Gánh nặng nợ mất vốn

YÊN LAM

08:21 16/05/2016

Sau khi bán nợ cho Công ty Quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam (VAMC), tỷ lệ nợ xấu của các NHTM đã giảm về dưới 3%. Tuy nhiên, trong báo cáo tài chính quý I vừa công bố, nợ có khả năng mất vốn của nhiều NH tăng mạnh so với cuối năm 2015 và chiếm tỷ trọng cao trong tổng số nợ xấu của các NHTM.

Gánh nặng nợ mất vốn

Ảnh minh họa Long Thanh.

Nợ nhóm 5 tăng vọt

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2016 của BIDV, tính đến thời điểm 31/3/2016, tỷ lệ nợ xấu của NH này ở mức 1,8%, cao hơn mức 1,67% hồi cuối năm 2015. Trong đó, đáng chú ý là nợ nghi ngờ tăng 879 tỷ đồng so với cuối năm ngoái lên mức 1.766 tỷ đồng, nợ có khả năng mất vốn tăng 465 tỷ đồng lên mức 5.565 tỷ đồng. Trong quý I, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng của BIDV cũng tăng mạnh với 1.991 tỷ đồng, gấp 2,03 lần so với quý I/2015.

Ở 2 NH lớn còn lại, tỷ lệ nợ xấu giảm nhẹ nhưng nợ có khả năng mất vốn cũng ở mức cao. Tỷ lệ nợ xấu của Vietcombank đã giảm từ mức 1,84% vào cuối năm 2015 xuống 1,76%, tuy nhiên trong gần 7.600 tỷ đồng nợ xấu có đến 5.885 tỷ đồng thuộc nợ nhóm 5, tăng 295 tỷ đồng so với đầu năm. VietinBank trong quý I có tỷ lệ nợ xấu chỉ 0,96%, nhưng trong số hơn 5.300 tỷ đồng nợ xấu, nợ nhóm 5 chiếm 2.094 tỷ đồng.

Ở nhóm NHTMCP, nợ nhóm 5 cũng chiếm tỷ trọng cao trong tổng nợ xấu. Tỷ lệ nợ xấu của NamABank tại thời điểm 31/3 là 0,87%, giảm nhẹ so với mức 0,9% cuối năm 2015. Tuy nhiên, nợ nghi ngờ và nợ có khả năng mất vốn đang có dấu hiệu tăng mạnh. Cụ thể, nợ nghi ngờ tăng gấp đôi từ 23,6 tỷ đồng lên 55,7 tỷ đồng và nợ có khả năng mất vốn đã tăng 24% từ 87 tỷ đồng lên 103 tỷ đồng trong 3 tháng đầu năm. Tỷ lệ nợ xấu cuối quý I/2016 của ACB chỉ có 1,3%, nhưng nợ có khả năng mất vốn tăng 200 tỷ đồng so với cuối năm, đạt mức 1.315 tỷ đồng, chiếm 70% nợ xấu.

Tổng số nợ xấu trong quý I của Techcombank đã tăng 24% lên 2.321 tỷ đồng, chiếm 2,03% tổng dư nợ cho vay, tăng so với mức 1,67% tại thời điểm cuối năm 2015, trong đó có 1.280 tỷ đồng nợ có khả năng mất vốn. MB cũng có 1.117 tỷ đồng nợ nhóm 5 trong số 1.986 tỷ đồng nợ xấu. Tổng số nợ xấu cuối quý I của Eximbank là 2.300 tỷ đồng, chiếm 2,78% tổng dư nợ cho vay, tăng so với mức 1,85% vào cuối năm 2015, trong đó nợ dưới tiêu chuẩn, nợ nghi ngờ và nợ có khả năng mất vốn đều tăng vọt so với cuối năm.

Một số NH không công bố số liệu nợ xấu, tuy nhiên chi phí trích lập dự phòng rủi ro trong kỳ cũng tăng mạnh, như chi phí dự phòng của TPBank tăng từ 22,4 tỷ đồng lên 73,7 tỷ đồng. SHB trích lập dự phòng rủi ro tín dụng trong kỳ tăng đột biến lên hơn 168 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ chỉ gần 8 tỷ đồng.

