New York Times: Mỹ đang “âm thầm” trấn an các nước Châu Á

Thảo Mai

11:21 28/10/2015

BizLIVE -

Chính quyền Tổng thống Obama gọi sự kiện khu trục của Mỹ tiến vào vùng nước mà Trung Quốc đơn phương tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông là "tự do hàng hải"

New York Times: Mỹ đang “âm thầm” trấn an các nước Châu Á

Tàu Lassen vào khu vực 12 hải lý quanh đá Subi, nơi Trung Quốc đang xây dựng trái phép. Ảnh: AP

Tuy nhiên, tờ New York Times lại nhận định đây là một động thái nhằm trấn an Nhật Bản, Việt Nam và Philippines, tái khẳng định Mỹ sẽ đối đầu với âm mưu đơn phương thay đổi hiện trạng của Trung Quốc trên Biển Đông, thông qua việc cải tạo và xây dựng bất hợp pháp đảo nhân tạo. 

Âm thầm

Mặc dù vậy, Nhà Trắng đang tiết chế phát ngôn về sự việc để tránh leo thang căng thẳng giữa các quốc gia. Tòa Bạch Ốc đã chỉ đạo quan chức Bộ Quốc phòng không đưa ra bất cứ bình luận công khai nào về buổi tuần tiễu.

Không một thông cáo nào về kế hoạch dịch chuyển của tàu Lassen được công bố theo chỉ thị từ cơ quan đầu não của Mỹ. Nếu được hỏi để ghi âm, các quan chức được lệnh không nói gì về động thái cụ thể. 

Kết quả là Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton B. Carter đã bị hỏi dồn trong phiên điều trần hôm 27/10 trước Hội đồng quân sự thượng viện Mỹ, chỉ vài giờ sau khi tàu Lassen rời khỏi khu vực 12 hải lý quanh đá Subi, nơi Trung Quốc đang xây dựng trái phép. 

Thượng nghị sĩ Dan Sullivan thuộc đảng Cộng hoà cho biết ban đầu, ông định bày tỏ quan ngại khi Mỹ "án binh bất động" trước các hành động của Trung Quốc tại Biển Đông. Tuy nhiên, ông này thay đổi suy nghĩ khi nghe tin chiến hạm hải quân đã vào khu vực 12 hải lý Trung Quốc đơn phương tuyên bố chủ quyền. 

Trước những câu hỏi dồn dập tìm kiếm sự xác nhận trực tiếp từ phía ông Sullivan, ban đầu ông Carter trả lời chung chung: “Chúng ta đã tuyên bố sẽ tuần tra bằng máy bay, tàu và hoạt động ở bất cứ nơi nào luật pháp quốc tế cho phép, và chúng ta đang thực hiện đúng tuyên bố đó".

Tuy nhiên khi câu trả lời không làm hài lòng ông Sullivan, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ buộc phải xác nhận sự việc, mặc dù có phần gián tiếp: “Những điều các vị đọc được trên báo chí là chính xác”. 

"Chứng minh bằng hành động"
"Động thái này đã được lên kế hoạch cẩn thận và được thực hiện một cách suôn sẻ để giảm thiểu rủi ro một cách tối đa. Chính quyền ông Obama đang muốn để hành động chứng minh thay cho lời nói", ông Derek Chollet, cựu Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng nhận xét.

Đợt tuần tiễu của tàu Lassen diễn ra chỉ một tuần sau khi Tư Lệnh Hạm Đội Thái Bình Dương Harry B. Harris Jr lên kế hoạch đàm phán với quan chức Quân đội Trung Quốc tại Bắc Kinh.

Ông là người từng chỉ trích Trung Quốc dịch chuyển "những bức tường cát" để xây đảo nhân tạo. Tư Lệnh Hạm Đội Thái Bình Dương là nhân vật thường xuyên có những phát biểu ủng hộ hoạt động tuần tra tự do hàng hải, cảnh báo Mỹ sẽ tiếp tục tiến hành các chiến dịch tương tự nếu luật quốc tế cho phép. 

Đồng minh ủng hộ

Tính đến nay, Nhật Bản và Philippines là hai nước công khai nhất trong việc ủng hộ động thái vừa qua của Mỹ. 
Phát biểu trước báo giới, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe khẳng định đợt tuần tiễu của tàu khu trục Mỹ phù hợp với luật quốc tế. 
"Để bảo vệ sự an ninh, tự do và hòa bình trên biển, chúng tôi sẽ hợp tác với các tổ chức quốc tế, trong đó có Mỹ, đồng minh của Nhật Bản", ông Abe nói.
Trước đó, Chánh văn phòng nội các Nhật Bản cho biết Nhật Bản và Mỹ đã chia sẻ thông tin trước khi Washington quyết định triển khai tàu chiến đến vùng giới hạn 12 hải lý.
Về phần mình, Tổng thống Philippines, ông Benigno Aquino III cho rằng hành động của Mỹ không có gì sai. “Ai cũng đang được đảm bảo quyền tự do hàng hải nên tôi thấy điều đó chẳng có vấn đề gì, cũng không có ý định thù địch. Tôi nghĩ mọi người sẽ hoan nghênh sự cân bằng quyền lực ở bất kỳ đâu trên thế giới”.
Khi được hỏi liệu Philippines có ủng hộ hành động của Mỹ, Tổng thống Aquino cho biết Philippines đã từng bày tỏ quan ngại về việc xây dựng trên quần đảo bất hợp pháp trên Biển Đông và đưa vấn đề này ra Tòa trọng tài quốc tế để phân định.

THẢO MAI