Việt Nam vay 3 tỷ USD: Phải biết sợ nợ

Thành Luân

07:53 30/10/2015

PGS.TS Nguyễn Văn Ngãi lưu ý, khi vay nước ngoài Việt Nam phải thận trọng bởi nếu không trả nợ được, hậu quả sẽ liên quan đến nhiều vấn đề khác.

Việt Nam vay 3 tỷ USD: Phải biết sợ nợ

Gánh nặng nợ công ngày càng trở nên nặng nề hơn đối với ngân sách.

Tổng nợ không thay đổi nhưng...

Quan tâm đến vấn đề nợ công và đề xuất của Chính phủ về việc phát hành 3 tỷ USD trái phiếu quốc tế, PGS.TS Nguyễn Văn Ngãi, Trưởng khoa Kinh tế, Đại học Nông lâm TP.HCM ngay từ đầu đã nhấn mạnh rằng phải hết sức thận trọng bởi vay nợ bằng cách phát hành trái phiếu quốc tế không giống với vay ODA.

"Vay ODA tốt hơn vay thương mại vì nó là vay ưu đãi, có thể ưu đãi về lãi suất, thời gian trả nợ..., còn vay bằng cách phát hành trái phiếu giống như đi vay thị trường. Vấn đề quan trọng là bán được trái phiếu, lấy được tiền về thì sẽ sử dụng tiền vay đó vào mục đích gì?

Nếu để đảo nợ, tức vay món này để trả cho các món nợ quốc tế khác thì coi như tổng nợ không thay đổi. Nếu bán trái phiếu quốc tế đem tiền về và sử dụng cho các mục đích đầu tư trong nước thì chắc chắn nợ phải tăng lên.

Hiện nay vấn đề nợ công của Việt Nam phải hết sức thận trọng vì chúng ta đã vượt ngưỡng 65% nhưng điều đó không có nghĩa là quá sợ nợ. Điều quan trọng là số tiền vay về đó dùng để làm gì, có phát huy được hiệu quả không, có góp phần cho sự phát triển chung của nền kinh tế rồi sau này lấy tiền trả nợ được hay không. Sợ nhất là sử dụng đồng vốn kém hiệu quả", ông Ngãi nói.

Vị chuyên gia kinh tế cũng đặt ra khả năng Việt Nam phát hành trái phiếu quốc tế cho thấy chúng ta đang gặp khó khăn trong trả nợ công.

"Tôi chưa nắm rõ nếu nếu phát hành được 3 tỷ USD trái phiếu quốc tế tiền thu được sẽ sử dụng cho mục đích gì nhưng nếu như để đảo nợ thì rõ ràng Việt Nam đang gặp khó khăn trong việc trả nợ công. Nợ công không còn con đường nào khác là phải tích lũy để trả dần và tới đây phải hạn chế tối đa việc phát sinh thêm.

Phải xác định rằng nợ công là không thể nào giải quyết được vì nợ thì phải trả, quan trọng là Chính phủ phải tính cho được bây giờ đang nợ những khoản nào, mỗi năm phải trả bao nhiêu rồi tìm nguồn chi trả. Nguồn chi trả đó phải là nguồn tích lũy, còn nếu tiếp tục đi vay để trả thì điều đó càng nguy hiểm hơn cho nền kinh tế.

Tổng nợ có thể không thay đổi nhưng hàng năm tích lũy nợ tăng thêm do lãi suất. Đây là bài toán khá căng thẳng.

Tôi ví dụ, nếu tính GDP của một quốc gia tăng 5% mà nợ đến gần 100% thì chỉ đủ trả nợ. Nếu tăng kinh tế không khéo để gánh 1 gánh nợ điều đó có nghĩa chúng ta không có gì khấm khá hơn, tăng trưởng chủ yếu chỉ để trả nợ thì căng quá", PGS.TS Nguyễn Văn Ngãi phân tích.

Bàn về một số biện pháp tạo nguồn thu ngân sách của Hiệp hội các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) như: bán cổ phần Nhà nước tại doanh nghiệp đã cổ phần hóa và kinh doanh hiệu quả; bán những bất động sản có giá trị lớn ở vị trí trung tâm TP.HCM, Hà Nội; áp thuế tiêu thụ đặc biệt với vàng miếng, vàng nhẫn..., PGS.TS Nguyễn Văn Ngãi cho rằng tính khả thi của chúng không cao.

Ông dẫn chứng đề xuất bán cổ phần Nhà nước tại doanh nghiệp đã cổ phần hóa và kinh doanh hiệu quả: "Hiện các doanh nghiệp lớn đang làm ăn tốt mà cổ phần hóa thì đâu có thu được tiền cho ngân sách? Nếu họ là công ty của Nhà nước thì lợi nhuận phải nộp về cho Nhà nước tăng được nguồn thu cho ngân sách. Cổ phần hóa là nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp, lúc ấy lợi nhuận các doanh nghiệp này tạo ra không phải của Nhà nước nữa".

