Máy bay chiến đấu tàng hình có thật sự “vô hình” không?

Tùng Linh

17:01 27/08/2016

BizLIVE - Một trong những ưu điểm của những loại máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 là khả năng “tàng hình” với các loại rada. Nhưng trên thực tế vẫn có những thiết bị có khả năng phát hiện ra những máy bay này và ưu thế trên bầu trời sẽ không còn đảm bảo.

Máy bay chiến đấu tàng hình có thật sự “vô hình” không?

Máy bay chiến đấu F-22 có khả năng "tàng hình" với rada.

Mặc dù số tiền mà Hoa Kỳ chi ra để phát triển máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 như F-22 và F-35 là hàng trăm tỷ USD. Nhưng mới đây, một số hình ảnh nhiệt chụp được đã làm mọi người đặt ra câu hỏi: “Liệu những chiếc máy bay này có thật sự tàng hình không?”
Hình ảnh này được chụp tại triển lãm hàng không Quốc tế Hoàng Gia Anh Air Tattoo vào tháng trước. Chiếc kính tầm nhiệt EC-135 đã chụp được ảnh hoàn chỉnh của chiếc F-22. Và trong thực tế nếu bức ảnh này hiện lên màn hình của một hệt thống phòng không thì chiếc tiêm kích giá 150 triệu USD này chắc chắn sẽ trở thành mục tiêu.
 Một kính tầm nhiệt có thể dễ dàng phát hiện ra máy bay F-35  
Trong tuần trước, hệ thống hình ảnh Star SAFIRE 380-HDc cũng đã chụp được ảnh rõ nét của một chiếc F-35B giá 100 triệu USD.
Vấn đề là cả 2 chiếc máy bay này đều được phát triển với mục tiêu không làm cho các loại rada có thể quét được. Nếu bị phát hiện bằng các thiết bị tầm nhiệt, khả năng tàng hình của cả 2 máy bay này sẽ được tính là không có.
BussinessInsider dẫn lời một chuyên gia nghiên cứu tại Viện Không quân Royal United Services: “Công nghệ tìm kiếm và theo dõi bằng tia hồng ngoại (IRST) đang trở thành xu thế phát triển của các lực lượng phòng không hiện đại.”
Phía trước chiến đấu cơ Su-24 của Nga được trang bị hệ thống quét nhiệt  
Hệ thống này hoạt động bằng cách phát hiện sự chênh lệch nhiệt độ của các chi tiết trên thân máy bay được làm mát bằng hydro lỏng hoặc nitơ. Những bộ phận này sẽ được so sánh nhiệt độ với những chi tiết khác do máy bay khi hoạt động trên cao mặc dù trong môi trường lạnh những sẽ nóng lên ở một số vị trí do di chuyển nhanh với vận tốc siêu âm.
Những năm gần đây, việc phát hiện chênh lệch nhiệt qua các thuật toán trên máy tính ngày càng tốt. Do vậy những hệ thống IRST hiện đại có thể dễ dàng lọc ra được những mục tiêu lớn, nóng và di chuyển với vận tốc cao trên bầu trời. Đặc biệt tới lúc này đã có hệ thống IRST tốt đến mức có thể nhìn thấy những điểm nhiệt nhỏ nhất hay thậm chí là một đốm lửa trên mặt trăng.
Như vậy việc phát hiện một chiếc F-22 từ khoảng cách xa là điều hoàn toàn có thể. Vật liệu để hấp thụ sóng rada có thể bị nóng lên nhanh chóng dẫn đến việc “lộ mình” của chiếc máy bay.
Nhưng may mắn cho những chiếc máy bay tàng hình vì trên thực tế IRST không hoạt động hiệu quả như rada. 
Những hệ thống quét hồng ngoài không thể quét một không gian rộng như rada mà quét từng điểm trên bầu trời. IRST có thể chụp hình chính xác một chiếc F-35 nhưng vấn đề là hệ thống này không thể nhận biết được chiếc F-35 ở đâu để chụp.
Ngoài ra nó còn chịu ảnh hưởng của thời tiết. Những hình ảnh mà hệ thống thu được sẽ rõ nét hơn khi trời tối và nhiệt độ không khí mát hơn ban ngày. 
Như vậy có thể hiểu rằng quét hồng ngoại vẫn phải sử dụng kết hợp một công nghệ khác để có thể định vị máy bay đang di chuyển.
Trong khi đó tàng hình với rada chỉ là một điểm mạnh của những mẫu máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5. 
Khả năng xử lý trong các tình huống còn quan trọng hơn. Không xuất hiện trên màn hình rada sẽ giúp máy bay có thể thực hiện nhiệm vụ tốt hơn và di chuyển tự do hơn trong những khu vực được phòng không cẩn mật mà những máy bay chiến đấu thông thường không thể tiếp cận.

TÙNG LINH

Từ khóa: máy bay, mỹ