Tỷ phú Mỹ khen Nga, chê Mỹ: Kịch bản đẹp cho Nga

Thành Luân

08:20 20/04/2016

Có lẽ Nga phải cảm ơn sự cấm vận của phương Tây bởi nhờ đó, nước này đã xây dựng, phát triển nền kinh tế toàn diện, tự chủ.

Tỷ phú Mỹ khen Nga, chê Mỹ: Kịch bản đẹp cho Nga

Ảnh minh họa.

Đó là nhận xét của PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Trưởng bộ môn Quản trị Tài chính Quốc tế, khoa Tài chính Quốc tế (Học viện Tài chính) khi trao đổi về đánh giá lạc quan của các nhà đầu tư hàng đầu thế giới đối với kinh tế Nga cũng như những nhận định của họ về nguy cơ suy thoái của kinh tế Mỹ.

Kịch bản xấu cho Mỹ

Trước nhận định của nhà đầu tư nổi tiếng người Mỹ, tỷ phú Jim Rogers về việc kinh tế Mỹ có thể sắp trải qua đợt suy thoái và nếu sụp đổ, kinh tế Mỹ sẽ sụp đổ nhanh hơn kinh tế Nga, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, Trưởng bộ môn Quản trị Tài chính Quốc tế, khoa Tài chính Quốc tế (Học viện Tài chính) cho rằng, điều này là có cơ sở.

Đánh giá về nền kinh tế Mỹ trong thời gian qua, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhận xét, kinh tế Mỹ đã phục hồi rất mạnh mẽ sau khủng hoảng tài chính tiền tệ năm 2008 và đây là một trong những động lực giúp kinh tế thế giới tương đối ổn định, phát triển trong những năm qua.

"Tuy nhiên, có một số điểm có thể làm cho kinh tế Mỹ tăng trưởng chậm lại, thậm chí trì trệ và suy thoái. Thứ nhất, nợ công của Mỹ đã ở ngưỡng cao so với trước. Từ nhiều năm trước, nợ công Mỹ đã nằm trong trạng thái cao so với GDP nhưng mức độ thanh toán được vẫn tương đối lớn và trong 1-2 năm trở lại đây nó lại gia tăng ở mức cực cao. Điều đó đặt gánh nặng lớn lên ngân sách Mỹ, đầu tư của chính phủ cho việc khôi phục, phát triển sản xuất không thể như trước và khi đầu tư đã giảm thì tăng trưởng kinh tế cũng giảm sút, thậm chí có thể đi vào tình trạng thụt lùi.

Thứ hai, xét trên góc độ tăng trưởng, trong những năm qua tăng trưởng của kinh tế Mỹ tương đối ấn tượng sau khủng hoảng kinh tế tiền tệ. Mỹ đã đạt đến trạng thái gần như toàn dụng lao động, nhưng khi đã đạt đến đỉnh thì phải có sự đi xuống.

Giá dầu thấp trong thời gian qua cũng làm cho ngành khai thác, sản xuất dầu mỏ và các ngành liên quan đến sản phẩm dầu của Mỹ chịu tác động lớn, nhiều doanh nghiệp bị phá sản. Nó dẫn đến sự mất cân đối trong kinh tế Mỹ, buộc nền kinh tế nước này phải thay đổi lại cơ cấu. Chính điều đó có thể kéo chậm tốc độ tăng trưởng kinh tế Mỹ, thậm chí nếu xử lý không khéo hoặc để độ chênh lệch lớn, nó sẽ tạo ra một cuộc khủng hoảng về cơ cấu, kéo lùi kinh tế Mỹ và khả năng xấu nhất là đổ vỡ", ông Thịnh chỉ rõ.

Vị chuyện gia nhấn mạnh, để đổ vỡ một nền kinh tế lớn như Mỹ không hề đơn giản và các nhà kinh tế có nhiều kịch bản khác nhau cho kinh tế Mỹ.

"Những dấu hiệu suy thoái đã xuất hiện ngay từ bây giờ, khi nền kinh tế Mỹ đang tăng trưởng tốt. Đành rằng tăng trưởng tốt nhưng tốc độ tăng trưởng của Mỹ so với những quý trước đây đã có sự chậm lại đáng kể. Do đó, kịch bản sáng sủa là kinh tế Mỹ chỉ chậm lại để thay đổi cơ cấu và có thể vượt qua việc này một cách đơn giản, đặc biệt có thể giữ được sự toàn dụng lao động, tạo ra đà tăng trưởng mới.

Nhưng kịch bản xấu nhất là nợ công lớn, tái cấu trúc các ngành nghề không cân đối với nhau và không dễ dàng khi nền kinh tế đã chậm lại, sự hỗ trợ của các nhà đầu tư không còn nữa. Cùng với đó là tình hình chính trị - kinh tế - xã hội, trong đó có cuộc bầu cử Mỹ làm phân tâm tầng lớp lãnh đạo và công cuộc kinh doanh, dẫn đến sự điều chỉnh chính sách chậm trễ, đưa đến sự đổ vỡ lớn và đổ vỡ nhanh hơn".

