Báo Nga: Hải quân Nga trở lại Cam Ranh là cần thiết

Lề Phương

11:46 20/05/2016

BizLIVE - “Chúng ta nên cảm ơn người Việt Nam vì Cam Ranh. Sau khi Liên Xô rút quân, Mỹ đã ngay lập tức ngỏ ý muốn thuê lại các thiết bị do Liên Xô lắp đặt tại đây, nhưng Việt Nam đã từ chối, và cho đến nay vẫn chờ Nga quay trở lại”.

Báo Nga: Hải quân Nga trở lại Cam Ranh là cần thiết

Moscow không cần phải duy trì sự hiện diện thường xuyên của tàu ở Cam Ranh, bởi trên thực tế Nga cũng không có đủ tiềm lực. Ảnh: Sputnik

Trả lời RIA Novosti về triển vọng Hải quân Nga quay trở lại các căn cứ tại Cam Ranh, Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga Nguyễn Thanh Sơn khẳng định: "Chính sách đối ngoại nhất quán của Việt Nam là không gia nhập vào liên minh quân sự hoặc liên minh với một quốc gia khác nhằm chống lại nước thứ ba. Trong bối cảnh hiện nay, thực hiện hợp tác tại cảng Cam Ranh nhằm đảm bảo hợp tác quốc tế đa phương, cung cấp dịch vụ vận tải biển, sửa chữa tàu thuyền và phát triển kỹ thuật - công nghệ quân sự để đảm bảo hòa bình và ổn định ở khu vực là một hướng phù hợp".

Phân tích tuyên bố ngoại giao này, nhà báo Nga Anton Mardasov đã đăng bài trên tờ Svobodnaya Pressa, hồi tưởng bối cảnh hải quân Liên Xô cũ trú tại Cảng Cam Ranh và đánh giá triển vọng hợp tác trong thời gian tới.

Cơ sở hùng mạnh

Năm 1979, Việt Nam cung cấp miễn phí cơ sở hải quân tại cảng Cam Ranh cho Liên Xô trong vòng 25 năm.

Quân đội Liên Xô đã tái thiết và mở rộng các cơ sở. Được gọi với các tên khiêm tốn “Điểm hỗ trợ Vật liệu - Kỹ thuật”, đây này thực chất là một cơ sở hùng mạnh cho hải quân Liên Xô.

Bất cứ lúc nào, cơ sở cũng tiếp đón cùng lúc 8 - 10 tàu nổi, 4 - 8 tàu ngầm và tàu cung ứng. Căn cứ Cam Ranh cho phép Hạm đội Thái Bình Dương kiểm soát vùng biển phía Nam Thái Bình Dương, và toàn bộ Ấn Độ Dương.

Năm 2001, chính phủ Nga quyết định không gia hạn hợp đồng với Việt Nam và sơ tán quân khỏi các cơ sở trước thời hạn.

Đã sẵn sàng

Hiện giờ, câu hỏi về việc khôi phục căn cứ hải quân Nga tại Cam Ranh lại một lần nữa nổi lên, xoay quanh mức độ sẵn sàng của Moscow để củng cố vai trò hàng hải trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương, ông Mardasov nhận xét.

Theo ông, xét trên các thỏa thuận cấp cao đạt được, Moscow đã sẵn sàng.

Ngày 12/11/2013, hai nước đã đặt bút ký thỏa thuận thành lập một cơ sở chung phục vụ bảo trì và sửa chữa tàu ngầm tại Cam Ranh.

Nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng (phải) và Thủ tướng Nga Dmitri Medvedev  (trái).

Sau đó không lâu, vào tháng 2/2014, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu cho biết Nga sẽ mở rộng sự hiện diện quân sự trên thế giới. Nhiều cuộc đàm phán về việc triển khai quân tới cơ sở quân sự ở các nước như Việt Nam và Cuba diễn ra, cũng như với Seychelles, Singapore, Algeria, Síp, Venezuela, Nicaragua,…

Ông Shoigu lưu ý rằng khu vực bao quanh đường xích đạo là cần thiết để tiếp nhiên liệu cho máy bay tầm xa của Nga.

Mùa xuân năm 2014, căn cứ không quân tại Cam Ranh đã lần đầu tiên được sử dụng để bảo trì Il -78, máy bay tiếp nhiên liệu cho máy bay ném bom chiến lược Tu-95MS.

Diễn biến gần đây nhất là vào tháng 11/2014, giữa chuyến công du Nga, Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng đã ký một thỏa thuận để đơn giản hóa các thủ tục cho tàu Nga xin phép cập cảng Cam Ranh.

Từ thời điểm đó, tàu Nga chỉ phải thông báo cho cơ quan chức năng Việt Nam trước khi cập cảng.

Sự kiện này được nhà báo cho là một bước tiến nổi bật. Việt Nam chính thức trở thành nước thứ hai sau Syria đơn giản hóa thủ tục cập cảng cho tàu chiến của Nga.

“Lập trường quốc gia”

Từ đó trở đi, nhiều chuyên gia quân sự cho rằng hai bên sẽ sớm đạt được thêm nhiều thỏa thuận liên quan đến việc tái lập điểm hậu cần cho hải quân Nga.

