Châu Á ảnh hưởng ra sao khi Mỹ nâng lãi suất đồng USD?

Trung Mến

09:14 08/12/2017

BizLIVE -

Khi Mỹ nâng lãi suất cơ bản đồng USD, dòng vốn thường có xu thế bị rút khỏi châu Á và trở về Mỹ. 

Châu Á ảnh hưởng ra sao khi Mỹ nâng lãi suất đồng USD?

Ảnh: MarketWatch

Đến thăm Cung điện Hoàng gia ở Phnom Penh, Campuchia và bạn cũng không cần phải lo lắng nếu bạn không mang theo tiền riel. Tất cả những người kinh doanh, thậm chí cả bán hàng rong ở đây đều nói với khách hàng rằng họ chấp nhận khách thanh toán bằng USD. 
Điều tương tự diễn ra ở khắp Campuchia: các khoản vay ngân hàng, tiền khách sạn, tiền viện phí đều được thanh toán bằng USD. Và dù chính phủ Campuchia liên tiếp kêu gọi người dân sử dụng đồng tiền địa phương, không có nhiều dấu hiệu cho thấy người dân Campuchia sẽ sớm chuyển sang thanh toán bằng đồng tiền này.
Chủ chuỗi cửa hàng kinh doanh cafe, cô Huot Pisey Pichny, cho biết cô niêm yết giá hàng hóa đều bằng tiền USD bởi như vậy sẽ tiện lợi hơn rất nhiều cho khách hàng của cô, những người thường không muốn mang nhiều tiền địa phương vốn có giá trị thấp. Cô trả lương cho nhân viên cũng bằng tiền USD. 
Người Campuchia bắt đầu sử dụng tiền USD nhiều hơn từ thập niên 1990, khi đó, Liên hợp quốc (UN) thành lập ra một cơ quan giúp hỗ trợ cho Campuchia trong quá trình chuyển giao quyền lực tại đất nước này. 
Tình trạng sử dụng đồng USD tại Campuchia đặc biệt tăng mạnh trong thập kỷ qua khi Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED) áp dụng chính sách nới lỏng tiền tệ không hạn chế. 
Lượng USD lưu thông trên toàn cầu tính đến cuối tháng Mười năm nay lên đến 6,9 nghìn tỷ USD, tăng 240% tính từ cuối năm 2007. Kết quả, tiền USD tràn ngập khắp các ngõ ngách của thế giới, trong đó có Campuchia.
Cùng với nhiều Ngân hàng Trung ương lớn khác trên thế giới, tính từ thời kỳ khủng hoảng tài chính toàn cầu, Fed đã chi ra khoảng 11 nghìn tỷ USD dành cho các biện pháp khẩn cấp để vực dậy kinh tế toàn cầu. 
Nhiều chuyên gia phân tích dự báo rằng thanh khoản trên thế giới sẽ lập đỉnh trong năm nay khi mà Fed bắt đầu rút bớt các biện pháp kích thích tiền tệ, bình thường hóa chính sách tiền tệ bằng cách nâng lãi suất và thu hẹp bảng cân đối kế toán 4,5 nghìn tỷ USD.
Người đứng đầu Ngân hàng Trung ương Campuchia, bà Chea Serey, cho biết bà cảm thấy buồn rầu và hy vọng Fed nghĩ đến đất nước của bà khi họ bơm ngập USD ra khắp thế giới. 
Bà Chea nói: “Tôi nghĩ Fed cũng cần cân nhắc đến ảnh hưởng chính sách mà họ tạo ra lên các nền kinh tế đang phát triển khi họ định hướng chính sách tiền tệ. Họ cần phải hiểu rõ hơn về lợi ích và bất lợi đến các nước khác khi quá nhiều nước chịu tác động bởi chính sách tiền tệ của họ.”