Nga phải cảm ơn cấm vận

Đối với kinh tế Nga, theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, đây là nền kinh tế tương đối lớn, đặc biệt có tài nguyên khoáng sản, đất đai rộng lớn và Nga có cơ sở cũng như khả năng để trở thành nền kinh tế hàng đầu nếu biết tận dụng các cơ hội và phát huy thế mạnh của mình.

Xét về tiến bộ khoa học công nghệ, Nga là dân tộc thông minh, nhiều phát kiến vĩ đahi của thế giới xuất phát từ Nga nhưng lịch sử kinh tế Nga cho thấy quốc gia này vẫn dựa vào khai thác tài nguyên, phát triển về bề rộng để đáp ứng nhu cầu chi tiêu, phát triển kinh tế và của dân cư.

Trước đây, các nước Anh, Pháp, Đức... trong quá trình phát triển thậm chí vẫn phải dựa trên những thành tựu khoa học công nghệ của Nga, từ đó trở thành các cường quốc về khoa học công ngeệ̣, tạo ra năng suất cao và hàng hóa sản phẩm có giá trị gia tăng cao bán khắp thế giới và xuất khẩu cả vào Nga. Nhưng người Nga không làm được việc đó, dù họ có nền tảng khoa học công nghệ.

"Để trở thành cường quốc kinh tế phải có sự độc lập, dẫn đầu và trở thành mũi nhọn trong một ngành, lĩnh vực nào đó và người Nga đang thiếu điều này", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhấn mạnh.
Ông khẳng định, sự bao vây chính là đòn bẩy để lãnh đạo Nga và dân tộc Nga nhận ra rằng cần phải phát triển toàn diện, tự chủ về kinh tế, không phụ thuộc ai, có như thế mới trở thành một cực thế giới như họ vẫn nói.
Về công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng, công nghiệp nặng, những qua nước Nga đã vươn lên mạnh mẽ, sản xuất được nhiều mặt hàng mà trước đây phải nhập khẩu. Trong nông nghiệp, Nga đã có những bước tiến đột phá, tự túc được nhiều sản phẩm, thậm chí trở thành nước xuất khẩu ngũ cốc hàng đầu thế giới. Nếu lãnh đạo Nga tiếp tục ưu tiên phát triển công nghiệp, chú trọng đầu tư khoa học công nghệ cho nông nghiệp thì với tiềm năng của nước này, Nga có thể trở thành nước xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới, không phải bó hẹp trong một vài mặt hàng.
"Nhiều người vẫn nói, Nga phải cảm ơn sự cấm vận của phương Tây, điều này đúng. Tiềm năng của Nga lớn nhưng trước đây họ không chú trọng phát triển đúng mức nên phải phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu nước ngoài. Chẳng hạn, các tua bin, động cơ xe tăng, máy bay Nga phải nhập khẩu từ Ukraine, vốn được đầu tư xây dựng từ thời Liên Xô, khi ấy Nga cho rằng nếu nhập về sẽ rẻ hơn là họ tự đầu tư. Nhưng khi bị cấm vận, Nga bắt buộc phải đầu tư và từ đó họ tự túc được. Điều đó không quá khó khăn bởi Nga có công nghệ.
Về tổng thể, các chính sách phát triển khoa học công nghệ, công nghiệp, nông nghiệp, hàng tiêu dùng của Nga rất đúng đắn, đáp ứng nhu cầu phát triển toàn diện, có thể góp phần làm nước Nga trở nên phồn thịnh, thậm chí có thể trở thành một trong những quốc gia hàng đầu trên thế giới.
Có những lúc đồng rúp Nga mất giá mạnh, hơn 80 rúp mới đổi được 1 USD nhưng hiện nay đồng tiền này đã lên giá, hơn 60 rúp đổi được 1 USD. Tình hình tài chính kinh tế của 1 quốc gia thể hiện ở tỷ giá đồng tiền so với đồng USD. Sau thời gian bao vây cấm vận, nếu không xử lý khéo đồng tiền ấy còn mất giá mạnh hơn, thậm chí còn sụp đổ, nhưng điều đó đã không xảy ra với Nga. Rõ ràng kinh tế Nga đang mạnh lên và phản ánh đường lối chính sách của Nga trong 2 năm vừa qua đang đúng hướng và có hiệu quả", ông Thịnh đánh giá.
Ông tỏ ra đồng tình khi nhiều nhà đầu tư hàng đầu thế giới đánh giá Nga đang là thị trường có triển vọng đầu tư bất chấp nền kinh tế nước này đang khó khăn.
"Khi Nga bị bao vây cấm vận, hàng loạt nhà đầu tư đã rút vốn khỏi nước Nga và mỗi năm rút ra hàng trăm tỷ USD, nhiều người nghĩ nền kinh tế Nga sẽ không chịu đựng được và có thể sụp đổ trong tương lai gần, đặc biệt có thể gây ra sự hỗn loạn về chính trị - xã hội, các cuộc biểu tình và có thể dẫn tới những thay đổi về mặt chính trị.
