Lực lượng được Mỹ - Nga hậu thuẫn đứng trước vận mệnh trên đe dưới búa ở Syria

Trọng Thành

08:14 31/08/2016

BizLIVE - Can thiệp quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ tại Syria đặt lực lượng vũ trang thuộc sắc tộc thiểu số Kurd, đối thủ của chế độ Damas, vào một tình thế trên đe dưới búa.

Lực lượng được Mỹ - Nga hậu thuẫn đứng trước vận mệnh trên đe dưới búa ở Syria

Xe tăng Thổ Nhĩ Kỳ tham gia chiến dịch ở Syria - Ảnh 27/08/2016 - Reuters

Can thiệp quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ tại Syria đặt lực lượng vũ trang thuộc sắc tộc thiểu số Kurd, đối thủ của chế độ Damas, vào một tình thế trên đe dưới búa. Trong cuộc xung đột với nhiều bên tham chiến tại Syria, người Kurd - vốn được Hoa Kỳ và Nga hậu thuẫn, làm chủ nhiều khu vực thuộc miền bắc Syria - đang nổi lên như một thế lực quan trọng.
Bài phân tích “Cú sốc IS khiến người Kurd đoàn kết” mô tả thực trạng địa chính trị của các phong trào Kurd và lý giải động lực nào đã thúc đẩy người Kurd hợp nhất trong một phong trào chung, RFI tường thuật.
Báo Libération có cuộc phỏng vấn nhà nghiên cứu trường Cao học về Khoa học Xã hội Pháp (EHESS) Hamit Bozarslan, tác giả cuốn “Xung đột Kurd, lò lửa bị bỏ quên của khu vực Trung Đông”, xuất bản năm 2009.
Theo tác giả, trong những năm 80, phong trào tranh đấu Kurd nói chung là nạn nhân của cuộc chiến Iran-Iraq và nội chiến Liban. Còn hiện nay, các cộng đồng người Kurd “nằm ở trung tâm của cuộc Chiến tranh Lạnh giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Iran. Mỗi bên đều cố gắng kiểm soát tối đa người Kurd”. Chính phủ vùng tự trị Kurd tại Iran hiện nằm trong vòng ảnh hưởng của Ankara.
Nhà nghiên cứu Hamit Bozarslan nhấn mạnh, trước hết cần phải phân biệt hai nhóm người Kurd chính, một tại Iraq (với đảng chính trị PDK) và một tại Thổ Nhĩ Kỳ (với đảng PKK và chi nhánh PYD tại Syria).
Cho đến nay, cộng đồng Kurd tại Iraq đã thiết lập được một định chế bán dân chủ, bán truyền thống, và đang hướng tới một nhà nước độc lập, trong khi đó người Kurd tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria - đang gặp nhiều khó khăn để xây dựng một định chế dân chủ - thì lại mơ đến một cộng đồng xuyên lãnh thổ. Ranh giới giữa hai cộng đồng Kurd tưởng như không thể vượt qua.
Tuy nhiên, chính sự nổi lên của tổ chức IS năm 2014 đã làm tình hình biến đổi hoàn toàn. Người Kurd ở khắp nơi có xu hướng tự vũ trang để chống lại kẻ thù chung. Tham vọng của IS xây dựng một vương quốc Hồi giáo, trùm lên nhiều vùng đất của cả Iraq và Syria, “là một cú sốc sống còn”, buộc các cộng đồng Kurd phải vượt qua các khác biệt về tôn giáo và tư tưởng. Nhà nghiên cứu Pháp dẫn ra chiến dịch Kobane, nơi lực lượng Kurdistan Pesmerga đến từ Irak để hỗ trợ người Kurd Syria chống lại IS.
Về quan hệ tương lai giữa Thổ Nhĩ Kỳ và người Kurd, theo tác giả, chính sách dân tộc chủ nghĩa cực đoan hiện nay của tổng thống Erdogan khiến các đối thoại giữa hai bên là rất khó khăn, cho dù người Kurd sẵn sàng.
Nhà nghiên cứu Pháp cũng cho biết thêm, tinh thần dân tộc hiện đang dâng cao trong cộng đồng người Kurd tại Iran. Tiếng Kurd kể từ năm học này sẽ được giảng dạy trong nhà trường. Tuy nhiên, các cuộc biểu tình của người Kurd ủng hộ đồng bào tại Thổ Nhĩ Kỳ bị chính quyền Teheran đàn áp khốc liệt.
Syria: Can thiệp của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đi tới đâu?
Vẫn liên quan đến xung đột Syria, mục thảo luận trên báo La Croix đưa ra hai góc nhìn đối lập. Chuyên gia về Trung Đông Thomas Pierret, đại học Edimbourg, Scotland, cho rằng dù muộn còn hơn không, can thiệp quân sự của Ankara cho phép phá vỡ dự án của người Kurd kiểm soát một dải lãnh thổ dài dọc biên giới.
Về phần mình, nhà địa chiến lược người Bỉ Gérard Chaliand dự báo với việc các nhóm Hồi giáo thánh chiến - được Ả Rập Xê Út và Qatar ủng hộ - trỗi dậy trong tình thế mới, trong khi đó chế độ Assad duy trì được trạng thái hiện nay. Vẫn theo chuyên gia Gérard Chaliand, xung đột Syria chắc chắn sẽ còn có “nhiều đảo lộn”.

TRỌNG THÀNH

Tin liên quan

Cùng dòng sự kiện

Từ khóa: Nga, Mỹ, Syria

Emagazine