“Đường 9 đoạn” của Trung Quốc không có căn cứ pháp lý để tuyên bố chủ quyền

Lê Huyền

16:23 12/07/2016

BizLIVE - Tòa trọng tài thường trực quốc tế đã ra phán quyết đối với vụ kiện của Philippines nhằm vào các tuyên bố chủ quyền phi pháp của Trung Quốc trên Biển Đông. 

“Đường 9 đoạn” của Trung Quốc không có căn cứ pháp lý để tuyên bố chủ quyền

Tòa trọng tài thường trực quốc tế.

4:00 chiều nay theo giờ Việt Nam, Tòa trọng tài thường trực quốc tế (PCA) tuyên bố Philippines thắng kiện Trung Quốc về vấn đề Biển Đông. 

Tính pháp lý của đường lưỡi bò

PCA tuyên bố yêu sách đường lưỡi bò của Trung Quốc không có cơ sở pháp lý.

Thông cáo của PCA nêu rõ: “Tòa Trọng tài kết luận rằng trong vụ Philippines kiện Trung Quốc, Trung Quốc không có cơ sở pháp lý nào để khẳng định nước này có quyền lịch sử đối với các tài nguyên, theo các quyền được Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển 1982 (UNCLOS), ở các khu vực biển trong phạm vi đường lưỡi bò”.

PCA lưu ý mặc dù ngư dân của Trung Quốc đã đánh bắt trên các quần đảo ở Biển Đông từ xa xưa, không có bằng chứng cho thấy Trung Quốc có độc quyền kiểm soát đối với vùng nước hay các tài nguyên xung quanh.

Tính pháp lý của các hành động từ phía Trung Quốc

Trung Quốc đã có các hành động vi phạm chủ quyền của Philippines trong vùng đặc quyền kinh tế của nước này, PCA kết luận. Các hành vi đó bao gồm: Can thiệp vào hoạt động khai thác thủy sản và dầu khí của Philippines; xây dựng đảo nhân tạo; thất bại trong việc ngăn chặn ngư dân Trung Quốc đánh bắt trong khu vực này.

Cả ngư dân Philippines và Trung Quốc đều có quyền đánh bắt tại ngư trường Bãi cạn Scarborough truyền thống, nhưng Trung Quốc đã vi phạm các quyền này trong khu vực giới hạn. PCA cho rằng tàu chấp pháp của Trung Quốc đã làm nảy sinh rủi ro va chạm ở mức nghiêm trọng một cách sai trái, khi sử dụng vũ lực với tàu Philippiines.

Rủi ro đến môi trường biển

Các hoạt động cải tạo đất quy mô lớn và xây dựng đảo nhân tạo tại 7 thực thể thuộc Quần đảo Trường Sa đã gây tổn hại lớn tới môi trường rạn san hô, vi phạm cam kết bảo vệ môi trường sinh thái dễ bị tổn thương và các loài động vật quý hiếm.

PCA cũng cho rằng chính quyền Bắc Kinh nhận thức được việc ngư dân nước này đánh bắt các động vật quý hiếm như rùa, san hô, sò lớn với số lượng lớn trên Biển Đông, tuy nhiên đã không hoàn thành nhiệm vụ là ngăn chặn chúng.

Mức độ nghiêm trọng của tranh chấp

PCA đánh giá về mức độ ảnh hưởng của các hành động từ phía Trung Quốc sau khi vụ kiện được thụ lý, liệu chúng có làm leo thang căng thẳng trong vụ tranh chấp giữa hai bên.

Tòa án xét thấy chưa đủ thẩm quyền để đánh giá tác động của các cuộc đối đầu giữa thủy quân lục chiến Philippines và hải quân Trung Quốc tại Bãi Cỏ Mây, vì chúng có liên quan đến các hoạt động quân sự.

Tuy nhiên, Tòa phán quyết hoạt động cải tạo đất và xây dựng đảo nhân tạo quy mô lớn  của Trung Quốc là không phù hợp với các nghĩa vụ trên mà các nước phải tuân thủ trong quá trình giải quyết tranh chấp.

Theo đó, Trung Quốc đã gây ra các thiệt hại không thể khắc phục đối với môi trường biển, xây dựng một hòn đảo nhân tạo lớn trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines, và phá hủy bằng chứng về điều kiện tự nhiên của các thực thể ở Biển Đông, các yếu tố cấu thành một phần của cuộc tranh chấp giữa các bên.

LÊ HUYỀN