Tuy nhiên, sau 2 năm cấm vận, kinh tế Nga không những không sụp đổ mà lại đang đi lên, đồng tiền Nga tăng giá trở lại và kinh tế Nga trở nên năng động hơn, phát triển toàn diện hơn. Trong lúc khốn khó nhất, kinh tế Nga vẫn ổn định và bây giờ cũng vậy, nó đang là nền kinh tế tăng trưởng và phát triển. Các nhà đầu tư đều nhìn thấy điều này, nếu đầu tư vào Nga thì cơ hội thành công rất cao, lợi nhuận có thể rất lớn và đó là môi trường các nhà đầu tư mong ước. Hiện nay nhiều nhà đầu tư đã quay lại nước Nga vì họ sợ rằng nếu chậm chân thì sẽ mất phần".
Vị chuyên gia cũng nhấn mạnh, khi nền kinh tế đi xuống và trì trệ, người ta sẽ bán đổ bán tháo tài sản và nếu đầu tư vào đó có thể sẽ được lời, sau đó tài sản sẽ lên. Nhưng đó chỉ là đối với những nhà đầu tư mạo hiểm, chộp giật như George Soros - dựa vào sự khủng hoảng, phá sản của các nền kinh tế để kiếm lợi tức thời. Đây là điều các nền kinh tế và thế giới này không mong muốn. Việc lướt ván kiếm lời của các nhà đầu tư mạo hiểm không đem lại sức mạnh cũng như sự bền vững cho các nền kinh tế.
Còn các nhà đầu tư dài hạn vào sản xuất, kinh doanh, họ chỉ mong muốn các nền kinh tế có chiều hướng đi lên sáng sủa và có tương lai bền vững, thể chế chính trị ổn định để đầu tư. Họ chỉ cần "nhặt" đều đều nhưng đáp ứng được yêu cầu về lợi nhuận là được. Đây mới là điều các nhà quản trị mong muốn - sự đầu tư tạo nên năng lực sản xuất cho quốc gia.
Còn lâu Trung Quốc mới vượt được Mỹ
Về nhân tố Trung Quốc, vốn được cho là quốc gia có thể thay thế vị trí của Mỹ trong tương lai, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng, khi đánh giá Trung Quốc là một cường quốc về kinh tế, người ta thường nhìn vào số dân lớn và tiềm lực của nước này, đặc biệt là khả năng tập trung ngân sách, nguồn lực tài chính cho đầu tư, phát triển sản xuất.
Trong mấy chục năm qua,  Trung Quốc đã tạo ra bước phát triển đột phá với tốc độ phát triển cao, nó tạo ra những điểm mới và khác biệt so với các nền kinh tế khác. Trung Quốc trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và nếu tính GDP Trung Quốc trên tổng GDP thế giới thì rất lớn, và nhiều người cho rằng vài chục năm nữa Trung Quốc có thể vượt Mỹ. Nhưng nếu nhìn GDP bình quân đầu người, khoa học công nghệ... của Trung Quốc thì chúng vẫn chưa làm gì, còn lâu quốc gia này mới có thể vượt Mỹ.
"Nói về sức mạnh của một quốc gia không chỉ nói về GDP mà còn nhiều vấn đề khác như khoa học công nghệ, phương thức quản lý... Về các mặt đó, Trung Quốc còn thua xa Mỹ. Hơn nữa, dù kinh tế Mỹ có thể tăng trưởng chậm lại, thậm chí suy thoái trong thời gian tới, nhưng với một nền kinh tế thị trường phát triển bền vững, lâu dài như Mỹ thì sự chậm lại, sụt giảm ấy không phải là lâu dài", ông Thịnh đánh giá.
Dù vậy, ông lưu ý, nếu Trung Quốc tiếp tục giữ vững tăng trưởng ổn định thì vẫn có thể trở thành một cực về mặt kinh tế của thế giới, điều đe dọa đến chính sách kinh tế, chính trị của Mỹ. Đặc biệt, về kinh tế, Trung Quốc lớn lên, khả năng tập trung nguồn lực lớn có thể tác động đến vị thế, vai trò của Mỹ với kinh tế thế giới, từ đó làm cho nguồn lợi của Mỹ bị eo hẹp đi.
"Xét một cách khách quan, Mỹ phải chấp nhận điều này bởi sẽ đến lúc các quốc gia khác phát triển lên. Như Nga chẳng hạn, nếu tiếp tục tỉnh táo và giữ được những gì họ làm trong mấy năm qua thì Moscow sẽ tiếp tục phát triển, tăng trưởng mạnh mẽ và trở thành một cực về kinh tế trên thế giới bởi tiềm năng của Nga so với Trung Quốc còn lớn hơn nhiều.
Các cực của thế giới có thể tiếp tục hình thành, vị thế, quan hệ của Mỹ với các nước, đặc biệt các nước lớn có thể phải thay đổi theo hướng bình đẳng hơn, dân chủ  hơn, lợi ích phaair được phân chia đồng đều hơn chứ không thể tập trung quá nhiều vào Mỹ trong thời gian qua", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhấn mạnh.

Theo Báo Đất Việt

Từ khóa: tỷ phú, Nga, Mỹ

BizLIVE - Gặp gỡ