Tình hình tín dụng hộ gia đình tại Châu Á tồi tệ hơn dự đoán

Hoàng Nam

20:25 07/04/2015

Tỷ lệ nợ hộ gia đình tại Châu Á đang tăng lên mức báo động, đặc biệt là ở Thái Lan và Malayssia. Tuy nhiên, những số liệu chính thức có thể chưa phản ánh đầy đủ bức tranh toàn cảnh khu vực.

Tình hình tín dụng hộ gia đình tại Châu Á tồi tệ hơn dự đoán

Ảnh minh họa.

Theo số liệu thống kê chính thức, tỷ lệ nợ của hộ gia đình trên thu nhập vào giữa năm 2014 tại Malaysia là 146%, tại Thái Lan là 121%. Con số này cao hơn so với tỷ lệ tương ứng là 139% và 93% năm 2007, trước khi cuộc khủng hoảng diễn ra.

McKinsey cho biết tỷ lệ nợ này tương đương với những quốc gia phát triển như Mỹ và Anh. Tuy nhiên, các quốc gia Châu Á này không có mức thu nhập cao như những nước phát triển trên. Điều này đặt ra nghi vấn về tính bền vững của tỷ lệ nợ của hộ gia đình tại Châu Á.

Thực tế

Mặc dù vậy, những con số trên chưa cung cấp đầy đủ tình hình thực tế về nợ hộ gia đình trong khu vực bởi có rất nhiều loại nợ không được kiểm định. Hiện vẫn chưa rõ ràng có bao nhiêu khoản nợ không có nguồn gốc rõ ràng tại các ngành kinh tế.

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), số hộ gia đình vay mượn tại Malayssia từ ngân hàng thương mại trên 1.000 người là 193 vào năm 2004, con số này tăng lên 403 vào năm 2013. Trong khi đó, con số này tại Thái Lan tăng từ 143 lên 277.

Hiện không rõ tỷ lệ này là những hộ gia đình vay mượn lần đầu hay họ chỉ đơn giản chuyển đổi tín dụng từ nguồn không chính thống, như cho vay nặng lãi - thường không được báo cáo trong hệ thống tài chính. Tuy nhiên, có một điều chắc chắn rằng việc vay mượn từ các nguồn không chính thống hiện đang rất phổ biến khắp Châu Á.

Theo số liệu của Global Financial Inclusion (Findex), năm 2011, có khoảng 27% người dân Thái Lan vay mượn tiền. Tuy nhiên chỉ có 19% sử dụng tín dụng từ những tổ chức tài chính và có 2% vay mượn từ các nguồn cá nhân không chính thức. Findex cho biết họ sẽ công bố báo cáo vay nợ của năm 2014 vào tháng này.

Tại những quốc gia khác, tình hình còn tồi tệ hơn. Có khoảng 33% người dân Malayssia vay mượn tiền nhưng chỉ có 11% sử dụng tín dụng từ các tổ chức tài chính. Con số này tương ứng tại Indonessia là 49% và 9%.

Liệu có bền vững?

Việc xác định tình hình tín dụng tại Châu Á là vay mượn lần đầu hay chuyển đổi từ các nguồn không chính thức là rất quan trọng. Điều này sẽ cho thấy tính bền vững của hệ thống tín dụng hộ gia đình tại khu vực này. Những nguồn cho vay không chính thức, như vay nặng lãi, thường có lãi suất vượt quá 1.000% cho các khoản vay ngắn hạn, cao hơn nhiều so với mức thông thường.

Trong tình hình nền kinh tế thế giới đang tăng trưởng chậm lại, tỷ lệ vay nợ là bao nhiêu hiện không còn đơn giản chỉ là vấn đề con số nữa. Giáo sư Michael Pettis của đại học Peking nhận định có những yếu tố ngăn cản sự phát triển kinh tế liên quan đến các khoản tín dụng. Một nền kinh tế không thể tăng trưởng khi bong bóng tín dụng không chính thống tăng lên một mức độ dủ để ảnh hưởng đến thị trường.

Hiện có rất nhiều các khoản vay không được liệt kê trong báo cáo chính thức về vay nợ tại Châu Á.

Những người công nhân thường vay mượn từ những công ty tuyển dụng môi giới cho công việc tại nước ngoài để làm tiền đặt cọc. Các khoản tín dụng này có thể trở thành gánh nặng đối với các hộ gia đình nếu thỏa thuận xuất khẩu lao động trên không thành công.

Thông thường, những khoản tín dụng này không được liệt kê trong các báo cáo chính thức. Ngoài ra, việc cho vay cá nhân thông qua mạng Internet hiện đang mới nở rộ và ngày càng phát triển, đồng thời cũng không được các cơ quan chức năng theo dõi chặt chẽ.

Bong bóng phình to?

Vẫn chưa có đủ số liệu để chắc chắn rằng nợ hộ gia đình trong khu vực đã đến mức “sụp đổ bong bóng” hay chưa.

Tại Thái Lan, nợ hộ gia đình tăng lên mức kỷ lục 85,9% GDP vào cuối năm 2014. Tuy nhiên, ngân hàng DBS cho rằng tốc độ tăng trưởng tín dụng hộ gia đình tại đây khá chậm, vào khoảng 5-7%/năm. Con số này thấp hơn với mức tăng trưởng 15-18%/năm của giai đoạn 2011-2012.

Theo DBS, tỷ lệ tín dụng hộ gia đình không quá nguy hiểm so với vài năm trước đây. Ngân hàng này cho rằng các hộ gia đình đang trả nợ và tỷ lệ nợ/tiền gửi đã giảm. DBS dự đoán tỷ lệ nợ hộ gia đình sẽ tăng tiếp trong một vài quý tới cho đến cuối năm, khi nền kinh tế thế giới khởi sắc hơn.

Tuy nhiên, một vài chuyên gia lại không đồng tình với quan điểm trên. Hãng Bernstein nhận định các công cụ đòn bẩy tài chính đóng vai trò khoảng 57% trong tăng trưởng GDP của Thái Lan 5 năm qua. Những khoản tín dụng này đã thúc đẩy số lượng xe hơi và tài chính hộ gia đình ngay cả khi GDP bình quân đầu người không tăng lên đáng kể. Theo Bernstein, yếu tố này sẽ ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế trong năm 2015.

Theo NDH

Bảng giáThị trường

VN-Index 687.15 ▲ 0.89 (0.13%)

 
VN-Index 687.15 0.89 0.13%
HNX-Index 83.01 -0.23 -0.28%
UPCOM 53.54 0.21 0.39%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