Phiên toà sáng 14/9: VKS đề nghị mức án tử hình với Nguyễn Xuân Sơn, chung thân với Hà Văn Thắm

Trần Thúy

10:44 14/09/2017

BizLIVE -
Sáng nay (14/9), phiên toà xét xử Hà Văn Thắm và đồng phạm trong đại án kinh tế tại Oceanbank tiếp tục với phần tranh tụng.

Phiên toà sáng 14/9: VKS đề nghị mức án tử hình với Nguyễn Xuân Sơn, chung thân với Hà Văn Thắm

Đại diện Viện Kiểm sát đọc kết luận điều tra.

Đại diện VKS toà án Hà Nội đọc kết luận điều tra và đề nghị mức án với từng bị cáo.
Cáo trạng của VKS xác định, trong quá trình hoạt động, tại Ngân hàng TMCP Đại Dương (OceanBank) đã xảy ra nhiều vi phạm pháp luật đặc biệt nghiêm trọng trong việc cho vay, huy động tiền gửi, chi lãi suất vượt trần lãi suất, chi lãi suất ngoài hợp đồng cho khách hàng, gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng đội với OceanBank và các cổ đông ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc thực hiện chính sách tiền tệ của Nhà nước.
Qua điều tra, cơ quan chức năng xác định nguyên nhân là do hành vi vi phạm pháp luật của Hà Văn Thắm – đại diện theo pháp luật của OceanBank, Ban Tổng giám đốc OceanBank trong các thời kỳ, lãnh đạo các Khối nghiệp vụ ở Hội sở xuống đến lãnh đạo Chi nhánh, Phòng giao dịch và các đối tượng có liên quan khác.
Trong khi đó, tối muộn ngày hôm qua (13/9), Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố 03 vụ án hình sự lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản xảy ra tại Liên doanh Việt - Nga Vietsovpetro (VSP); Công ty TNHH MTV Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR); Tổng Công ty Thăm dò khai thác Dầu khí (PVEP) và khởi tố bổ sung đối với bị can Ninh Văn Quỳnh.
Cơ quan Cảnh sát điều tra (C46) - Bộ Công an cho biết đang điều tra mở rộng (giai đoạn II) vụ án Hà Văn Thắm, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị OceanBank và đồng phạm.
Quá trình điều tra vụ án, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã xác định: Thực hiện chủ trương, chỉ đạo của Hà Văn Thắm - Chủ tịch Hội đồng quản trị OceanBank về việc chi trả lãi ngoài huy động vốn cho khách hàng gửi tiền trên toàn hệ thống OceanBank; trong thời gian từ năm 2010 đến ngày 31/11/2014, tổng số tiền OceanBank đã chi trả lãi ngoài cho các khách hàng gửi tiền là 1.576.012.242.219 đồng, trong đó chi cho: Liên doanh Việt - Nga Vietsovpetro (VSP): 24,27 tỷ đồng; Công ty TNHH MTV Lọc dầu Bình Sơn (BSR): 19,36 tỷ đồng và Tổng công ty Thăm dò khai thác Dầu khí (PVEP): 76,78 tỷ đồng.
Theo Cơ quan Cảnh sát điều tra, việc nhận, sử dụng các khoản tiền ngoài lãi suất tại VSP, BSR, PVEP là hành vi vi phạm pháp luật, có dấu hiệu thỏa thuận, móc ngoặc giữa lãnh đạo VSP, BSR, PVEP với lãnh đạo OceanBank trong việc đưa, nhận tiền và để ngoài sổ sách kế toán nhằm chiếm đoạt, phạm vào tội “Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản” theo Điều 280 - Bộ luật Hình sự.
Ngoài ra, căn cứ tài liệu điều tra thu thập được xác định: ngoài hành vi đã bị khởi tố về hành vi “cố ý làm trái” theo Quyết định khởi tố bị can số 383/C46-P11 ngày 31/8/2017 của Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an trong vụ án “Cố ý làm trái… về việc góp vốn điều lệ 800 tỷ đồng của PVN vào OceanBank”, Ninh Văn Quỳnh còn có hành vi nhận của OceanBank 20 tỷ đồng từ Nguyễn Xuân Sơn và chiếm đoạt, sử dụng cá nhân.
