Triều Tiên: Những chuyện lạ và dấu hiệu mở cửa?

Khắc Nam

07:02 06/11/2015

Theo giới phân tích, trong vòng 20 năm trở lại đây, Triều Tiên trải qua những thay đổi lớn về kinh tế.

Triều Tiên: Những chuyện lạ và dấu hiệu mở cửa?

Hàng hóa phương Tây bán tại các khách sạn Bình Nhưỡng nhưng trao đổi bằng ngoại tệ mạnh.

Tại bách hóa tổng hợp Pothonggang, Bình Nhưỡng, Triều Tiên hiện có đủ các mặt hàng từ thực phẩm đến đồ uống, mỹ phẩm và đồ cao cấp… Tất cả được niêm yết bằng USD và won, với giá cao gấp hàng chục lần giá chính thức.

tỷ giá hối đoái trong Bách hóa cao gấp… 80 lần tỷ giá chính thức

Không phải đến bây giờ mà khi còn sống, cố lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-il đã cho xây dựng Bách hóa Pothonggang, khai trương tháng 12/2010 vì nó đóng vai trò “to lớn” trong việc cải thiện cuộc sống của người dân Thủ đô. 5 năm sau, những tiên đoán của ông Kim Jong-il trở thành hiện thực, những dòng người nối dài vào bách hóa mua sắm, từ đồ dùng điện tử, xe máy, quần áo… tới thực phẩm tiêu dùng. Pothonggang chỉ là bề nổi bởi nó không đáp ứng nổi nhu cầu quá lớn của người dân; nên tại khu vực này hiện đang hình thành một mô hình mới, thị trường chợ đen và được coi là dấu hiệu cải cách của Chính phủ do ông Kim Jong-un điều hành.

PV James Pearson của Reuters vừa có dịp tới thăm Pothonggang và nhận thấy sự khác biệt so với một số trung tâm thương mại khác trên thế giới. Mọi thứ hàng hóa ở đây được niêm yết bằng đồng USD và đồng won Triều Tiên. Một chiếc tivi hiệu Sharp có giá 11,26 triệu won, (1.340 USD); một chiếc máy bơm nước giá 2,52 triệu won (300 USD); thịt bò giá 76 nghìn won/kg (8,6 USD); bóng đèn LED do Triều Tiên sản xuất giá 42 nghìn won (5 USD). Tỷ giá hối đoái trong bách hóa là 8.400 won/USD, cao gấp 80 lần so với tỷ giá chính thức, 105 Won đổi 1 USD.

Khách đến Pothonggang không ngại đặt những tập USD dày cộp lên bàn thanh toán và nhận lại tiền thừa bằng USD, nhân dân tệ của Trung Quốc hoặc won Triều Tiên với tỷ giá chợ đen. Điều này không chỉ diễn ra tại Pothonggang mà còn diễn ra tại nhiều nơi ở BìnhNhưỡng.

Kinh tế sôi động nhờ cải cách

Nhiều tập đoàn, công ty của Triều Tiên đã sản xuất ra nhiều sản phẩm thiết yếu, thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng trong nước. Người dân Triều Tiên đã tiêu tiền thoải mái hơn, mua sắm những thứ có giá trị như điện thoại động, xe đạp điện hay xe đẩy trẻ em.

Nhu cầu về ngoại tệ tăng mạnh sau khi Triều Tiên cải cách tiền tệ, đặc biệt là thị trường tự do cũng được giao dịch bằng ngoại tệ, làm cho tỷ lệ lạm phát trong hai năm gần đây phi mã. Chính phủ của ông Kim Jong -un cơ bản chấp nhận tỷ giá thị trường chợ đen, điều này đồng nghĩa chấp nhận thị trường bất hợp pháp để hỗ trợ đất nước vượt qua khó khăn và mở đầu giai đoạn chấp nhận kinh tế tư nhân. “Đây là thời điểm tốt để giúp Bắc Triều Tiên phát triển kinh tế. Kể từ khi lên nắm quyền tháng 12/2011, nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã cởi mở hơn với sự phát triển của thị trường chợ đen và kinh tế tư nhân ở nước này”, Reuters nhận xét.

Nhiều hàng hóa tại Pothonggang có mức giá “cao ngất ngưởng” so với thu nhập của người dân. Ví dụ, một chiếc điều hòa nhiệt độ giá 3,78 triệu won (450 USD), nếu thanh toán bằng đồng nội tệ, số tiền sẽ là 756 tờ 5 nghìn won (mệnh giá cao nhất). Nhưng tầng lớp trung lưu (còn gọi là Donju) đang tăng nhanh, sẵn sàng bỏ tiền ra mua, bởi tất cả đều phục vụ cuộc sống - triết lý thế hệ người tiêu dùng mới, chưa kể những người giàu, quan chức…

Riêng điện thoại di động bán chạy như tôm tươi, từ năm 2012 đến nay, số thuê bao tăng gấp 3 lần, với 24 triệu dân, bình quân cứ 8 người thì có 1 người dùng di động. Sản phẩm tiết kiệm điện như đèn LED đã được Triều Tiên sản xuất với số lượng lớn, giá rẻ. Ngoài ra, Triều Tiên cũng là nơi sản xuất nguồn năng lượng lựa chọn khá phong phú như pin mặt trời, pin dự phòng và máy phát điện cỡ nhỏ. Riêng xe đạp điện Trung Quốc mới chỉ xuất hiện tại Triều Tiên từ đầu năm ngoái.

Đếm tiền mỏi tay

Tín hiệu đáng mừng khác là sự xuất hiện thẻ ngân hàng, như Narae Card của Ngân hàng Ngoại thương Triều Tiên; dùng để nạp USD và cho mục đích thanh toán các giao dịch bằng ngoại tệ, hoặc để nạp tiền cho di động. Các nhà đầu tư nước ngoài cũng được phép thành lập ngân hàng ở Triều Tiên, cho vay tiền và cung cấp chương trình tài trợ tín dụng dựa trên công ty của Triều Tiên. Ví du, Ngân hàng Thương mại Ryugyong, cung cấp các chiết khấu mua sắm cũng như cấp thẻ vàng hay bạc tùy theo sự lựa chọn của khách hàng. Giống như Narae Card, khách hàng được khuyến khích sử dụng USD trong tài khoản của mình.

Sau một chuyến taxi giá 4 USD, PV James Pearson của Reuters đưa tài xế tờ 20 USD. Khi được đề nghị trả lại tiền thừa bằng đồng won, tài xế lưỡng lự bởi theo quy định chính thức, người nước ngoài không được phép sử dụng đồng nội tệ. Tài xế không muốn trả lại bằng đồng Won vì bất tiện, chứ không phải vì sợ bị phát hiện. “Tiền của chúng tôi phải đếm mỏi tay”, lái xe hóm hỉnh trả lời. Điều này giống như tất cả các cửa hiệu và quầy hàng rong khác ở Bình Nhưỡng mà PV James Pearson đã tận mắt chứng kiến cho thấy, thị trường chợ đen đang trở nên công khai tại Triều Tiên.

Ngoài ra, trào lưu quảng cáo cũng trở nên sôi động, từ dịch vụ sửa xe, đồ điện tử, quảng cáo cho các công ty, cho bóng đá, quần áo…; thậm chí cả những loại thuốc lá mà nhà lãnh đạo Kim Jong-un hay dùng... Đây là những hành trang hay tiêu chí cần thiết cho bước khởi đầu của nền kinh tế thị trường.

Theo Báo Giao Thông Vận Tải

Emagazine