Dân Trung Quốc có nuôi nổi đứa con thứ hai?

Thảo Mai

15:07 30/10/2015

BizLIVE - "Hầu hết các gia đình khá giả tại Trung Quốc không muốn có thêm đứa con thứ hai, vì chi phí nuôi dạy trẻ đã trở nên quá đắt đỏ".

Dân Trung Quốc có nuôi nổi đứa con thứ hai?

Nhịp độ cuộc sống ngày càng tất bật khiến người trẻ Trung Quốc lao lực hơn và lập gia đình muộn hơn. Ảnh: Bloomberg

Tân Hoa Xã đưa tin Trung Quốc vừa dỡ bỏ chính sách một con. Được áp dụng từ năm 1978 và hoàn toàn có hiệu lực kể từ năm 1980, chính sách này nhằm mục đích giải quyết tình trạng dân số phát triển quá nhanh.

Thiếu hụt sức trẻ

Đây là một phần trong chính sách phát triển kinh tế 5 năm tới của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, hướng tới một "xã hội tương đối thịnh vượng".

Khi thời kỳ của nhân công giá rẻ dồi dào đã lùi xa, các lĩnh vực từng là trụ cột nền kinh tế như sản xuất và xây dựng đột ngột phanh gấp.

Mặc dù dân số già hóa của Trung Quốc có thể thúc đẩy khu vực tiêu dùng, nền kinh tế phải đối mặt với sự thiếu hụt sức trẻ và năng động khi tỷ lệ thanh thiếu niên giảm đi, giống những gì đang diễn ra tại Nhật Bản.

Liên Hiệp Quốc ước tính tỷ lệ sinh của Trung Quốc sẽ giảm xuống 12,2/1000 người trong gia đoạn 2015 – 2020, so với 13,4 trong 5 năm về trước.

Trong khi đó, số người trên 60 tuổi sẽ tăng 36 triệu người, chạm mốc 245 triệu người tính đến năm 2020.

Tính đến năm 2030, tầng lớp tuổi này sẽ tăng thêm 149 triệu người, nhiều hơn dân số của cả Đức và Pháp gộp lại, lên 358 triệu người. 

Tốc độ già hóa dân số của Trung Quốc. 

Quá muộn 

Tuy nhiên, ông Andy Xie, nhà kinh tế trưởng của khu vực châu Á tại Morgan Stanley nhận định kế hoạch nới lỏng quy định này dường như là quá muộn. Ông cho rằng việc kế hoạch hóa dân số không còn ý nghĩa khi dân số sẽ suy giảm trong 10 năm tới.

Bloomberg đưa ra ba lý do cho giả thiết quy định mới sẽ không tác động nhiều tới tỷ lệ sinh và nền kinh tế.

Đầu tiên, thời điểm số trẻ được sinh thêm sau quy định lớn lên và gia nhập lực lượng lao động có một độ trễ nhất định.

Thứ hai, nhịp độ cuộc sống ngày càng tất bật khiến người trẻ lao lực hơn và lập gia đình muộn hơn.

Thứ ba, có rất nhiều ngoại lệ đối với quy tắc mới. Trước đây Trung Quốc cũng đã nới lỏng chính sách một con, cho phép các gia đình có thêm bé thứ hai nếu cha hoặc mẹ là con một. Tuy nhiên, chính sách này không đẩy số lượng trẻ sinh lên đạt mốc 2 triệu/năm như kỳ vọng.

Chuyên gia tại công ty Minzu Securities nhấn mạnh không nên kỳ vọng quá mức vào một sự bùng nổ dân số (baby boom), từ đó cho rằng GDP sẽ được thúc đẩy rõ rệt trong ngắn hạn.

Vượt khả năng tài chính

Đồng quan điểm, chuyên gia tại Viện chính sách Trung Quốc tại đại học Nottingham, Anh cho rằng đây là một bước đi đúng đắn cần thiết, nhưng tác động có thể không lớn như kỳ vọng.

"Hầu hết các gia đình khá giả tại Trung Quốc không muốn có thêm đứa con thứ hai, vì chi phí nuôi dạy trẻ đã trở nên quá đắt đỏ".

Chủ đề này đã tạo nên một cuộc tranh luận sôi nổi trên trang Weibo, nền tảng mạng xã hội lớn nhất tại Trung Quốc.

Một người dùng có tài khoản "AVIC-Yang" tính toán phải mất ít nhất 1,35 triệu nhân dân tệ (212.000USD) để nuôi dạy một đứa con cho đến khi nó lập gia đình. Với mức lương tháng 5.000 tệ (790USD), anh ta sẽ phải mất 45 năm để kiếm đủ tiền nuôi hai đứa. "Đây là điều vượt khả năng tài chính của tôi", tài khoản viết.

"Dân số trong độ tuổi lao động của Trung Quốc đang trên đà co hẹp, và dân số trong dài hạn suy giảm không còn là viễn cảnh xa xôi", ông Nicholas Eberstadt, chuyên gia về dân số học tại Viện doanh nghiệp Mỹ nhận định.

Ông bi quan cho rằng sự kích thích của Trung Quốc lần này gần như chắc chắn không thể mang lại sự ổn định về dân số như quan chức Bắc Kinh kỳ vọng. 

THẢO MAI