Từ “cuộc hôn nhân” rất khó khăn, tại sao Anh chọn chia tay EU?

Nguyễn Thảo

15:50 28/06/2016

BizLIVE - Việc Anh gia nhập EU vốn là “cuộc hôn nhân” rất khó khăn theo đánh giá của chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu tuy nhiên, người Anh đã chọn rời EU, và có thể sẽ không có cuộc trưng cầu dân ý thứ hai.

Từ “cuộc hôn nhân” rất khó khăn, tại sao Anh chọn chia tay EU?

Từ trái qua: ông Nguyễn Trí Hiếu, ông Lê Đức Khánh, ông Nguyễn Đức Hùng Linh

Người Anh không nhận được gì từ châu Âu, trong khi chi phí rất lớn

(TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng)

Ở châu Âu, có 3 nền kinh tế lớn nhất là Đức, Pháp và Anh có với đặc trưng khác nhau. Anh Quốc có nền văn hóa, chính trị và phong cách sống khác với những nước châu Âu còn lại. Về văn hóa của người Anh là Ăng-lo Sắc-xông, trong khi Đức mang văn hóa Giéc-manh.

Anh là một “ốc đảo” khác biệt với cộng đồng chung châu Âu. Kể từ khi Anh gia nhập khối này, nhiều người dân Anh có luồng tư tưởng là Anh không thuộc về châu Âu, và bất đồng với tư cách thành viên của EU, do họ thấy không có nhiều lợi từ việc gia nhập này, bên cạnh các vấn đề phí tổn và nhập cư.

Rất tiếc trong thời gian gần đây, các vấn đề khó khăn của Anh Quốc và châu Âu đang nổi lên như chống khủng bố, người nhập cư…

Người Anh không nhận được gì từ châu Âu, trong khi chi phí rất lớn. Nhiều người cân nhắc ra đi vì họ không còn thấy có lợi gì trong EU. Chính vì thế Brexit xảy ra với 52% người dân Anh bỏ phiếu.

“Brexit trở thành hiện tượng toàn cầu. Nhiều người đang đặt ra câu hỏi tại sao chúng ta phải liên kết? Chủ nghĩa quốc gia đang trở lại ở cả Anh và Mỹ. Nhiều quốc gia khác ở châu Âu cũng đang có ý định trưng cầu dân ý để tách khỏi liên minh châu Âu”, ông Hiếu nói.

Theo ông Hiếu, sẽ không có cuộc trưng cầu dân ý lần 2, Anh và EU sẽ chia tay nhau. Châu Âu sẽ đi về đâu nếu thiếu nước Anh? Đây là kịch bản không có ai thắng. Nếu 2 bên hợp tác với nhau, sau đó chia tay tất nhiên sẽ có thiệt hại và sự thiệt hại là rất lớn. Trước hết GPD sẽ giảm nhiều nếu không có Anh trong EU, nền kinh tế của châu Âu sẽ ảnh hưởng và châu Âu hiện tại nền kinh tế tăng trưởng chậm chạp, thiếu một lực lượng lớn như Anh điều này càng gia tăng và khó khăn cho châu Âu.

Anh khác hẳn các nước châu Âu còn lại

(Ông Lê Đức Khánh, Giám đốc Chiến lược đầu tư Công ty Chứng khoán Maritime)

Nhìn xuyên suốt quá trình lịch sử mới thấy rằng quá trình hình thành lịch sử các nước châu Âu có nhiều xung đột và mâu thuẫn. Trong đó, không chỉ xung đột lợi ích về kinh tế, mà còn về văn hóa, sắc tộc,... nên mặc dù có gắn kết nhưng vẫn gắn liền với sự bất ổn.

Ông Khánh cũng nhận định, trong quá trình khởi xướng hiện đại hóa, công nghiệp hóa, các nước như ở châu Âu cho rằng cần gắn kết với nhau để đối trọng với tiềm lực kinh tế của Mỹ. Tuy nhiên, giai đoạn đó Anh chưa tham gia vào liên minh này.

“Thời điểm Tổng thống Pháp thành lập EU, Anh có 2 lần xin vào EU nhưng đã bị từ chối, bởi vì nhìn sâu xa hơn về chính trị văn hóa, Anh khác hẳn với các nước châu Âu khác. Nó nằm tách biệt và có nhiều yếu tố không đồng nhất. Nhìn về góc độ kinh tế, Anh cũng không có nhiều điểm chung với EU và đóng góp nhiều vào liên minh này”, ông Khánh phân tích.

Anh phản đối EU vì cơ chế quản lý khá trì trệ

(Ông Nguyễn Đức Hùng Linh, Giám đốc Phân tích và tư vấn đầu tư khách hàng cá nhân Công ty Chứng khoán SSI)

Anh Quốc có những khác biệt về văn hóa, lịch sử và địa lý. Khi người dân nói ngôn ngữ khác nhau, họ có lịch sử và văn hóa khác nhau. Các nước trong EU gắn kết với nhau vì các lợi ích kinh tế và an ninh, nhưng kinh tế là yếu tố nổi trội.

Đến năm 1963 và 1967, Anh hai lần bị Pháp từ chối gia nhập cộng đồng châu Âu. Anh gia nhập EU năm 1973, nhưng hai năm sau (1975), nước này đã tiến hành một cuộc trưng cầu dân ý về việc có rời EU hay không, và có đến 67% người dân nước này bỏ phiếu ở lại khối này.

Năm 1988, thủ tướng Anh đã có văn bản phản đối gay gắt kế hoạch của EU. Bản thân trong Đảng bảo thủ, số lượng người muốn ly khai đang gia tăng.

Tại Anh, một đảng phái mới được thành lập với mục tiêu tách khỏi EU. Số người ủng hộ đảng này ngày càng tăng. Trước đây, bản thân Thủ tướng David Cameron đã đưa ra một lời kêu gọi nếu được tái đắc cử sẽ tổ chức trưng cầu dân ý về việc ở lại EU. Tuy nhiên mọi thứ không được như kỳ vọng.

Hiện nay làn sóng người tị nạn đang rất cao và người dân Anh đã quyết định phản đối dự định ở lại. Ngoài ra UK phản đối EU vì cơ chế quản lý khá trì trệ, họ không muốn tiếp tục phụ thuộc vào khối này, ông Nguyễn Đức Hùng Linh chỉ ra.

Ông Linh phân tích thêm lý do tiếp nữa là việc nổi lên cuộc khủng hoảng về di cư. Ông Linh cho rằng, nếu cuộc khủng hoảng di cư không xảy ra, tỷ lệ ủng hộ rời EU sẽ không cao đến vậy. 

“Có lẽ do thiên thời, địa lợi, nhân hòa không có, cho nên ông David Cameron mới phải từ chức”, ông Linh kết luận.

NGUYỄN THẢO

Từ khóa: Brexit, Anh, EU, châu Âu