Hành vi này phạm vào tội Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản theo Điều 280 - Bộ luật Hình sự. Ngày 13/9/2017, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố bổ sung vụ án hình sự số 17/C46-P11 và khởi tố bổ sung bị can đối với Ninh Văn Quỳnh, nguyên Phó Tổng Giám đốc PVN về tội Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản theo Điều 280 - Bộ luật Hình sự.
Hiện, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đang tập trung lực lượng điều tra làm rõ, mở rộng vụ án và xử lý nghiêm trước pháp luật những đối tượng có liên quan; đồng thời có biện pháp thu hồi tài sản cho Nhà nước.
Đề nghị tử hình với Nguyễn Xuân Sơn, chung thân với Hà Văn Thắm
Đại diện VKS kết luận bị cáo Nguyễn Xuân Sơn lợi dụng chức vụ của mình và lợi thế của PVN là cổ đông chiến lược, yêu sách áp đặt chi lãi ngoài. Bị cáo đã nhận chiếm đoạt số tiền lớn.
Hành vi này gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng cho tài sản của Nhà nước, gây hình ảnh xấu cho PVN – 1 tập đoàn hàng đầu Việt Nam, gây phẫn nộ trong quần chúng nhân dân.
Trong quá trình điều tra, bị cáo chưa thành khẩn khai báo, quanh co chối tội, nhằm trốn tránh trách nhiệm, thái độ coi thường pháp luật, thách thức các giới hạn pháp luật. Do đó, cần xử lý nghiêm khắc, nhằm đảm bảo răn đe phòng chống tội phạm.
Sơn cũng có tình tiết giảm nhẹ là có nhiều thành tích đóng góp cho ngành Dầu khí, chưa có tiền án, tiền sự nhưng chừng đó là chưa đủ, đề nghị mức án nghiêm khắc với bị cáo Sơn.
Bị cáo Hà Văn Thắm: xuất phát từ động cơ cá nhân, đồng thời, cũng chịu áp lực từ PVN, bị cáo đã thực hiện chủ mưu khởi xướng việc chi lãi ngoài, hành vi của bị cáo rất tinh vi thông qua hoạt động kế toán. Thắm là người giúp sức cho Sơn thực hiện hành vi tham nhũng…..VKS đề nghị một mức án nghiêm khắc đối với Thắm.
Đối với Nguyễn Minh Thu, bị cáo biết rõ thu phí BSC và chi lãi ngoài là trái pháp luật nhưng vẫn nhận và thực hiện theo chỉ đạo. Trong quá trình bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, có thể xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.
Vì vậy, VKS đã đề nghị mức án với bị cáo Nguyễn Xuân Sơn: 16-18 năm về cố ý làm trái, chung thân tội Lạm dụng quyền hạn, tử hình tội tham ô, hình phạt chung là Tử hình.
Đối với Hà Văn Thắm: 19-20 năm tội Cố Ý làm trái, 18-20 năm về vi phạm cho vay, 20 năm tội lạm dụng chức vụ; Chung thân tội tham ô. Hình phạt chung là Chung thân
Nguyễn Minh Thu: 14-15 năm tội Cố ý làm trái, 10-12 năm tội lạm dụng chức vụ. Hình phạt chung: 24-27 năm tù.
Bị cáo Nguyên Văn Hoàn với cương vị Phó TGĐ phụ trách tín dụng, Hoàn đã giúp sức tích cực việc thu phí qua công ty BSC theo sự chỉ đạo của Thắm, trực tiếp ký cho trung dung vay 500 tỷ đồng, gây thiệt hại đặc biệt lớn cho ngân hàng đại dương, do đó cần phải xử lý nghiêm khắc. Tuy nhiên, trong quá trình điều tra, bị cáo thành khẩn khai báo, thực hiện theo sự chỉ đạo của thắm không tư lợi nên cần xem xét giảm nhẹ. Theo đó, VKS đề nghị mức phạt cho Hoàn từ 10-12 năm tội vi phạm quy định cho vay, 10-12 năm lạm dụng chức vụ. Hình phạt chung 20-24 năm
