Người Nga đang thắt chặt hầu bao

Kim Thanh

18:27 13/05/2015

Hiện tại, cả các chuyên gia kinh tế lẫn các quan chức Nga đều không hy vọng tiền lương trong một vài năm tới sẽ tăng bằng tốc độ trước khủng hoảng.

Người Nga đang thắt chặt hầu bao

Ảnh minh họa.

Theo kết quả điều tra xã hội học gần đây của công ty khảo sát “Romir” của Nga, để có được “cuộc sống bình thường” một gia đình Nga gồm hai người lớn và một đứa con hiện nay cần 68.900 rúp/tháng, tức ít hơn khoảng 10.000 rúp so với cùng kỳ năm ngoái (78.500 rúp).

Nhu cầu của người dân Nga thực chất được đáp ứng bởi mức lương tháng trung bình của họ. Như vậy, xét về nhu cầu vật chất, người Nga trở về với các chỉ số của những năm 2011-2012. Thực tế này có hại cho nền kinh tế.

“Lần đầu tiên trong những năm tiến hành điều tra về nhu cầu đối với cuộc sống “bình thường”, mức thu nhập mong muốn và thực tế của người Nga gần như trùng nhau, chỉ chênh 3%.  Những năm trước, mơ ước của người Nga vượt xa thực tế 20%, thậm chí 50%”, các chuyên gia của “Romir” nhận xét dựa trên số liệu của Cục Thống kê Nga.


Quý I năm nay, doanh số hàng thực phẩm của Nga giảm 6,6%
Theo đó, mức lương trung bình trong quý I năm nay của người Nga là 33.200 rúp/tháng. Như vậy, tổng thu nhập hàng tháng của hai người lao động là 66.400 rúp, nghĩa là chỉ ít hơn mức thu nhập cần thiết để có được một “cuộc sống bình thường” là 2.500 rúp.

Ông Andrey Milekhin, Giám đốc công ty khảo sát “Romir” nói rằng, trong thời đại khủng hoảng, người dân Nga đã xem xét lại các giá trị và nhu cầu tiêu dùng của họ trở nên hợp lý hơn, chuyển hướng vào những hàng hóa và dịch vụ thiết yếu cho cuộc sống. “Ước mơ ra đi, nhu cầu xích lại gần với thực tế”, ông kết luận.

Cũng theo các nhà điều tra xã hội học, những thay đổi lớn nhất diễn ra trong nhu cầu vật chất của cư dân Nga khu vực Tây-Bắc (giảm 22%), miền Nam (giảm 21%) và Ural (giảm 18%). Cư dân miền Trung Nga và Sibir hạn chế sở thích từ 10 đến 11%. Còn nhu cầu của cư dân vùng ven sông Volga hoàn toàn không thay đổi.

Trong khi đó, sự thiếu vắng “ước mơ” và mong muốn “gây ấn tượng” đối với mọi người xung quanh bằng việc sử dụng những hàng hóa và dịch vụ cao cấp lại có hại đối với nền kinh tế, vì nó làm giảm nhu cầu tiêu dùng và kìm hãm sự tăng trưởng kinh tế.

Quý I năm nay, theo số liệu của Bộ Phát triển kinh tế Nga, doanh số thương mại bán lẻ giảm 6,7%. Doanh số hàng hóa phi thực phẩm giảm nhiều hơn một chút (- 6,8%), trong khi doanh số hàng thực phẩm giảm 6,6%. “Xu thế giảm so với các chỉ số năm ngoái được nhận thấy đối với tất cả các tháng trong quý”, các chuyên gia của “Romir” nhận xét. GDP của Nga nói chung giảm 2,2%.

Gần đây,  trong tài liệu “Những bình luận về Nhà nước và kinh doanh”  của Trung tâm Phát triển thuộc Trường Đại học kinh tế Nga, các chuyên gia chỉ ra rằng sự giảm sút nhu cầu tiêu dùng hàng hóa vào tháng 3/2015 (theo tỷ lệ phần trăm) gần bằng mức giảm đỉnh điểm của thời kỳ khủng hoảng năm 2008-2009.

Việc mở rộng vay vốn có thể duy trì nhu cầu tiêu dùng của người dân, nhưng số lượng tiền cho vay đang giảm xuống, bởi vì tỷ lệ lãi suất cho vay vẫn còn quá cao. Theo số liệu của Ngân hàng Trung ương Nga, đến ngày 1/4 năm nay, tổng số tiền cho khách hàng thực tế vay là 1.108 ngàn tỷ rúp, trong khi, vào thời điểm này năm ngoái, con số đó là 1.929 ngàn tỷ rúp.

Bộ Phát triển kinh tế Nga nhận xét rằng doanh số thương mại bán lẻ tăng  chậm có liên quan tới những điều chỉnh trong mô hình tiêu dùng của các hộ gia đình, từ tiêu dùng sang tiết kiệm. Trước đó, “Romir” cũng ghi nhận sự gia tăng số lượng người đến các cửa hàng, nhưng không phải để thỏa mãn nhu cầu mua sắm lớn, mà là để tìm kiếm những mặt hàng  giá cả rẻ hơn.

Dĩ nhiên, những thay đổi nêu trên trong tâm lý tiêu dùng trước hết xuất phát từ cuộc khủng hoảng kinh tế ở Nga và việc cấm nhập khẩu hàng thực phẩm từ Liên minh châu Âu, Mỹ và một số nước khác vào nước Nga.

Yếu tố tiêu cực chủ yếu đối với thương mại bán lẻ là tỷ lệ lạm phát cao, theo báo cáo tổng kết quý I/2015 là gần 17%.

“Ngoài ra, cần lưu ý rằng tiền lương tăng rất chậm”, chuyên gia Nikolai Kondrashov của Trung tâm Phát triển nhận xét.  Quý I năm nay, Bộ Phát triển kinh tế ghi nhận tiền lương thực tế  (nghĩa là có điều chỉnh theo tỷ lệ lạm phát) giảm 8,3%. Tiền lương danh nghĩa cũng hoàn toàn không tăng. Tháng 3 năm nay, nó thấp hơn chỉ số trung bình  năm 2014.

Vấn đề chủ yếu hiện nay là ở chỗ quan niệm tiêu dùng “hợp lý” mới của người Nga sẽ còn kéo dài bao lâu?

Nhiều khả năng nhất là cùng với việc giảm bớt các hiện tượng khủng hoảng trong nền kinh tế Nga (như giảm tốc độ tăng giá...) và hạ thấp lãi suất cho vay, tình hình thị trường tiêu dùng sẽ được cải thiện. Đồng thời, phần lớn các dự báo đều cho rằng suy thoái kinh tế sẽ còn kéo dài trong vòng năm nay và năm sau. 

Hiện tại, cả các chuyên gia kinh tế lẫn các quan chức Nga đều không hy vọng tiền lương trong một vài năm tới sẽ tăng bằng tốc độ trước khủng hoảng. Điều đó nghĩa là khó có thể chờ đợi sự tiến triển nhanh chóng trong nhu cầu tiêu dùng của người dân Nga và nhu cầu tiêu dùng sẽ không trở thành động lực của sự tăng trưởng kinh tế.

Theo Thời báo Đông Nam Á

BizLIVE - Gặp gỡ