Dù trên thế giới, hiếm có nước nào có mối quan hệ về chính sách tiền tệ chặt chẽ như Campuchia với Mỹ nhưng chắc chắn việc Fed thắt chặt chính sách tiền tệ sẽ có tác động lên nhiều nước châu Á khác. Khi Mỹ nâng lãi suất cơ bản đồng USD, dòng vốn thường có xu thế bị rút khỏi châu Á và trở về Mỹ. 
Khi đó, đồng USD tăng giá, ảnh hưởng xấu đến thị trường chứng khoán và trái phiếu khu vực. Lãi suất đồng USD cao cũng khiến cho các doanh nghiệp gặp khó hơn trong việc trả nợ, tỷ lệ USD trong lưu thông giảm đi đồng thời cũng khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn hơn khi muốn vay tiền. Giá cả những loại tài sản từng được đẩy tăng lên khi lãi suất thấp, trong đó có cả bất động sản, cũng sẽ đối đầu với phép thử quan trọng. 
Tại Phnom Penh, giá đất đã tăng gấp đôi trong những năm gần đây, thế nhưng gần đây, tỷ lệ văn phòng trống bắt đầu tăng lên, dấu hiệu cho thấy sự khủng hoảng. Thế nhưng ngay cả nếu bong bóng kinh tế tại Campuchia có xì hơi, chắc chắn Ngân hàng Trung ương Campuchia sẽ không làm được gì nhiều bởi thực ra họ chỉ giữ vai trò giám hộ đồng riel. Đồng USD hiện chiếm 83% tỷ lệ tiền đang lưu thông tại Campuchia. 
Chuyên gia kinh tế trưởng tại ngân hàng Mizuho, ông Daisuke Karakama, nhận xét tốc độ bình thường hóa chính sách tiền tệ hiện nay khiến giới chuyên gia và các nhà hoạch định chính sách khó đoán định được định hướng chính sách thực sự. 
Thế nhưng ông cũng nhấn mạnh rằng sự thay đổi về định hướng chính sách tiền tệ đang diễn ra trong bối cảnh chu kỳ tăng trưởng ấn tượng của thị trường cổ phiếu, trái phiếu và nhiều loại tài sản khác đang dần đến hồi kết.
Trong báo cáo nghiên cứu công bố vào năm 2013, Fed từng lo sợ về khả năng Fed chấm dứt các chính sách kích thích tiền tệ sẽ tác động tiêu cực đến nhiều thị trường tài chính châu Á. 
Indonesia là nước bị ảnh hưởng tiêu cực nhất, Ngân hàng Trung ương đã phải nâng lãi suất để cứu đồng nội tệ đang giảm giá sâu. Đồng rupee của Ấn Độ rớt xuống mức thấp chưa từng có so với đồng USD.
Việc Fed thắt chặt chính sách tiền tệ chắc chắn sẽ khiến châu Á phải chịu nhiều ảnh hưởng tiêu cực, tuy nhiên khủng hoảng khó có thể xảy ra bởi châu Á giờ đây cũng khác châu Á trước đây rất nhiều. 
Giờ dây, nhiều nền kinh tế ở châu Á đã xây dựng được dự trữ tiền tệ đủ lớn để ứng phó nếu dòng vốn nước ngoài sụt giảm mạnh. Ví như Hàn Quốc giờ đang có dự trữ ngoại tệ 387 tỷ USD so với con số 250 tỷ USD trước thời khủng hoảng toàn cầu. 
Dù vậy, dự trữ ngoại tệ cũng chỉ có thể được coi như công cụ phòng vệ tạm thời, nếu Fed thắt chặt chính sách tiền tệ, nhiều khả năng các Ngân hàng Trung ương châu Á khác cũng sẽ phải nâng lãi suất theo.
Phần lớn chuyên gia phân tích khẳng định rằng việc các Ngân hàng Trung ương châu Á nâng lãi suất hoàn toàn hợp lý trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế toàn cầu đang hồi phục, dấu hiệu cho thấy việc nâng lãi suất sẽ không khiến các nền kinh tế quá khó khăn. 

TRUNG MẾN

Emagazine