Tài chính tuần qua: Tân Thống đốc và một loạt các chính sách sửa đổi

Linh Linh

17:21 29/05/2016

BizLIVE - Thông điệp từ hàng loạt chính sách mới ban hành mà vị Tân thống đốc muốn gửi đến thị trường là gỡ khó cho doanh nghiệp nhưng vẫn phải tăng cường kiểm soát.

Tài chính tuần qua: Tân Thống đốc và một loạt các chính sách sửa đổi

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Lê Minh Hưng

Một ngày cuối tháng 5, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Lê Minh Hưng đã ban hành hai quyết định thay đổi quan trọng liên quan đến hàng loạt doanh nghiệp bất động sản và kinh doanh xuất khẩu và chỉ thị đầu tiên kể từ khi nhậm chức.
Tựu chung lại, thông điệp mà vị Tân thống đốc muốn gửi đến thị trường là gỡ khó cho các doanh nghiệp, đồng thời cũng không chủ quan với lạm phát, chưa siết vội dòng vốn vào bất động sản nhưng sẽ siết dần đi liền với chỉ đạo tăng cường kiểm soát rủi ro tín dụng đối với lĩnh vực đầu tư, kinh doanh bất động sản, tín dụng đối với các dự án BOT, BT giao thông...
Trái với lo lắng của nhiều người, với những sửa đổi chính thức về Thông tư 36 cho thấy vốn cho vay bất động sản vẫn chưa bị siết trong năm nay.
Theo đó, hệ số rủi ro của các khoản phải đòi để kinh doanh BĐS tăng từ 150% lên 200% thay vì 250% như dự kiến; tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn giữ nguyên 60% đến hết năm 2016 rồi hạ dần. (Xem tiếp)
Theo đó, một nhóm đối tượng là các doanh nghiệp xuất khẩu sẽ được trở lại vay vốn bằng ngoại tệ, sau khi cơ chế đã khép lại từ ngày 1/4 vừa qua.
Cụ thể, Thông tư 07 cho phép tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được phép hoạt động ngoại hối xem xét quyết định cho khách hàng là người cư trú vay vốn ngắn hạn bằng ngoại tệ để đáp ứng các nhu cầu vốn ở trong nước nhằm thực hiện phương án sản xuất, kinh doanh hàng hóa xuất khẩu qua cửa khẩu biên giới Việt Nam mà khách hàng vay có đủ ngoại tệ từ nguồn thu xuất khẩu để trả nợ vay.
Điều kiện đi kèm, khi được tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài giải ngân vốn vay, khách hàng vay phải bán số ngoại tệ vay đó cho tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cho vay theo hình thức giao dịch hối đoái giao ngay (spot), trừ trường hợp nhu cầu vay vốn của khách hàng để thực hiện giao dịch thanh toán mà pháp luật quy định đồng tiền giao dịch phải bằng ngoại tệ. (Xem tiếp)
Thông tư 06 đang là điểm dừng hiện tại cho hoạt động giám sát ngân hàng hướng đến chuẩn mực Basel II mà NHNN đang theo đuổi. Và sự theo đuổi này đã có một lộ trình khá dài từ năm 1999 đến nay.
Ngày 25/8/1999, NHNN lần đầu tiên ban hành Quyết định số 297/1999/QĐ – NHNN quy định về các tỷ lệ đảm bảo an toàn vốn trong hoạt động của TCTD với mức duy trì tối thiểu là 8%. Quyết định này đã giúp Việt Nam lần đầu tiếp cận những chuẩn mực quốc tế về an toàn và hiệu quả hoạt động kinh doanh ngân hàng, mặc dù còn rất sơ khai.
Đến năm 2005, Quyết định 457/2005/QĐ – NHNN được ban hành thay thế cho Quyết định số 297. Theo đó, Quyết định 457 quy định các TCTD phải duy trì hệ số an toàn vốn tối thiểu 8% giữa vốn tự có với tổng tài sản có quy đổi rủi ro và vốn tự có bao gồm vốn cấp 1 và vốn cấp 2. (Xem tiếp)
Nói chung, việc NHNN chọn giải pháp mang tính dung hòa là hợp lý trong bối cảnh hiện nay. Tốc độ phục hồi của nền kinh tế còn chưa đạt mức như kỳ vọng.
Nếu siết tín dụng bất động sản quá mạnh, đầu tư vào bất động sản và tăng trưởng kinh tế sẽ bị ảnh hưởng. Hơn nữa, sức khỏe của các NHTM còn yếu, nợ xấu còn cao, nên ở một mức độ nào đó, việc tạo điều kiện để thị trường bất động sản phục hồi cũng là giải pháp góp phần xử lý nợ xấu.
