Bà Aung San Suu Kyi trước ngưỡng cửa quyền lực

Tú Anh

05:00 07/11/2015

BizLIVE -

Dưới bức chân dung của bà Aung San Suu Kyi, lớn hơn người thật trong bộ quốc phục màu sắc rực rở, được sử dụng trong cuộc vận động tranh cử, nhật báo Le Monde có hàng tít lớn: Lãnh đạo đối lập bước đến cửa quyền lực trong cuộc bầu cử vào chủ nhật tới. 

Bà Aung San Suu Kyi trước ngưỡng cửa quyền lực

Đảng đối lập của bà Aung San Suu Kyi được dự báo sẽ thắng cử trong cuộc bầu cử ngày 08/11/2015. Ảnh Reuters

Cho dù không tránh khỏi những gian lận xuất phát từ một chính phủ hậu thân của quân phiệt, nhưng bầu cử 08/11 được xem là tự do nhất từ năm 1990.
Hình ảnh của lãnh đạo đối lập kiên cường tranh đấu trong suốt 25 năm qua bất chấp 15 năm tù đày và quản chế chiếm trang nhất báo chí Myanmar mỗi ngày.
"Trên cả Tổng thống"
Nếu chiến thắng của đối lập được dự báo thì vẫn còn hai ẩn số: Một là giành được bao nhiêu ghế và hai là bà sẽ làm gì để "lách" chốt chặn của bản Hiến Pháp cấm phụ nữ có chồng nước ngoại lãnh đạo quốc gia.
Về điểm thứ hai này, Le Monde cho rằng người đoạt giải Nobel Hòa bình 1991 "bất cần". Ngày 05/11 vừa qua, bà tuyên bố "có phương án" lãnh đạo chính phủ và "đứng trên cả Tổng thống" nhưng giữ bí mật đến phút cuối.
Chưa rõ bà sẽ đề cử ai làm Tổng thống để có thể "chỉ đạo" nhưng lời tuyên bố tự tin này đã gây ra nhiều bình luận lẫn tin đồn "khó tin" nhất: Bác sĩ riêng của bà.
Linh cảm sẽ bị mất ghế nguyên thủ quốc gia, đương kim Tổng thống Thein Sein tung lá bài cuối cùng, mang hàm ý đe dọa đất nước mất ổn định nếu đối lập lên cầm quyền:
Tại sao dân chúng muốn thay đổi hơn nữa trong khi chế độ đang thay đổi và dân chủ hóa? 
Dưới góc nhìn kinh tế, nhật báo Les Echos cũng nhấn mạnh đến yếu tố "tự do" của cuộc bầu cử ngày 08/11.
Phe chính quyền tuy tự cho là xứng đáng tiếp tục lãnh đạo, nhưng đông đảo dân chúng không quên chính quyền quân phiệt đã gian lận và cướp đoạt chiến thắng của đối lập trong những lần bầu cử trước.
Kịch bản hợp lý nhất, theo dự báo của Les Echos, là phe thân chính quyền và đối lập hợp tác trong một chính phủ liên minh.
Quốc gia Đông nam Á này cần phải canh tân môi trường doanh nghiệp để thu hút đầu tư và để tiềm năng kinh tế dồi dào, đừng bị mai một.
Giới doanh nghiệp quốc tế đang thất vọng vì môi trường làm ăn ở Trung Quốc sẽ đổ về Myanmar như họ đã từng sang Campuchia và Việt Nam.
Nếu bầu cử không đưa đến ổn định chính trị thì thật là hoang phí. Tỷ lệ tăng trưởng được dự báo sẽ lên đến 7% mỗi năm trong những năm tới ở Myanmar.
Tờ La Croix cũng dành một trang lớn cho bầu cử Myanmar , nhưng không để dự báo chiến thắng của đối lập.
Nhật báo Công giáo tập trung tìm hiểu vì sao nhân vật Nobel Hòa bình 1991, người duy nhất có khả năng đánh bại phe quân đội, lại không quan tâm đến số phận hẩm hiu của sắc dân thiểu số Rohingya theo đạo Hồi, hay tham gia trực tiếp giải quyết chiến tranh sắc tộc?
"Nữ nhi Myanmar"
Theo La Croix, trước hết là sáng kiến hòa giải dân tộc của bà không được chính phủ ủng hộ. Thứ hai, là cần phải tập hợp lực lượng để giành thắng lợi bầu cử trước đã.
Trong bối cảnh đại đa số cử tri theo đạo Phật bị tác động vì lập luận chống đạo Hồi của một số nhà sư kỳ thị tôn giáo, bà Aung San Suu Kyi phải "tính toán lợi hại".
Trong danh sách ứng cử viên của đối lập, tât cả tín đồ đạo Hồi đều bị loại để tránh bị phe Phật tử cực đoan công kích.
Tuy nhiên, theo La Croix, thành viên đối lập thông cảm cho bà Aung San Suu Kyi. Tuy bị loại, nhưng cựu ứng cử viên Sithu Maung tâm sự: Tôi chấp nhận. Vì đây là phương án tốt nhất để phe đối lập lên nắm chính quyền.
Aung San Suu Kyi muốn đối phó một cách ôn hòa và hữu hiệu những đòn tấn công hung bạo của phong trào tôn giáo cực đoan. Một khi đối lập thành công thì mới cải cách thật sự cho đất nước.
Khác với các đồng nghiệp, tờ Libération, chọn cô Zin Mar Aung, một khuôn mặt trẻ của đối lập để giới thiệu.
Sau 10 năm tù dưới chế độ quân phiệt, Zin Mar Aung ra tranh cử với "năng lượng và sự nhiệt tâm" vô bờ bến.
Chính cô là người viết thư cho tổng thống Thein Sein và mang bức thư này đến tận Phủ Tổng thống lên án xu hướng dân tộc chủ nghĩa cực đoan của một số nhà sư Myanmar cũng như đạo luật cấm hôn nhân của những người khác tôn giáo.
Bị hăm dọa giết chết, nhưng Zin Mar Aung không sợ, mà cô chỉ nực cười chính quyền tuyên bố "không biết" thủ phạm đe dọa là ai.

TÚ ANH

Từ khóa: bầu cử, chính phủ

BizLIVE - Gặp gỡ