Có hay không rủi ro chết người từ dược liệu Trung Quốc truyền thống?

Trung Mến

08:45 03/11/2017

BizLIVE -

Tình trạng quản lý quá lỏng lẻo đối với ngành dược phẩm truyền thống Trung Quốc đang gây ra nhiều cái chết thương tâm, theo tìm hiểu của phóng viên Bloomberg. 

Có hay không rủi ro chết người từ dược liệu Trung Quốc truyền thống?

Ảnh: Bloomberg

Một buổi sáng mùa đông lạnh giá vào tháng Một năm 2012, anh nông dân 37 tuổi Wu Xiaoliang đến gặp một bác sỹ địa phương xin thuốc chữa bệnh đau đầu. Tại phòng khám nhỏ này anh nhận được hai thang thuốc được làm từ dược liệu Trung Quốc. Nhiều giờ sau đó, người ta nhìn thấy anh quỵ trên xe đạp khi đang đạp xe về nhà. Và đến buổi trưa cùng ngày, anh tắt thở.
Theo kết quả khám nghiệm tử thi, người ta cho rằng anh Wu bị dị ứng thuốc. Tuy nhiên, các bác sỹ pháp y không thể nói được anh đã bị dị ứng với loại dược liệu nào bởi những thang thuốc mà anh uống có hàng chục, nếu không nói là hàng trăm loại nguyên liệu khác nhau. 
Đã nhiều năm nay, người Trung Quốc đã lấy cây cỏ và cả bộ phận của động vật trộn lại với nhau rồi sau đó đun lên thành một thứ nước đắng để trị bệnh cảm, bệnh đột quỵ, và thậm chí cả bệnh ung thư. Ngành y Trung Quốc qua thời gian cũng đã phát triển, các công ty dược phẩm địa phương bào chế thuốc viên chế từ các dược liệu thiên nhiên rồi bán ra thị trường.
Ngành dược Trung Quốc truyền thống có doanh thu bán hàng mỗi năm 13 tỷ USD, theo tính toán của tổ chức nghiên cứu Forward Industries Institute. Sự ăn lên làm ra của nhiều công ty dược phẩm Trung Quốc cũng giúp cho các quỹ toàn cầu như Schroders Plc., UBS Group AG và Skagen AS hưởng lợi. 
Tuy nhiên, ngày một nhiều người lo lắng về những rủi ro sức khỏe từ các sản phẩm dược phẩm truyền thống này. Giờ đây, hơn 100 loại thuốc được bào chế từ thảo dược đang được bày bán tại Trung Quốc, rất nhiều trong số đó thậm chí chưa từng trải qua bất kỳ bài thử nào. 
Nhiều bác sỹ cứ thế kê đơn cho bệnh nhân mà không hề có bất kỳ sự thử nghiệm nào trước đó. Số lượng các ca phản ứng kháng thuốc, có thể là nổi mẩn hay tử vong như trường hợp anh Wu được nói đến ở đầu bài, từ năm 2011 đến năm 2016 đã tăng gấp đôi lên 133 nghìn ca, theo số liệu của chính phủ Trung Quốc.
Sau nhiều thập kỷ cố gắng quản lý ngành dược phẩm truyền thống này mà không thực sự thành công, các nhà quản lý Trung Quốc bắt đầu tính đến việc cải tổ mạnh tay ngành, cố gắng chấm dứt việc sử dụng những loại dược phẩm có độc tính cao. Tuy nhiên, để làm được điều này không hề dễ dàng, có thể mất đến cả thập kỷ bởi các công ty dược phẩm truyền thống này hoạt động khá phức tạp.
“Đối với phần đông các sản phẩm dược phẩm truyền thống, hóa tính, chất lượng và độ an toàn với cơ thể con người chưa từng được kiểm chứng một cách chuẩn xác, thậm chí có nhiều loại dược phẩm mà người ta không hề biết gì về nó”, giáo sư ngành dược tại đại học China University of Hong Kong, ông Justin Wu, nhận xét. 
Ông Wu khẳng định nếu làm thực sự, có lẽ các sản phẩm dược phẩm của Trung Quốc sẽ chẳng thể vượt qua được bất kỳ cơ quan kiểm tra dược phẩm nào bên ngoài biên giới Trung Quốc.
Những công ty dược phẩm như China Shineway Pharmaceutical Group, Guangxi Wuzhou Zhongheng Group, Tianjin Chase Sun Pharmaceutical Co và Livzon Pharmaceutical Group hiện đang là những công ty có doanh thu lớn nhất từ dược phẩm truyền thống. Các công ty luôn khăng khăng rằng sản phẩm của họ an toàn, và rằng số lượng các ca kháng thuốc tăng cao là do lỗi của bác sỹ.
Tuy nhiên, luật quản lý còn nhiều kẽ hở thế nên rất nhiều loại dược phẩm truyền thống được lưu hành mà không được thử nghiệm chặt chẽ. Điều đó có nghĩa người ta không thể biết hết khi đưa vào cơ thể con người thuốc sẽ gây ra những phản ứng như thế nào. 
Các loại dược phẩm truyền thống này thường được sử dụng theo đường uống, chính vì vậy, tác hại dù sao vẫn đỡ hơn. Nhưng nếu tiêm vào người loại dược phẩm này, tác dụng tiêu cực sẽ còn tồi tệ hơn nữa.
Hoạt động quản lý các sản phẩm dược phẩm truyền thống tại Trung Quốc thậm chí còn lỏng lẻo đến nỗi vào thập niên 1990, khi công ty Shineway bắt đầu đăng ký sản xuất và kinh doanh dược phẩm truyền thống, họ không cần phải thực hiện bất kỳ nghiên cứu khoa học nào, theo chia sẻ của ông Chen Zhong, phó giám đốc phụ trách nghiên cứu tại công ty. Shineway hiện là công ty dược phẩm truyền thống lớn nhất tại Trung Quốc.
Tại những nước phát triển như Mỹ, một sản phẩm dược phẩm trước khi được đưa ra thị trường sẽ cần phải trả qua nhiều bài kiểm tra liên quan đến hàng nghìn bệnh nhân. Trung Quốc cũng có cơ chế tương tự với dược phẩm hiện đại. 
Tuy nhiên, đầu những năm 2000, một số quan chức tham nhũng trong cơ quan quản lý Trung Quốc đã cho phép hàng nghìn công thức bào chế thuốc được lưu hành mà chỉ dựa trên các bài kiểm tra không đáng tin cậy, chính vì vậy, số lượng các ca kháng thuốc ngày một tăng cao, chính phủ Trung Quốc thừa nhận điều này.
Có nhiều dấu hiệu cho thấy chính phủ Trung Quốc đang ngày một siết chặt quản lý với các loại dược phẩm truyền thống. Cuối tháng Tám, người đứng đầu Cơ quan quản lý thực phẩm và dược phẩm Trung Quốc tuyên bố rằng khi các công ty sản xuất thuốc theo cách truyền thống sẽ cần phải báo cáo quy trình để được kiểm tra, xem xét giống như thuốc hiện đại. 
Trước đó trong năm nay, cơ quan này cũng cam kết sẽ đánh giá lại chất lượng của tất cả các loại dược phẩm truyền thống được bán ra thị trường trong vòng 10 năm tới.

TRUNG MẾN

BizLIVE Gặp gỡ