Ngoài ra, hiện tại tỷ lệ tiền gửi dài hạn thấp trong khi nhu cầu vay dài hạn cao hơn, nên nếu giảm mạnh tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn có thể khiến lãi suất tăng và tín dụng giảm, cũng như ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Một lý do khác là các chính sách cần điều chỉnh từng bước và có thể tiên liệu để tránh cú sốc cho thị trường. (Xem tiếp)
Sau 5 giờ đồng hồ với tranh cãi và lộn xộn, đại hội đồng cổ đông thường niên 2016 lần thứ hai Ngân hàng Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) vừa qua đã không thành công. Dự kiến sẽ tổ chức lần ba.
Lý do không thành, có lẽ cũng chỉ có ở Việt Nam: mất quá nhiều thời gian để ổn định trật tự, rồi đại hội phải ngừng để trả hội trường, do khách sạn đã chốt lịch phục vụ đoàn khách trong chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Barack Obama.
Tp.HCM đã quá chật chội để Eximbank chủ động tìm địa điểm khác thay thế, vì lịch trả hội trường đã được báo trước nhiều ngày, hay ban tổ chức đã không lường được tình huống đại hội sẽ phải kéo dài? (Xem tiếp)
Một điều có thể dễ dàng nhận thấy là câu chuyện hạ lãi suất vẫn chưa được thấy ở khối NHTMCP. Điều này có thể vì bản thân các NH đang phải đau đầu với việc làm ra bao nhiêu lợi nhuận thì đều bị chi phí trích lập dự phòng “ăn mất”. Và nếu phải giảm lãi vay, thì không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận, mà còn đến cả sức khỏe của NH, cho nên dù muốn thì lãi suất cho vay cũng khó hạ được ngay. Bởi vì theo thống kê hiện nay giá vốn của các NHTMCP dao động ở mức 6 - 7%/năm.
Trong khi đó, câu chuyện có dễ dàng cho doanh nghiệp tiếp cận với mức lãi suất vay thấp vẫn chưa thấy có sự suôn sẻ. Theo tìm hiểu thì hiện tại, các doanh nghiệp vừa và nhỏ đều vẫn đang phải tiếp cận nguồn vốn vay lãi cao. (Xem tiếp)
Ngày 24/5, biểu lãi suất huy động mới nhất được Ngân hàng Xuất nhập khẩu Việt Nam - Eximbank công bố. Trong đó có một thay đổi là các khách hàng gửi mới ở kỳ hạn 6 tháng chỉ được hưởng lãi 5,5% thay vì mức 5,6% như trước đó. 
Riêng kỳ hạn 36 tháng, với khoản tiền trên 10 tỷ đồng, trước đây áp lãi suất 8% một năm thì hiện giờ cũng xuống 7,8% một năm. Đây cũng là mức lãi suất cao nhất của ngân hàng.
Tương tự, hôm 17/5, Sacombank đã chính thức điều chỉnh giảm nhẹ lãi suất ở một số kỳ hạn chủ chốt từ 0,05-0,1%. Cụ thể, kỳ hạn 6 tháng giảm từ 5,8% xuống 5,7% một năm. Với kỳ hạn 12 và 18 tháng, lãi suất về lần lượt 6,5% và 6,55%, giảm 0,05% và 0,1%. (Xem tiếp)
Dự án Xây dựng công trình cải tạo nền, mặt đường Quốc lộ 1 đoạn Phan Thiết - Đồng Nai đầu tư theo hình thức PPP (hợp đồng BOT) do Tổng công ty 319 là nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án là chi nhánh BOT 319 Sông Phan - Tổng công ty 319. Nhà đầu tư được khai thác Trạm thu phí Sông Phan (Bình Thuận) để hoàn vốn cho Dự án trong hơn 22 năm.
Tuy nhiên, do nhà đầu tư chưa khắc phục xong hư hỏng đường, nên trạm Sông Phan đã chính thức bị Tổng cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu dừng thu phí từ 12h ngày 21/5. Cụ thể, chỉ ít lâu sau khi đưa vào khai thác từ tháng 3/2015, đoạn đường thuộc dự án đã bị hằn lún, hư hỏng nặng. Dù liên tục được yêu cầu sửa chữa nhưng tới ngày 20/5, theo kiểm tra thực tế của Cục Đường bộ IV, nhà đầu tư mới khắc phục được 3.800 m2 đường hằn lún trong số hơn 15.000 m2 phải khắc phục. (Xem tiếp)
"Giá trị của đồng USD đang tăng do Fed vừa phát tín hiệu có thể nâng lãi suất trong phiên họp tháng Sáu tới sau khi số liệu kinh tế Mỹ công bố cho thấy sự khởi sắc. Điều này làm giảm sức hấp dẫn của kênh kim loại quý. Giá vàng thế giới giảm mạnh, dẫn đến giá vàng trong nước cũng giảm theo", vị chuyên gia này cho biết.