Tương tự, PGS.TS Nguyễn Văn Ngãi cũng khẳng định việc bán tài nguyên - những mảnh đất vàng không phải là giải pháp để tăng nguồn ngân sách và để trả nợ bởi bán hôm nay, ngày mai lấy gì để bán. Hơn nữa, nó chỉ chứng tỏ một điều trước đây Việt Nam sử dụng phần vốn vay kém hiệu quả và bây giờ phải bán tài sản để trả nợ.

Với đề xuất áp thuế tiêu thụ đặc biệt với vàng miếng, vàng nhẫn, ông Ngãi càng không ủng hộ bởi theo ông, đây không phải là hàng xa xỉ.

Người dân Việt Nam mua vàng không có nghĩa là để đeo, làm đồ trang sức mà phần lớn họ mua vàng để tích lũy do sợ đồng tiền mất giá. Điều cần làm đối với thị trường vàng Việt Nam là phải tiến tới thị trường vàng cạnh tranh, áp sát với thị trường thế giới.

Phải biết sợ nợ

Nhấn mạnh các biện pháp nói trên của VAFI không giúp Việt Nam giải quyết được nợ công, PGS.TS Nguyễn Văn Ngãi nói rằng, Việt Nam có nhiều lợi thế khác nhau, căn bản và phải sử dụng chúng.

Khi kinh tế phát triển thì Nhà nước thu được thuế, đồng thời phải tính toán lại chi tiêu, cân đối ngân sách..., giải quyết được nghiêm ngặt những vấn đề này sẽ dẫn đến thặng dư ngân sách và Việt Nam sẽ tích cực trả nợ dần dần.  đang phải thực hiện chính sách thắt lưng buộc bụng, ông Ngãi lưu ý Việt Nam phải tính trước, đừng để chờ tình trạng quá xấu rồi phải lưng buộc bụng.

"Thắt lưng buộc bụng không có nghĩa là không dám chi, còn chi chỗ nào thì phải hiệu quả và phải tính đến chuyện vay để chi như vậy thì sau này khả năng thu hồi để trả nợ là có".

"Đã đến lúc Việt Nam phải biết sợ nợ. Nợ công khác nợ tư ở chỗ: đối với nợ tư thì người vay cũng là người trả nợ, nhưng nợ công thì người vay và người trả khác nhau, đời này vay thì thế hệ sau trả.

Bởi vậy khi đi vay phải hết sức thận trọng, dù rằng sau này ai trả đi nữa nhưng nó là gánh nặng của quốc gia, phải đứng trên quyền lợi của toàn bộ quốc gia để tính toán nhìn lâu dài. Đó là việc quan trọng nhất. Thứ hai, phải sử dụng hiệu quả tiền vay, nếu không thì đừng có vay để tránh rơi vào cái vòng luẩn quẩn vay, tiêu rồi lại vay để trả nợ.

Tôi muốn nhắc lại rằng, nếu vay rồi trả nợ thì tổng nợ không đổi nhưng hàng năm còn thêm phần tiền lãi. Nếu chúng ta không trả được lãi, lại không trả trước được nợ nữa thì khi ấy nợ công lại tăng lên, đến lúc nào đó không chịu đựng được nữa sẽ vỡ nợ, suy sụp toàn bộ nền kinh tế.

Nguy cơ đó phải được tính ngay từ bây giờ. Chúng ta không có lối thoát nào để giải quyết nợ công, thay vào đó phải trả nợ dần dần. Muốn thế phải có thặng dư, có nguồn tiền để trả mà tiền ấy không phải là vay tiếp.

Nếu phát hành trái phiếu quốc tế để lấy tiền đầu tư trong nước, tạo ra sản phẩm trong xã hội, đem lại hiệu quả kinh tế, sau này lấy nguồn thu để trả nợ thì chấp nhận được. Nhưng vay quốc tế vẫn phải thận trọng, vay ở dạng bán trái phiếu thì càng tính toán kỹ càng bởi nợ quốc tế không đơn giản.

Nếu không trả nợ được, hậu quả của nó còn liên quan đến nhiều vấn đề khác, mà trước hết là khiến các nhà đầu tư nước ngoài và trong nước sợ", PGS.TS Nguyễn Văn Ngãi nói.

Theo Báo Đất Việt

Bảng giáThị trường

VN-Index 717.3 ▲ 4.36 (0.61%)

 
VN-Index 717.3 4.36 0.61%
HNX-Index 89.55 -0.22 -0.25%
UPCOM 57.6 -0.12 -0.21%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