Đối với Phạm Hoàng Giang là người am hiểu luật, biết rõ việc thu phí qua BSC là trái pháp luật và việc giữ chức Tổng giám đốc BSC chỉ là danh nghĩa để hợp thức hoá nguồn thu trên nhưng theo sự chỉ đạo của Thắm đã tích cực thực hiện thu phí của khách hàng, cùng Thắm giúp sức cho Sơn chiếm đoạt khoản tiền lớn. Quá trình điều tra bị cáo không thành khẩn nên cần xử lý nghiêm khắc. Tuy nhiên, tình tiết giảm nhẹ cho bị cáo là không được hưởng lợi, chưa có tiền án tiền sự nên xem xét giảm nhẹ. Hình phạt đề nghị là 8-9 năm lạm dụng quyền hạn.
Phạm Thị Hồng Tứ mặc dù không có nghiệp vụ Tài chính ngân hàng nhưng theo sự chỉ đạo của Hà Văn Thắm vẫn đứng tên chủ tịch BSC, đồng thời ký nhiều hợp đồng dịch vụ thu phí để Thắm có tiền chi cho Sơn. Quá trình điều tra bị cáo thành khẩn khai báo không biết mục đích của  việc thu phí, không được hưởng lợi, hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn nên xem xét giảm nhẹ. Hình phạt đề nghị 30-36 tháng tù.
Nguyễn Xuân Thắng biết rõ khoản tiền nhận và chuyển cho Sơn là chi ngoài và trái pháp luật. Quá trình điều tra Thắng thành khẩn khai báo, tích cực giúp cơ quan điều tra, không được hưởng lợi nên xem xét giảm nhẹ. Hình phạt đề nghị 3-4 năm tù.
Nguyễn Thị Phấn, Phạm Công Danh và Trần Văn Bình, các bị cáo đã sử dụng tài sản đảm bảo không đủ tính pháp lý để vay tiền 500 tỷ, hành vi đồng phạm với Thắm về vi phạm hoạt động cho vay, Phấn là người hưởng lợi toàn bộ số tiền vay, không khai bộ thành khẩn, Danh đóng vai trò đồng phạm tích cực, khai thành khẩn, Bình có hành vi giúp sức nhưng là người hạn chế hiểu biết pháp luật.
Hình phạt đề nghị cho Nguyễn Thị Phấn là 17-18 năm tù, cho Phạm Công Danh là 16-17 năm tù, và với Trần Văn Bình là 5-6 năm tù.
Đề nghị trả lại tiền cho các cựu Giám đốc chi nhánh đã tự nộp khắc phục hậu quả
Về trách nhiệm dân sự, trong số tiền 1.576 tỷ đồng chi lãi ngoài trái quy định, VKS đề nghị tòa tuyên Hà Văn Thắm và các cựu cán bộ tại hội sở phải chịu trách nhiệm bồi thường số tiền này và trừ số tiền Sơn đã chiếm đoạt.
Nguyễn Xuân Sơn phải bồi thường số tiền 67 tỷ chiếm đoạt tại Công ty BSC, buộc Sơn bồi thường cho Oceanbank tiền chi lãi ngoài 199 tỷ đồng, giảm trừ đi 20 tỷ đồng đã đưa cho Ninh Văn Quỳnh.
Nguyễn Xuân Sơn phải bồi thường cho PVN số tiền hơn 49 tỷ đồng tham ô tài sản.
Đối với Nguyễn Trà My và 34 cựu cán bộ chi nhánh xét thấy đều không được hưởng lợi nên không đề nghị buộc phải bồi thường. Đồng thời đề nghị trả lại tiền cho các bị cáo này đã tự nộp trước đó để khắc phục hậu quả.
Kiến nghị xem xét xử lý trách nhiệm với cá nhân, tổ chức thanh tra giám sát Oceanbank
Theo đại diện VKS, việc Oceanbank thu phí, chi lãi ngoài hợp đồng trong thời gian dài, công khai nhưng công tác giám sát sau thanh tra của NHNN không được thực hiện nghiêm túc khiến sai phạm ngày càng trầm trọng hơn. Để xảy ra sai phạm này có một phần trách nhiệm của NHNN nên đề nghị Thống đốc kiểm tra kỷ luật các tổ chức, cá nhân đã thực hiện thanh tra tại ngân hàng.
Ông Bùi Văn Hải – Trưởng ban kiểm soát biết Oceanbank: Ông Hải là trưởng BKS ngân hàng, biết rõ việc ngân hàng chi lãi ngoài nhưng không có biện pháp can ngăn. VKS kiến nghị xử lý trách nhiệm hình sự với Trưởng ban kiểm soát OceanBank Bùi Văn Hải do nhận thấy không thực hiện đúng chức trách, có dấu hiệu của tội phạm.