Nhận định về hướng đi của kim loại quý trong thời gian tới, ông Hiếu cho rằng, từ nay cho đến khoảng đầu tháng 6, giá vàng có thể tiếp tục giảm ở cả thị trường thế giới và thị trường Việt Nam. (Xem tiếp)
 Đã 3 tuần trôi qua kể từ lời hiệu triệu của Chính phủ và Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN), kêu gọi ngân hàng hạ lãi suất, đến nay cơn sốt công bố giảm lãi suất tạm lắng. Về mặt nghiệp vụ, đúng như dự đoán của giới chuyên gia, 3 tuần nay, NHNN đã tăng cung tiền qua lưu thông (tăng tổng phương tiện thanh toán), từ đó tạo một phần cơ hội cho các ngân hàng hạ lãi suất. Trên thực tế, hàng loạt ngân hàng lớn như Vietcombank, VietinBank, BIDV đều vào cuộc thông báo hạ lãi suất tại nhiều lĩnh vực cho vay của doanh nghiệp.
Theo công bố của NHNN, trong tuần đầu tiên của tháng 5, mặt bằng lãi suất cho vay phổ biến đối với các lĩnh vực ưu tiên ở mức 6 - 7%/năm đối với ngắn hạn, cho vay trung và dài hạn phổ biến đối với các lĩnh vực ưu tiên ở mức 9 - 10%/năm. Riêng lãi suất cho vay các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh thông thường ở mức 6,8 - 9%/năm đối với ngắn hạn và 9,3 - 11%/năm. Đặc biệt, NHNN cũng gửi đi thông điệp cho biết, đã xuất hiện nhóm khách hàng được vay với lãi suất chỉ 5-6/%/năm. (Xem tiếp)
Những quý trước, mặc dù nợ xấu vẫn gia tăng xét về số tuyệt đối nhưng do tốc độ tăng trưởng cho vay tăng mạnh đột biến (có ngân hàng cho vay tăng trưởng 49%) nên tỷ lệ nợ xấu nhờ đó đã giảm về mặt kỹ thuật.
Song đến quý vừa qua, không những số nợ xấu tuyệt đối mà tỷ lệ nợ xấu cũng đã tăng trở lại. Bởi lẽ,
Kết quả báo cáo của các ngân hàng trong quý I đều cho thấy một bức tranh chung nợ xấu của hầu hết NH đều tăng cả số tương đối và tuyệt đối. (Xem tiếp)
Trong cuộc trao đổi với báo chí ngày 21/5, ông Ngô Thanh Tùng, thành viên Hội đồng quản trị (HĐQT) của ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu (Eximbank – mã EIB) cho biết, HĐQT Eximbank đã nhận được hồ sơ đề cử nhân sự ứng cử vào HĐQT Eximbank nhiệm kỳ 2015 – 2020 của 02 nhóm cổ đông lớn.
Đó là bà Nguyễn Thị Xuân Loan, đại diện cho nhóm cổ đông nắm giữ 11,82% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết và ông Phạm Hữu Phương, đại diện cho nhóm cổ đông nắm giữ 10,42% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết.
Ông Ngô Thanh Tùng cho biết thêm, 02 nhân sự này chưa được Ngân hàng Nhà nước phê duyệt. (Xem tiếp)
Trong báo cáo về bức tranh ngân hàng Việt Nam giai đoạn 2011-2015, TS Nguyễn Xuân Thành, Giám đốc Chương trình Fullbright đã phác họa bức tranh sở hữu chéo của một số nhà băng. Với trường hợp Sacombank, TS Nguyễn Xuân Thành chỉ ra sự “lắt léo” trong suốt quá trình thâu tóm ngân hàng này mà ông Trầm Bê - Chủ tịch HĐQT Phương Nam Bank và nhóm cổ đông lớn của Eximbank từng dẫn dắt và sử dụng (chủ yếu liên quan việc không minh bạch trong quá trình sở hữu cũng như luân chuyển dòng tiền). Theo giới phân tích, do không minh bạch nên ông Trầm Bê phải bất ngờ “ủy quyền” cho NHNN chỉ định người đại diện cổ phần của mình.
Một chuyên gia khẳng định: Triệt tiêu hẳn sở hữu chéo ngân hàng rất khó thành hiện thực. “Thông tư 36 của NHNN đã cố gắng làm điều đó khi quy định các tổ chức tín dụng không được sở hữu quá 5% cổ phần của ngân hàng khác và trên thực tế quy định này là chuẩn”, vị này nói. Xét chuyện của Eximbank, Sacombank, theo vị này sở dĩ vẫn có sóng ngầm là bởi gốc rễ sở hữu chéo tại hai nhà băng vẫn khá chằng chịt. (Xem tiếp)

LINH LINH

Bảng giáThị trường

VN-Index 764.21 ▼ -4.2 (-0.55%)

 
VN-Index 764.21 -4.2 -0.55%
HNX-Index 97.96 -0.69 -0.71%
UPCOM 56.33 0.05 0.09%
DJIA 21,611.78 -28.97 -0.13%
Nasdaq 6,390.0 4.96 0.08%
Nikkei 225 20,099.75 -44.84 -0.22%
FTSE 100 7,483.36 -4.51 -0.06%