“Quyền lực” của người tiêu dùng

Văn Bắc

10:28 11/03/2016

Việc chọn sử dụng sản phẩm được sản xuất không vi phạm pháp luật là quyền lựa chọn có trách nhiệm của người tiêu dùng. Với những khu nghỉ dưỡng sang trọng thường chỉ dành cho những người có kinh tế khá giả hay có giá trị sống cao, thì những khu nghỉ dưỡng này lại càng phải thể hiện "đẳng cấp" về nhiều mặt, trong đó sự tôn trọng luật pháp cần phải được coi trọng.

“Quyền lực” của người tiêu dùng

Ảnh minh họa.

Những ngày qua, dồn dập những thông tin về việc nhiều khu nghỉ dưỡng bị phát hiện sai phạm. Dư luận và xã hội rất bức xúc bởi quy mô công trình với hàng chục hạng mục lớn, diễn ra trong vài năm mà nhiều cán bộ quản lý coi như không hay biết. Người dân có tri thức, tôn trọng kỷ cương, phép nước ngoài việc trông chờ ở việc xử lý của cơ quan chức năng, họ cũng có quyền xử lý riêng của mình- quyền của người tiêu dùng.

Trong thương mại quốc tế việc một doanh nghiệp vi phạm pháp luật có thể gánh hậu quả nghiêm trọng khi người tiêu dùng, đối tác tẩy chay sản phẩm. Câu chuyện Hãng điện tử Samsung vào tháng 7-2014 đã thông báo việc tạm đình chỉ kinh doanh với một nhà cung cấp ở Trung Quốc khi hãng này có bằng chứng về việc nhà cung cấp sử dụng lao động trẻ em bất hợp pháp. Samsung khi đó cũng nói rằng họ sẽ đình chỉ vĩnh viễn nếu việc nhà máy cung cấp thuê trẻ em bất hợp pháp là sự thật.

Hay câu chuyện các nhà hoạt động nhân quyền và quan chức Mỹ vào tháng 12-2015 đã từng kêu gọi người Mỹ ngưng mua tôm có nguồn gốc từ Thái Lan sau khi một phóng sự điều tra của một hãng thông tấn lớn phát đi cho thấy tình trạng bóc lột người lao động như nô lệ trong ngành tôm của Thái Lan.

Với sản phẩm đồ gỗ, đạo luật FLEGT của EU (có hiệu lực từ tháng 1-2012) và đạo luật Lacey của Mỹ (có hiệu lực từ tháng 4-2010) đều đòi hỏi nhà xuất khẩu phải trình bày chuỗi hành trình của sản phẩm lâm sản, tất cả các khâu từ khai thác cho đến thành phẩm, một cách minh bạch, rõ ràng để nhà chức trách có thể truy xét nguồn gốc nguyên liệu. Hiểu một cách khác, nếu sản phẩm đồ gỗ của một nước có gỗ nguyên liệu không rõ nguồn gốc hoặc nguồn gốc bất hợp pháp thì sẽ không được nhập khẩu vào EU, Mỹ.

Cũng ngay thị trường trong nước, đã từng có một thương hiệu trong ngành bột ngọt bị tẩy chay khi doanh nghiệp này gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và hàng loạt nông dân bị vỡ nợ do sự ô nhiễm gây ra. Rồi vụ việc một hãng đồ uống đã bị nhiều người tiêu dùng “ngoảnh mặt” khi dùng nhiều áp lực đối với một người tiêu dùng vì anh này đã yêu cầu hãng bồi thường cho việc anh mua phải chai nước có dị vật mất vệ sinh...

Với những vi phạm của một số khu nghỉ dưỡng thì sao? Điều đầu tiên ở một số vụ việc là họ xây dựng chưa có giấy phép của cơ quan chức năng, chưa được cơ quan chức năng thẩm định về thiết kế, mức độ gây hại cho môi trường (rừng đặc dụng, nơi bảo tồn thiên nhiên, bãi biển...). Về mặt kỷ cương, phép nước, đây là những doanh nghiệp hiểu rõ luật pháp, có nguồn tài chính dồi dào, họ cố tình vi phạm là một điều tệ hại cho việc xây dựng nhà nước pháp quyền, gây sự cạnh tranh không bình đẳng cho các doanh nghiệp ngành nghỉ dưỡng khác. Nhưng quan trọng hơn, các vụ việc thổi bùng lên những bức xúc của người dân. Bởi trong khi, nhiều người dân, doanh nghiệp đang khổ sở bởi những thủ tục hành chính rườm rà trong kinh doanh, sinh sống thì một số ít chủ doanh nghiệp, chủ công trình lại thản nhiên tiến hành những vi phạm ở quy mô lớn.

Ở khía cạnh khác, vườn quốc gia, rừng đặc dụng, bãi biển là tài sản quốc gia. Với những công trình vi phạm đến môi trường, sinh thái đó chính là vi phạm đến lợi ích của mỗi người dân. Do đó, bên cạnh việc chờ cơ quan chức năng xử lý rõ ràng từng vụ việc thì mỗi người dân có thể dùng quyền tiêu dùng của mình trong việc có sử dụng sản phẩm nghỉ dưỡng ở các khu vi phạm này hay không.

Việc sử dụng sản phẩm được sản xuất không vi phạm pháp luật là một giá trị sống. Với những người đi nghỉ dưỡng, nó lại càng chứng tỏ tầm văn hóa của người có tiền bởi phần đa những người đến các khu nghỉ dưỡng là người giàu có, khá giả.

Xã hội chỉ thực sự tiến bộ, văn minh khi ngày càng có nhiều người dân thể hiện giá trị sống của mình qua việc dùng các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ hợp pháp, giàu giá trị nhân văn.

Theo Báo Hải Quan

Từ khóa: dự án, đầu tư