Văn hóa geisha nổi tiếng của Nhật đang dần biến mất?

Trung Mến

10:33 27/11/2017

BizLIVE -

Nếu xu thế hiện tại tiếp diễn, có lẽ không bao lâu nữa, geisha của Nhật sẽ chỉ còn trong sách vở. 

Văn hóa geisha nổi tiếng của Nhật đang dần biến mất?

Ảnh: Japan Times

Một buổi tối lạnh giá vào tháng Mười một, geisha Kikuno và hai người học việc của cô tổ chức một sự kiện cho phép các khách hàng có cơ hội trải nghiệm bữa tối với những người mua vui đúng kiểu truyền thống Nhật, Japantimes cho hay.
Không khí tại Sushi Isshin, một nhà hàng ở quận Yushima, Tokyo rất sôi động khi mà những người khách sôi nổi nói chuyện với người ngồi kế bên. Những người mua vui đến từ Nara mời khách uống rượu và thưởng thức sushi bởi đầu bếp nổi tiếng Hirosada Okamoto.
Tuy nhiên, đám đông lập tức ngừng lại các câu chuyện khi các geishia bắt đầu màn trình diễn của mình. Mỗi khi một tiết mục trình diễn kết thúc, khách vỗ tay nhiệt tình để cảm ơn. Sau đó, các geisha tổ chức chơi trò chơi, bản thân trò chơi đó không hề khó, người thua cuộc sẽ phải uống một cốc rượu. Cuộc vui cứ thế tiếp diễn. 
Buổi tiệc kết thúc, những người khách hài lòng và vui vẻ rời nhà hàng. Geisha Kikuno cũng hài lòng bởi tất cả đã diễn ra không có một chút sơ suất.
Geisha Kikuno bắt đầu thực hiện dự án Kagai từ năm 2012 với mục tiêu khôi phục văn hóa geisha truyền thống ở Nara. Suốt 15 năm qua, bà là người geisha đạt chuẩn duy nhất vẫn còn tiếp tục theo nghề. 
Bà Kikuno chia sẻ về lý do bà chọn theo đuổi dự án đầy tham vọng của mình: “Hẳn sẽ là không đủ nếu chỉ tiếp tục những gì chúng tôi đã làm trong quá khứ. Chúng tôi có trách nhiệm với thế hệ trẻ. Tôi đã được sống trên thế giới này và vì thế muốn để lại cái gì đó cho cuộc đời.”
Bà Kikuno đã làm geisha được hơn 30 năm. Bà kể lại lúc nhỏ bà luôn ăn mặc kiểu đàn ông, tóc ngắn cũn và chẳng bao giờ nghĩ mình sẽ trở thành một nghệ nhân geisha. Sau khi học hết cấp hai, bà được dì của mình, khi đó đang làm chủ một quán trà, truyền nghề trong suốt nhiều năm.
Con đường vào nghề geisha của cô gái trẻ Kikuno bắt đầu từ tuổi 15, cô phải học từ những điều nhỏ nhất như làm sao để gấp và mặc áo kimono, làm sao để ngồi đúng kiểu. Cô cũng được dậy nên tránh giành thời gian với bạn bè và gia đình quá nhiều, tránh không nghe nhạc pop bởi nó sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng cảm thụ và chơi nhạc của cô.
Cuộc sống của một geisha gần như tách biệt khỏi thế giới, thế nhưng đối với Kikuno khi đó mới 15 tuổi, Kikuno chấp nhận tất cả. 
Cuộc sống mỗi ngày của cô gái Kikuno từ khi bước vào đời sống của geisha ngập tràn với những bài học nhạc, đàn, giờ học pha trà, cắm hoa, vẽ tranh và trình diễn múa kiểu Nhật. 
Vào buổi tối, cô gái trẻ Kikuno được yêu cầu phải mặc áo kimono ngồi trong góc phòng tatami (phòng truyền thống Nhật) và xem các geisha khác trình diễn. Cô gái học thay gạt tàn, rót rượu và cách nói chuyện với khách. 
Bà Kikuno của hiện tại vẫn chưa bao giờ quên những khoảnh khắc ấy: “Vào buổi tối, tôi chỉ ngồi quan sát, thỉnh thoảng làm chút việc vặt, nhưng tôi cảm thấy rất hạnh phúc. Khi bước vào quán, các vị khách có khuôn mặt đầy căng thẳng nhưng đến khi họ rời đi, khuôn mặt họ đầy mãn nguyện, vui vẻ, đó chính là niềm hạnh phúc của chúng tôi.”
Văn hóa geisha của Nhật bắt nguồn từ thời kỳ Edo (1603-1868). Một số những khu vực tập trung nhiều geisha nhất nước Nhật bao gồm quận Gion, quận Kamishichiken ở Kyoto và Asakusa, Kagurazaka và Shibashi ở Tokyo. 
Nhà báo Sumi Asahara đã tìm hiểu về geisha khoảng hơn 20 năm qua, theo ông văn hóa geisha có quá nhiều nét đặc sắc: “Những người phụ nữ làm trong nghề này quá tuyệt vời. Họ là bậc thầy của dịch vụ chiều khách. Họ biết trình diễn cho khách xem và cũng biết làm cho khách vui.”
Thời kỳ Showa thế kỷ 20, ước tính có khoảng từ 40 nghìn đến 80 nghìn geisha đang làm nghề trên khắp nước Nhật. Tuy nhiên giờ đây con số này chỉ còn khoảng 600.
Nhiều những địa điểm vốn là nơi tập trung của geisha cách đây 20 năm giờ đây đã biến mất. Thực ra điều này cũng dễ hiểu khi mà ngày một nhiều nhà hàng Nhật truyền thống đóng cửa bởi số lượng khách hàng sụt giảm. Tất cả đều gặp khó khi muốn duy trì văn hóa geisha. 
Tỉnh Niigata nổi tiếng với gạo ngon và hoạt động thương mại vô cùng phát triển. Khi có quá nhiều thương gia đến làm ăn kinh doanh tại Niigata, ngành geisha một thời từng vô cùng phát triển tại đây. Thế nhưng đến hiện tại, đã hơn 20 năm qua chưa hề có một geisha nào học nghề mới tại đây. Giờ đây geisha trẻ nhất tại Niigata cũng đã hơn 30 tuổi. Không có thế hệ kế cận, không lấy gì đảm bảo sau vài thập kỷ nữa người ta còn được chứng kiến geisha và những màn trình diễn tuyệt vời của họ. 

TRUNG MẾN

Emagazine