Đối với ông Ninh Văn Quỳnh: Sau khi khởi tố tội Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng. Cơ quan điều tra cũng đã khởi tố bổ sung tội Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản.
Sau phần luận tội của VKS, toà bước vào phần bào chữa của các luật sư.
“Cho vay khoản 500 tỷ là hoàn toàn đúng quy định”
Luật sư Đào Hữu Đăng – bào chữa cho Hà Văn Thắm cho rằng, VKS quy kết bị cáo Thắm không thành khẩn là không chính xác. Trong quá trình thẩm vấn, Thắm đã khai báo một cách thành khẩn và hợp tác.
Đối với tội danh Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng, cáo trạng quy kết Oceanbank cho Trung Dung vay 500 tỷ sai quy định do không đủ tài sản đảm bảo. Tuy nhiên, luật sư cho rằng, việc dùng tài sản đảm bảo không phải là biện pháp duy nhất đảm bảo khoản vay.
Ngay từ đầu bị cáo Thắm đã nhận thức TSĐB của Trung Dung không đảm bảo nên Thắm chỉ đạo Hoàn áp dụng phong tỏa tài khoản và xác nhận tài sản. Cơ quan thanh tra đã không xem xét đến việc phong tỏa tài khoản này trong bản cáo trạng trước. Tới bản cáo trạng lần hai VKS mới nhắc tới biện pháp này nhưng chỉ nhắc tới vài dòng và không đúng.
Cáo trạng cho rằng sau khi giải ngân, Thắm chỉ đạo phong tỏa nhưng sau đó không cho người kiểm tra, thực tế không phải như vậy.
Thực tế, đã có bản cam kết 3 bên trước khi Oceanbank quyết định cho vay. Theo đó, khoản 500 tỷ sẽ được phong toả tại ngân hàng Đại Tín.
Trước khi có hợp đồng cho vay tín dụng thì bà Phấn và ông Danh đã có hợp đồng cho mượn tài sản thế chấp, trong đó có cam kết chuyển 500 tỷ vào tài khoản phong toả tại Đại Tín. 
Việc bù đắp vốn mua quyền sử dụng đất tại sân vận động Chi Lăng, là mục đích thực của việc cho vay. Trước đó ông Danh đã từng vay 1.300 tỷ đồng từ Oceanbank để đầu tư vào sân vận động, ông Danh đã hoàn trả đủ, do đó, việc vay 500 tỷ chỉ là khoản vay nối tiếp. Ông Danh là khách hàng lớn, uy tín nên bị cáo Thắm đã nhất trí.
Việc vay hỗ trợ thanh khoản ngân hàng bản thân Thắm biết nhưng thấy không mâu thuẫn giữa hai mục đích vì tiền vào tài khoản Đại Tín nên tất nhiên sẽ hỗ trợ thanh khoản, đây chỉ là mục đích phụ, tạo điều kiện cho ngân hàng Đại Tín. 
Trước đó Phạm Công Danh khai nếu không có 500 tỷ này thì Đại Tín mất thanh khoản, có nguy cơ sụp đổ, do đó, đây là sự hỗ trợ cần thiết giữa các ngân hàng để vượt qua thời điểm khó khăn. 
“Với việc ký biên bản cam kết 3 bên kết hợp tài sản đảm bảo là đủ điều kiện cho vay, không trái luật. Số tiền vẫn nằm trong ngân hàng Xây Dựng, còn số tiền này sau này đi đâu thì không thuộc quyền kiểm soát của Thắm”.
“Chúng tôi cho rằng, việc cho vay là đúng quy định pháp luật”, luật sư Đăng nói.
Số tiền 1.576 tỷ - đề nghị chỉ xử lý hành chính
Về tội Cố ý làm trái gây hậu quả nghiêm trong. Cáo trạng quy kết số tiền 1.576 tỷ đồng là chi lãi ngoài, tại toà, Thắm hoàn toàn thừa nhận việc chi lãi ngoài là trái quy định, chi chưa đầy đủ chứng từ là trái quy định, hoàn toàn không thanh minh. Do đó, hành vi làm trái tôi không đề cập tại đây. Chúng ta cần đi sâu xem có thiệt hại hay không để xác định phạm tội hay chỉ xử lý hành chính.