Triển vọng này được hậu thuẫn bởi nhiều điều kiện thực tế thuận lợi như Việt Nam là đối tác truyền thống của Nga trong lĩnh vực quân sự. Những năm gần đây, hai bên đã ký hợp đồng mua bán khí tài với tổng trị giá vượt 4,5 tỷ USD.

Nga đã bàn giao 4 trong 6 tàu ngầm diesel lớp Warszawianka trang bị phức tạp tên lửa Klub-S (Kalibr) như cam kết, và cung cấp cho Việt Nam tổ hợp tên lửa phòng thủ bờ biển Bastion, cùng với hệ thống vệ tinh Gorizont.

Chính phủ Việt Nam cũng đặt hàng Nga nhiều khí tài khác như tàu tên lửa Molnya, tàu khu trục Gepard 3.9, và máy bay chiến đầu tầm xa trong mọi thời tiết Su-30MK2.

Khi được hỏi về triển vọng hợp tác xa hơn nữa, Đại tướng đã về hưu Leonid Ivashov, người từng tham gia đàm phán về Cam Ranh giai đoạn 1998-2000, cho rằng những lời nói của Đại sứ Việt Nam “không chỉ đơn thuần là hùng biện” hay “ý kiến cá nhân”.

“Ông đã thể hiện rõ lập trường quốc gia, và tôi thì hiểu đó là một lời mời mà Nga chẳng thể khước từ”, ông Ivashov nói.

“Cảm ơn người Việt Nam vì Cam Ranh”

Ông Ivashov chỉ ra những lý do Nga cần phải trở lại Cam Ranh. Đầu tiên, đây là một trong những cảng nước sâu tốt nhất không chỉ ở Biển Đông, mà còn ở toàn bộ khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Thứ hai, ngoài 6 cầu cảng cho tàu, Cam Ranh còn có xây bay do chính Liên Xô xây dựng, có một trạm theo dõi điện tử, từng là nơi đóng quân của các máy bay chống ngầm, máy bay do thám.

 Cam Ranh là một trong những cảng nước sâu tốt nhất không chỉ ở Biển Đông, mà còn ở toàn bộ khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

“Ngày nay, Nga đang ngày càng mở rộng hoạt động ở các đại dương và có những lợi ích chiến lược cần phải bảo vệ. Nói cách khác, việc duy trì sự hiện diện quân sự ở châu Á-Thái Bình Dương là cần thiết. Vấn đề bây giờ là tài chính”, ông kết luận. Với thỏa thuận năm 1979 cho đến năm 2000, Việt Nam không thu phí của Nga đối với hoạt động đồn trú tại Cam Ranh.

Cựu quan chức Nga cho rằng Moscow sẽ sẵn sàng cung cấp một lượng lớn các trang thiết bị quân sự cho Việt Nam nếu như hai bên đạt thỏa thuận.

“Chúng ta nên cảm ơn người Việt Nam vì Cam Ranh. Sau khi Nga rút quân, Mỹ đã ngay lập tức ngỏ ý muốn thuê lại các thiết bị do Liên Xô lắp đặt tại đây, nhưng Việt Nam đã từ chối, và cho đến nay vẫn chờ Nga quay trở lại”, ông nói.

“Nếu hai nước đạt thỏa thuận, Cam Ranh sẽ chỉ là một cơ sở quân sự nhỏ so với thời Xô Viết. Nhưng điều đó đối với Nga đã là quá đủ”, ông Ivashov nói.

Cần sự tồn tại

Về phần mình, Phó giám đốc Viện nghiên cứu chính trị – quân sự Liên bang Nga Alexander Khramchikhin nói ông tin việc Nga trở lại Cam Ranh là cần thiết.

Moscow không cần phải duy trì sự hiện diện thường xuyên của tàu ở Cam Ranh, bởi trên thực tế Nga cũng không có đủ tiềm lực. Nhưng duy trì cơ sở hạ tầng tại đây, hay thậm chí sử dụng cơ sở hạ tầng của Việt Nam là điều cần thiết.

Mỹ cũng có nhiều đồn trú và bỏ trống, nhưng về cơ bản Mỹ cần đến sự tồn tại của chúng. Lính Mỹ có thể đóng quân tại đó, tàu thuyền có thể cập bến để tiếp nhiên liệu, sửa chữa và bảo dưỡng.

Cuối cùng, ông Andrei Frolov, Tổng biên tập tạp chí xuất khẩu vũ khí Nga Arms Export nói trên tờ Svobodnaya Pressa rằng giờ là cơ hội tốt để củng cố vị thế của một cường quốc với chi phí hợp lý.

“Hiện tại, Nga chỉ cần tàu thuyền có thể dễ dàng cập cảng Cam Ranh, điều vốn đã nằm trong thỏa thuận mà hai bên ký kết. Trong vòng 10 năm qua, Nga chưa phải đối mặt với mối đe dọa quân sự nào trong khu vực này, và các tàu chiến của Hạm đội Thái Bình Dương đã có cơ hội đến Cam Ranh để tiếp nhiên liệu”.

LỀ PHƯƠNG

Từ khóa: cam ranh, quân sự