Mỹ - Trung đấu khẩu sau phán quyết của PCA

Thảo Mai

10:45 14/07/2016

BizLIVE - Mỹ đã tạo sức ép buộc Trung Quốc tuân thủ phán quyết của Tòa trọng tài, cho rằng đây là cơ hội để Bắc Kinh chứng minh họ là “cường quốc trên thế giới như vẫn tự phong”, Bưu điện Hoa Nam đưa tin.

Mỹ - Trung đấu khẩu sau phán quyết của PCA

Tàu của Trung Quốc trên Biển Đông. Ảnh: SCMP

Trong một phát biểu cứng rắn bất thường sau phán quyết của Tòa trọng tài thường trực quốc tế (PCA), Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ John Kirby nói cả thế giới đang dõi theo xem liệu Trung Quốc có tuân thủ hay không.

“Đây là một quyết định có tính ràng buộc pháp lý. Thế giới đang chờ xem Trung Quốc có thực sự một quốc gia hùng mạnh như họ tự phong, trách nhiệm như họ tự phong”, ông Kirby trả lời báo chí.

Tuyên bố của ông Kirby phản ánh nỗ lực của Mỹ trong việc củng cố tính hợp pháp của phán quyết. Washington cho rằng nó không chỉ nằm trong phạm vi của một vụ tranh chấp riêng lẻ trên Biển Đông, mà là vấn đề liên quan đến trật tự và luật pháp quốc tế.

Mỹ liên tục đưa tàu chiến đến các vùng nước tranh chấp để thực hiện quyền “tự do hàng hải”. Mỹ cũng nhiều lần phản đối hoạt động cải tạo đất, xây dựng đồn trú quân sự trên Biển Đông của Trung Quốc.

Hiện giờ, Mỹ phải ghìm tốc độ bành trướng của Trung Quốc trên Biển Đông mà không làm Bắc Kinh nổi đóa, hay bị xem là can thiệp vào tranh chấp khu vực, làm leo thang tình hình.

“Nhìn lại quá khứ, cựu Tổng thống George H.W. Bush từng có một quyết định sáng suốt nhưng không được ủng hộ lúc bấy giờ- đó là kiềm chế sau sự kiện kéo sập ‘Bức màn sắt’ năm 1989. Ông cho rằng người Mỹ không nên ‘nhảy múa khi Bức tường Berlin bị sụp đổ’”, ông Paul Haenle, cựu cố vấn về Trung Quốc của Tổng thống George W. Bush, kể lại.

“Giảm nhiệt là điều có lợi cho tất cả các bên”, ông nói.

Mặc dù vậy, chỉ vài giờ sau phán quyết của PCA, các bên đã lên tiếng với giọng điệu căng thẳng. Trung Quốc ra thông cáo chính thức phản đối tuyên bố của ông Kirby, khi gọi phán quyết là “một sự đóng góp” quan trọng trong mục tiêu giải quyết tranh chấp hòa bình trên biển.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lục Khảng nói Mỹ “luôn luôn kén chọn luật quốc tế để áp dụng: Họ dẫn luật quốc tế khi nào có lợi, và bác bỏ chúng khi nào thấy bị thiệt”.

Đáp lại, ông Kirby dẫn chứng việc Mỹ tuân thủ phán quyết của Tòa trọng tài quốc tế vào năm 1984, liên quan đến tranh chấp hàng hải giữa Mỹ và Canada. “Cả hai nước đã tuân theo, nên bản thân Mỹ cũng đã từng làm vậy”, ông chứng minh.

Một quan chức Nhà Trắng khác cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của luật quốc tế trên Biển Đông ngay trước phát biểu của ông Kirby.

Ông Dan Kritenbrink, Giám đốc cấp cao của Hội đồng an ninh quốc gia cho vấn đề châu Á, nhắc lại rằng Mỹ sẽ chấp nhận bất kỳ giải pháp nào mà các bên đạt được.

"Tuy nhiên, điều mà Mỹ không chấp nhận là việc xuất hiện một bộ quy tắc dị biệt ở Biển Đông so với phần còn lại của thế giới. Diễn biến này sẽ phá vỡ trật tự dựa trên luật pháp quốc tế", ông nhấn mạnh.

Ông cũng cho biết Mỹ sẽ duy trì "tiến độ ổn định" của các hoạt động quân sự trong khu vực, bao gồm cả quyền tự do hàng hải. 

THẢO MAI

Emagazine