Hờ hững “sáng chế nông dân“: Nhà quản lý khó “lạ“

Vũ Lan

22:03 16/11/2015

Vô số những sản phẩm khoa học dù đã được ứng dụng nhưng không được thừa nhận do thiếu cơ chế...

Hờ hững “sáng chế nông dân“: Nhà quản lý khó “lạ“

Ảnh minh họa.

Luật pháp chưa khuyến khích

Dù hai phiên bản tàu ngầm mini Yết Kiêu 1 và Trường Sa 1 chưa được ứng xử như mong đợi, hai nhà sáng chế Nguyễn Quốc Hòa và Phan Bội Trân lại động viên nhau chuẩn bị cho ra đời một sản phẩm mới. Trên thực tế, rất nhiều nhà sáng chế tại Việt Nam đang phải đối diện với khó khăn tương tự.

Nói về việc này, ĐBQH Nguyễn Ngọc Phương – Quảng Bình cho rằng đây là hệ quả của hệ thống pháp luật chưa được hoàn thiện. "Luật pháp hiện nay chưa có một quy định nào quy định những sáng chế của người dân sẽ được công nhận. Vì vậy, mà mới có thực tế người dân sản xuất ra, nghiên cứu đấy, chất lượng tốt thật đấy, nó cũng có ý nghĩa trong sản xuất thật đấy nhưng vẫn khó được chấp nhận. Nói đúng hơn là không biết phải thừa nhận thế nào".

Theo ông Phương, về nguyên tắc một sản phẩm khoa học từ khi thực hiện nghiên cứu cho tới lúc hoàn thành cần phải có những giấy tờ chứng nhận cho phép thử nghiệm, nghiên cứu, sản xuất, giấy đăng ký tiêu chuẩn kỹ thuật… cho tới khi được đưa ra hội đồng khoa học đánh giá và được công nhận. Việc này đúng là khó như lên trời đối với những người nông dân 'chân đất'.

Nhiều cơ quan địa phương quản lý còn nguyên tắc, thủ tục hành chính phức tạp, chưa nói tới việc lên cơ quan này lại chỉ tới cơ quan khác, rồi cuối cùng lòng vòng cũng không biết ai chịu trách nhiệm….

Cuối cùng theo ông Phương, kết quả là vô số những sản phẩm khoa học dù đã được ứng dụng trong đời sống lao động, sản xuất như lò đốt rác, thuốc trừ sâu… vẫn không thể được cấp bằng sáng chế ở VN.

Nói rõ đây là nghịch lý khó có thể chấp nhận, do chủ trương thì luôn nêu cao tinh thần khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho sáng sáng tạo khoa học… nhưng dường như có một thực tế là chính sách chưa thể theo kịp.

Cơ chế có nhưng...

Ông Phan Xuân Dũng – Chủ nhiệm Ủy ban khoa học công nghệ của Quốc hội thừa nhận có thiếu sót trong chủ trương, chính sách. Việc này đang được hoàn thiện dần.

"Theo lý mà nói, bất kỳ sáng tạo nào, của ai, nông dân, công nhân hay nhà khoa học đều đáng được trân trọng. Tuy nhiên, vẫn còn những người sáng tạo nhưng chưa được hưởng thụ những chính sách của nhà nước… thì đây là điều thiếu sót".

Nói về hai trường hợp của ông Hòa và ông Trân, ông Dũng cho biết, cả hai đều là những ông chủ doanh nghiệp, rất am hiểu khoa học, công nghệ và chính sách pháp luật.

Vì vậy, hai ông này càng hiểu rõ hơn ai hết, để nghiên cứu sáng chế ra một sản phẩm khoa học sẽ đòi hỏi những yêu cầu gì. Khi muốn sản phẩm đo được ứng dụng vào thực tế nghĩa là sẽ liên quan tới cuộc sống, an toàn, tính mạng của nhiều người. Do đó, bắt buộc phải đăng ký sáng chế độc quyền với Bộ công thương, Bộ KHCN. Nếu sáng chế được duyệt, sẽ đề xuất hỗ trợ kinh phí nghiên cứu, thực nghiệm. Sản phẩm chỉ được đưa vào ứng dụng sau khi được hội đồng khoa học thẩm đhnh, đánh giá mức độ an toàn, tiêu chuẩn kỹ thật...

Thực tế, chuyện nông dân làm khoa học không còn hiếm từ nhiều năm nay. Trớ trêu thay, những sáng chế của họ dù rất hữu ích, được trời Tây rất chú ý và trọng dụng thì trong nước vẫn chưa được thừa nhận.

Trả lời câu hỏi này, ông Dũng nói rằng việc ghẻ lạnh với những sản phẩm nghiên cứu khoa học của người nông dân là không hoàn toàn đúng. Ông Dũng chỉ thừa nhận, chính sách có nhưng chưa đến được với từng người, từng cá nhân cụ thể.

Thêm vào đó là tình trạng thiếu hiểu biết pháp luật của người dân, chưa chủ động tìm tới các cơ quan quản lý để được hỗ trợ, giúp đỡ. do đó ông Dũng đề nghị trong thời gian tới các cơ quan quản lý nhà nước cấp địa phương phải có trách nhiệm kiểm tra, hướng dẫn những sáng chế đó để họ có điều kiện phát minh, cải tiến kỹ thuật đưa vào ứng dụng trong cuộc sống.

"Đã nghĩ ra được những sáng chế đó, người nông dân cũng phải rất hiểu biết. Nếu họ chủ động tìm tới các cơ quan chức năng, các cơ quan chức năng cũng phải cố gắng tìm hiểu, giúp đỡ, hỗ trợ cho họ. Khi hai bên gặp nhau chăc chắn sẽ tốt hơn", ông Dũng cho biết.

Về trường hợp anh Nguyễn Văn Thắng (Gia Quất, Long Biên, Hà Nội) người tự chế trực thăng đã bị công an lập biên bản nghiêm cấm không được tiếp tục chế tạ, ông Dũng giải thích, vì vấn đề này liên quan tới sự an toàn của nhiều người.

"Về mặt chính sách, chúng ta đã đầu tư rất nhiều cho phát triển khoa học công nghệ. Còn có những thông tin chưa vừa lòng với một số cá nhân, tổ chức nào đó thì chúng ta phải hoàn thiện dần", ông Dũng giãi bày.

Theo Báo Đất Việt

Thăm dò ý kiến
Bạn sẽ chuyển sang nhà mạng di động nào?

BizLIVE - Gặp gỡ