Hồ sơ Panama: “Choáng, chóng mặt và ghê tởm”

Minh Anh

09:00 06/04/2016

BizLIVE - Panama Papers cho thấy rõ tiền bẩn được đặt cạnh tiền sạch. Các dòng vốn xám đến từ việc lậu thuế lẫn chung cùng với tiền đen có từ các hoạt động tội ác, buôn lậu, tham nhũng và lạm dụng quyền lực.

Hồ sơ Panama: “Choáng, chóng mặt và ghê tởm”

Vụ bê bối Panama Papers chiếm trang nhất nhiều báo Mỹ - REUTERS.

Cụm từ Panama Papers xuất hiện đặc kín trên các trang nhất báo Pháp số ra ngày 5/4/2016. Le Monde trên trang nhất, với hai mầu chủ đạo đen và đỏ, bên dưới hàng tít đậm "Tiền cất giấu của các lãnh đạo nhà nước". "Cơn chấn động thế giới vụ Panama Papers" như nhận xét của Le Figaro. Libération cho rằng "Vụ Panama Papers: Đấy còn là cuộc chiến thuế khóa". Hay như "Để chấm dứt với các thiên đường thuế", tựa của La Croix - RFI tường thuật.
Đây chắc chắn là vụ rò rỉ lớn nhất trong lịch sử, Le Figaro nhận định. Hiện chỉ mới có một phần thông tin được công bố. Le Figaro tin rằng vụ tai tiếng toàn cầu này sẽ gây ra một dư chấn mạnh, và nhiều quốc gia có nguy cơ bị chao đảo.
Trước mắt, tại Iceland, vụ việc đang gây ra một cuộc khủng hoảng chính trị: Phe đối lập yêu cầu thủ tướng từ chức và thông báo biểu tình và họ đã thành công.
Về phần mình, "Nga tố cáo đó là một âm mưu của tình báo Mỹ", trong khi đó tại Trung Quốc tuyên bố không bình luận vì "những cáo buộc bịa đặt". Le Figaro và Les Echos cho biết là trang mạng của ICIJ (Liên minh các phóng viên điều tra) đã bị chặn hoàn toàn tại Trung Quốc.
Đối với Le Monde, nhật báo chính tham gia vào cuộc điều tra với hàng trăm tờ báo khác trên thế giới, vụ Panama Papers này đã thật sự gây "choáng, bàng hoàng, và ghê tởm", như tựa đề nhận xét của bài xã luận.
"Choáng " là do các con số đưa ra: Gần 11,5 triệu tài liệu nội bộ của văn phòng luật sư Mossack Fonseca bị rò rỉ ; 107 báo đài tại 76 quốc gia phối hợp điều tra phân tích; 214.000 công ty bình phong đã được Mossack Fonseca thành lập hay quản lý tại 21 thiên đường thuế và cho các khách hàng đến từ 200 quốc gia khác nhau.
Tiếp đến, "ghê tởm" là do những cái tên được phát hiện. Từ quốc vương Ả Rập Xê Út, tổng thống Achentina, thủ tướng Iceland… và cả những người thân cận các nhà lãnh đạo đã về hưu hay còn đang tại quyền như người thân tổng thống Nga Vladimir Putin, người thân chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Tổng cộng danh sách đưa ra có đến 128 các nhân vật chính trị cao cấp trên toàn thế giới (thẩm phán cấp cao, thống đốc ngân hàng trung ương, bộ trưởng, nghị sĩ…) nằm bên cạnh các trùm ma túy, các tỷ phú và danh thủ bóng đá.
Và cuối cùng toàn bộ bức tranh giải mã đã khiến cho các nhà điều tra cảm thấy phải "chóng mặt". Cuộc điều tra lần này là một cuộc điều tra đầy đủ nhất và cập nhật nhất. Panama Papers cho thấy rõ tiền bẩn được đặt cạnh tiền sạch. Các dòng vốn xám đến từ việc lậu thuế lẫn chung cùng với tiền đen có từ các hoạt động tội ác, buôn lậu, tham nhũng và lạm dụng quyền lực.
Chống trốn thuế: Cuộc chiến dài hơi
Câu hỏi đặt ra làm thế nào chấm dứt tình trạng lạm dụng các công ty bình phong để trốn thuế? Le Monde trong bài xã luận cho biết rằng đấy sẽ là một cuộc chiến dài hơi.
Một quan điểm cũng được La Croix đồng chia sẻ. Tờ nhật báo công giáo này khẳng định kiểu rò rỉ này cũng không phải là cái đầu tiên. Nhưng sự việc cho thấy đòi hỏi cấp bách một cuộc chiến toàn cầu chống lại các tập đoàn bình phong và các thiên đường trốn thuế. Những thành công đó đã được ghi lại nhưng công việc không dừng lại ở đó. Vấn đề là phải đấu tranh chống nạn biển thủ công quỹ và gian lận trên diện rộng gây thiệt hại cho vô số thường dân.
Phải giảm bớt những vùng xám rộng lớn ở đó mọi thứ không hẳn là bất hợp pháp. Nhưng đây là nơi các doanh nghiệp có cửa hiệu riêng và những cá nhân đơn giản chỉ dị ứng với thuế khóa lại cùng đồng hành với những tên tội phạm nguy hiểm nhất: các băng đảng mafia và các tổ chức khủng bố nằm lẫn trong số những khách hàng tốt nhất của mạng lưới tiền đen.

MINH ANH

Từ khóa: Mỹ, Nga, Trung Quốc