Đề nghị HĐXX xem xét điều kiện, hoàn cảnh, nguyên nhân của việc chi lãi ngoài. Thống đốc ra chỉ thị 02, trong đó có nêu rõ trong thời gian qua hầu hết các ngân hàng thực hiện chi lãi ngoài. Theo Thắm, Thống đốc cho biết, tại thời điểm đó, 29/34 ngân hàng chi lãi ngoài. Tại thời điểm đó không chỉ OJB chi lãi ngoài mà phổ biến ở các ngân hàng nhưng OJB lại là ngân hàng duy nhất bị xử lý hình sự.
Luật sư đặt câu hỏi phải chăng thiệt hại ở OJB là quá lớn? “Điều này hoàn toàn không đúng với thực tế. Phạm Công Danh từng nói Thắm chi 1% lãi ngoài 1.576 tỷ là thấp, ngân hàng của ông chi 4-5%, chỉ trong một năm đã chi tới 4-5 nghìn tỷ”, luật sư nói.
Thắm có khai ngành ngân hàng có triệu tập G14-15 để chấn chính chi lãi ngoài, OJB là ngân hàng nhỏ không chi phối nên không được họp. Rõ ràng việc chi OJB thấp hơn rất nhiều nhưng các ngân hàng khác là không bị khởi tố hình sự. Nguyên nhân nằm ở lời khai của bị cáo Nguyễn Thị Nga, cựu Trưởng ban Kế toán tài chính ngân hàng, vì công tác kế toán của ngân hàng thể hiện minh bạch, trung thực, đã giúp cán bộ điều tra chính xác rõ. 
“Phải chăng do xác minh chính xác được thì truy cứu còn không xác định được thì thôi?”, luật sư đặt câu hỏi.
Bản thân Hà Văn Thắm không muốn chi lãi ngoài nhưng bắt buộc phải làm theo xu thế và thời cuộc lúc bấy giờ. Sau khi có chỉ thị 02, Thắm từng dừng chi lãi ngoài, tuy nhiên, OJB là một ngân hàng nhỏ, không có tác dụng chi phối, hành vi đơn lẻ của Thắm đi ngược xu thế chung, chỉ trong một thời gian ngắn, khách hàng ồ ạt đi rút tiền đi gửi các ngân hàng khách, số dư tiền gửi giảm mạnh từ 12.000 tỷ xuống còn 5.000 tỷ. 
“Nếu dừng chi lãi ngoài thì ngân hàng không tránh khỏi đổ vỡ nên phải tiếp tục, vậy mà chỉ có OJB bị truy cứu hình sự, là ngân hàng nhỏ, là ngân hàng trung thực, là ngân hàng đi đầu nếu không muốn nói là ngân hàng duy nhất thực hiện nghiêm túc chỉ thị 02 nhưng lại bị xử lý hình sự. Trong khi hình phạt cho các ngân hàng khác lại là xử lý hành chính”, luật sư nói.
“NHNN biết nhưng không có một động thái cảnh báo, phải chăng đây là sự đồng tình trước thực tế lúc bấy giờ?. Tôi chỉ mong Hà văn thắm và các bị cáo được hưởng công bằng trước pháp luật, phải chăng chỉ nên xử lý hành chính như đã xử lý một số ngân hàng khác?”, luật sư nêu quan điểm.
Vấn đề là số tiền chi lãi ngoài hơn 1.500 tỷ bị quy kết là thiệt hại, theo luật sư, muốn biết có phải thiệt hại hay không phải căn cứ vào lãi suất vay và lãi suất cho vay. Nếu lãi suất cho vay thấp hơn lãi suất vay mới là thiệt hại nhưng ở OJB, lãi suất cho vay luôn chênh 4% so với lãi suất vay, nhờ chi lãi ngoài chi nhánh mới hoạt động được và có lãi.
Hứa Thị Phấn, Phạm Công Danh và Trần Văn Bình, các bị cáo đã sử dụng tài sản đảm bảo không đủ tính pháp lý để vay tiền 500 tỷ, hành vi đồng phạm với Thắm về vi phạm hoạt động cho vay, Phấn là người hưởng lợi toàn bộ số tiền vay, không khai bộ thành khẩn, Danh đóng vai trò đồng phạm tích cực, khai thành khẩn, Bình có hành vi giúp sức nhưng là người hạn chế hiểu biết pháp luật.

TRẦN THÚY

Bảng giáThị trường

VN-Index 932.66 ▲ 14.36 (1.54%)

 
VN-Index 932.66 14.36 1.54%
HNX-Index 109.29 1.27 1.16%
UPCOM 54.3 0.73 1.35%
DJIA 23,430.33 72.09 0.31%
Nasdaq 6,790.72 7.92 0.12%
Nikkei 225 22,416.48 154.72 0.69%
FTSE 100 7,398.79 9.33 0.13%
Thăm dò ý kiến
Nên giữ hay bỏ lương tối thiểu?

BizLIVE Gặp gỡ