Tăng tín dụng để giảm nợ xấu

Khi tiến độ xử lý nợ xấu còn chậm, quá trình nợ xấu chuyển từ nhóm 2-3 sang nhóm 4-5 rất nhanh, các NH khó tránh được tình trạng nợ có khả năng mất vốn tăng. 
Một chuyên gia tài chính nhận định, khi nợ xấu gia tăng, NH đã phải đối mặt với rủi ro lớn, còn với việc nợ có khả năng mất vốn tăng mạnh, rủi ro mà NH đối mặt cao gấp nhiều lần. Về nguyên tắc, khi khoản vay đến hạn mà khách hàng không trả được nợ vay và không còn nguồn trả nợ, NH có quyền xử lý tài sản bảo đảm để thu nợ theo thỏa thuận trong hợp đồng và quy định của pháp luật.
Trên thế giới, khi khoản vay của khách hàng nằm trong nhóm 3, các NH đã tiến hành xử lý bằng cách bán tài sản đảm bảo, khi chuyển sang nhóm 4, họ sẽ tìm cách thanh lý và xử lý bằng mọi biện pháp nếu rơi vào nợ có khả năng mất vốn. Do đó, nợ nhóm 5 thường có tỷ trọng thấp. Còn ở Việt Nam, tình trạng doanh nghiệp vẫn ốm yếu, vỡ nợ, phá sản cùng với giải pháp xử lý nợ xấu chưa thực sự rốt ráo đã khiến cho nợ nhóm 5 luôn chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu nợ xấu của các NHTM.

Việc giải quyết nợ xấu của NH hiện nay gồm bán trực tiếp các tài sản thế chấp liên quan đến nợ xấu, chuyển giao nợ xấu và tài sản thế chấp cho VAMC và trích lập dự phòng rủi ro. Nhưng việc bán tài sản đảm bảo còn gặp nhiều vướng mắc nên các NH rất khó thu hồi được các món nợ xấu, trong khi VAMC chủ yếu mua những khoản nợ tốt, nợ có khả năng thu hồi trong cục nợ xấu của các NH, nên các khoản nợ có khả năng mất vốn dồn cục tại NH từ năm này qua năm khác. Các khoản nợ này cũng tạo ra gánh nặng rất lớn, bào mòn lợi nhuận của không ít NH, vì hiện nay tỷ lệ dự phòng rủi ro đối với nợ nhóm 5 là 100%.

Số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy, tăng trưởng tín dụng cả nước trong quý I-2016 đạt 1,54%, con số này cao hơn so với 1,25% của cùng kỳ năm trước. Tại các NHTM tín dụng cũng tăng trưởng vượt bậc như BIDV tăng 4,2%, Vietcombank tăng 6,5%, SCB tăng 9%, ACB tăng 7,6%, VietABank tăng 10,4%, TPBank có mức tăng mạnh nhất tới 20,6% so với cùng kỳ năm 2015. Năm nay, các NH cũng đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng khá cao trong năm 2016 như SCB với kế hoạch tăng trưởng tín dụng 36%, MB đặt mục tiêu tăng trưởng 20%, ACB, BIDV, VietinBank đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng 18%, Vietcombank đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng 17%...

Mục tiêu tăng trưởng tín dụng ở mức cao của nhiều NHTM trong vài năm gần đây ngoài việc hướng đến lợi nhuận còn được đánh giá một trong những giải pháp để đối phó với áp lực giữ tỷ lệ nợ xấu dưới mức 3% theo quy định NHNN. Bởi khi dư nợ tín dụng tăng càng mạnh, nợ xấu trong tổng dư nợ sẽ càng thấp. Tuy nhiên, điều này có thể để lại những hệ lụy về sau, do tín dụng tăng nóng có thể khiến đẩy giá trị tài sản tăng theo kiểu bong bóng và cho vay tiêu dùng cũng nhảy vọt, do người vay được tài trợ vốn một cách dễ dãi từ NH hoặc các công ty tài chính khiến nợ xấu gia tăng.

Theo Báo Sài Gòn Đầu Tư

Bảng giáThị trường

VN-Index 719.26 ▼ -4.26 (-0.59%)

 
VN-Index 719.26 -4.26 -0.59%
HNX-Index 90.54 -0.84 -0.92%
UPCOM 57.33 0.12 0.2%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