết bị nhà cửa cho đến xe lửa cao tốc.
Tuy nhiên, nghi ngờ Moscow tỏ thái độ hòa dịu ở Ukraine để đánh đổi ủng hộ của Pháp ở Syria, Paris cho biết trước, hồ sơ nào ra hồ sơ nấy, không có chồng chéo giữa Ukraine và Syria.
Trong bài xã luận "Thách thức công khai", tờ Libération, cũng cùng nhận định: Ngoài số phận của Bachar al Assad, Tổng thống Putin muốn tránh một sự sụp đổ toàn diện của chế độ để bảo vệ quyền lợi của mình.
Thế nhưng chẳng ai ở Washington và Paris bắt đầu đặt câu hỏi về "tính hợp lý" về chiến lược của Tổng thống Nga.
Theo nhật báo cánh tả của Pháp này, hồ sơ Ukraine và Syria nhắc nhở chúng ta là ông Putin chỉ quan tâm đến vấn đề tương quan lực lượng.

TÚ ANH