Vì sao dư nợ Chính phủ đã vượt trần cho phép?

Tâm An

16:55 10/03/2016

BizLIVE - Năm 2015 nợ công ở mức 62,2%GDP, nợ Chính phủ ở mức 50,3% GDP, nợ nước ngoài của quốc gia ở mức 43,1%GDP, nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ ở mức 16,1% tổng thu ngân sách nhà nước. Như vậy, chỉ tiêu nợ Chính phủ vượt giới hạn cho phép là 0,3%GDP

Vì sao dư nợ Chính phủ đã vượt trần cho phép?

Ảnh minh họa.

Trước những thông tin về số dư nợ Chính phủ hiện chiếm 50,3% GDP được đưa ra tại Báo cáo đánh giá bổ sung tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2015 của Bộ Tài chính tại phiên họp của Uỷ ban thường vụ Quốc hội ngày 7/3/2016, ông Trương Hùng Long, Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại đã đưa ra lý giải con số trên xuất phát từ 2 nguyên nhân.

Thứ nhất, GDP thực tế thực hiện năm 2015 giảm mạnh so với số đã dự báo tháng 10/2015 là 291,1 nghìn tỷ đồng (4.484 nghìn tỷ đồng so với 4.193 nghìn tỷ đồng).

Thứ hai, từ việc bổ sung 30 nghìn tỷ đồng kế hoạch giải ngân vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài năm 2015 theo Nghị quyết số 99/2015/ QH13 ngày 11/11/2015 của Quốc hội về dự toán ngân sách Nhà nước năm 2015.

Trả lời câu hỏi, việc giữ các mức nợ trong giới hạn cho phép có cần thiết không, ông Long cho biết, vấn đề quan trọng nhất của quản lý nợ công là kiểm soát độ an toàn của nợ công.

“Hầu hết các quốc gia đều đặt ra các chỉ tiêu giới hạn về trần nợ công để kiểm soát tính bền vững của nợ công. Do đó, việc giữ các chỉ tiêu nợ công trong mức trần cho phép là cần thiết.

Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi nhất trong an toàn nợ công phụ thuộc vào 2 yếu tố tính hiệu quả của việc sử dụng các nguồn vốn từ các khoản nợ công; khả năng trả nợ từ chủ thể đi vay và khả năng đáp ứng nguồn vốn vay từ phía thị trường”, ông Long cho hay.

Cũng theo ông Long, nếu giữ mức đầu tư như giai đoạn 2011-2015, vẫn tập trung đẩy mạnh đầu tư từ phía nhà nước, vẫn còn tâm lý dựa vào nhà nước mà không cần nhắc đến bối cảnh hiện tại và với tình hình cân đối ngân sách như giai đoạn vừa qua, áp lực huy động vốn cho đầu tư là rất lớn và việc nợ công vượt trần là có thể xảy ra, dẫn đến các rủi ro an toàn nợ công.

Theo đó, để nợ công không vượt trần cho phép thì phải triển khai các biện pháp như tăng cường tính hiệu quả của việc sử dụng vốn vay các nguồn vốn từ các khoản nợ công, theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước và Luật Quản lý nợ công, toàn bộ vốn vay công được sử dụng trực tiếp cho các dự án phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội.

 Ông Trương Hùng Long, Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại 

Bên cạnh đó, khả năng trả nợ của chủ thể đi vay và khả năng đáp ứng từ thị trường. “Giai đoạn 2011-2015, chúng ta đã tập trung tăng huy động vốn vay rất lớn từ việc phát hành TPCP trong nước cho đầu tư phát triển. Huy động vốn vay của Chính phủ năm 2015 đã tăng gấp đối với năm 2011. Trong đó huy động thông qua phát hành TPCP trong nước năm 2015 tăng gần 3,5 lần. Đây là nguyên nhân dẫn đến nợ Chính phủ, nợ công tăng nhanh trong giai đoạn vừa qua”, ông Long bổ sung thêm.

Cũng theo ông Long, mức bố trí trả nợ so với tổng thu ngân sách nhà nước đã tăng từ mức khoảng 13% đầu giai đoạn lên hơn 16%, phát sinh nhu cầu vay mới để thanh toán một phần nợ gốc đến hạn. Trong khi thị trường vốn trong nước chưa thực sự phát triển, trước áp lực huy động vốn lớn đã dẫn đến phải huy động vốn ngắn hạn (3 năm) trong những năm 2011-2013 và tạo áp lực trả nợ vào các năm 2015-2017.

Thứ ba, theo ông Long, các giải pháp đảm bảo an toàn nợ công, giữ các chỉ tiêu nợ trong giới hạn trần cho phép như đặt mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an toàn nợ công, an ninh tài chính quốc gia phải được đặt lên hàng đầu.

Đồng thời có kế hoạch đầu tư công trung hạn cần được xây dựng trong khả năng cân đối và đảm bảo tính bền vững của chính sách tài khóa. Không thực hiện đầu tư vượt quá khả năng bố trí của ngân sách nhà nước.

Thu hẹp đầu tư của Nhà nước theo hướng tập trung vào các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế, có tác dụng lan tỏa rộng. Thực hiện kiểm soát chặt chẽ danh mục đầu tư công, siết chặt phạm vi, đối tượng và điều kiện cấp bảo lãnh của Chính phủ.

Kiên quyết cắt giảm bội chi ngân sách nhà nước theo lộ trình đã được Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII đề ra. Ưu tiên bố trí nguồn ngân sách nhà nước để trả nợ đến hạn.

TÂM AN

Bảng giáThị trường

VN-Index 719.07 ▲ 2.89 (0.4%)

 
VN-Index 719.07 2.89 0.4%
HNX-Index 90.2 0.07 0.07%
UPCOM 57.87 -0.2 -0.35%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