Khi robot “cướp cơm” nghề báo

Thảo mai

12:01 16/06/2015

BizLIVE - Có thể bạn đã đọc một bài báo do robot viết mà không hề biết, đây là một hiện thực khiến nhiều người cảm thấy khó tin.

Khi robot “cướp cơm” nghề báo

Ảnh minh họa.

Báo chí hiện đại đang đưa vào ứng dụng nhiều chương trình phần mềm tiên tiến có khả năng quét các nguồn tin như báo cáo kinh doanh của doanh nghiệp, kết quả trận đấu… sau đó chuyển số liệu thành các câu ngữ pháp con người có thể đọc hiểu.  

Sản phẩm cuối cùng có thể không mượt mà về câu chữ, nhưng chúng đáp ứng yêu cầu cơ bản: Kể chuyện và truyền tải thông tin.

Điển hình nhất là hãng tin Associated Press. AP mới đưa vào sử dụng một con “robot” kiểu này vào tháng Bảy năm ngoái, nhưng nó "sản xuất" ra trung bình 5.000 tin tự động mỗi quý. AP đang tính tới rót tiền tài trợ cho Automated Insights – một công ty chuyên sử dụng Big Data để viết tin tự động.

“Mặc dù mới ở giai đoạn đầu, nhưng thử nghiệm này cho thấy khả năng thành công cực kỳ cao”, ông Lou Ferrara, Phó Chủ tịch AP, cho biết. Đó là lý do khiến hãng tin lên kế hoạch tăng gấp đôi số robot, đặc biệt phục vụ mảng thể thao.

 Robot có khả năng quét các báo cáo kinh doanh của doanh nghiệp và viết thành tin.

AP không phải là hãng tin đầu tiên sử dụng robot viết bài. Tháng Ba năm ngoái, Thời báo Los Angeles đã thử nghiệm một công nghệ tương tự để viết một bài báo về một trận động đất ở khu vực này. Kết quả là tờ báo này đã đánh bại các đối thủ cạnh tranh nhờ việc xuất bài chỉ trong vòng 3 phút. 

Ngoài ra, công ty Technology Review đã cho ra một sản phẩm phần mềm viết gọi là Quill, được phát triển bởi Narrative Science có trụ sở tại Chicago.
Phần mềm này được sử dụng để tường thuật trận đấu bóng chày trên cả truyền hình và các trang thể thao trực tuyến. Hiện nó giúp xử lý các báo cáo kinh doanh cho khách hàng, chẳng hạn như Forbes.

"Tác nghiệp thực sự"

Khá dễ hiểu khi cánh phóng viên “bằng xương bằng thịt” e ngại trước sự trỗi dậy của những robot đồng nghiệp.

“Phóng viên” robot không chỉ viết tin không nhuận bút, hiệu suất của chúng cũng cao hơn khi không bị phân tán btrong quá trình tác nghiệp bởi mạng xã hội, trò chơi, điện thoại…

Tuy nhiên đại diện AP chấn an rằng AP chưa từng sa thải phóng viên nào để thay thế bằng robot. Nguyên nhân là do phóng viên robot thường được dùng để sản xuất nội dung nhằm mở rộng quy mô phủ sóng của tờ báo, thay vì thay thế các phân mảng sẵn có.  

“Robot sẽ lo các vấn đề liên quan đến số liệu và có tính lặp lại, để thời gian cho con người tập trung vào các lĩnh vực cần sự phân tích – ví dụ như tại sao lại có những số liệu trên”, CEO Automated Insights chỉ ra.

Technology Review đã cho ra một sản phẩm phần mềm viết gọi là Quill. 

Thật vậy, hiện giờ tại AP, các phóng viên không phải ngồi phân tích các báo cáo tài chính khô khan nữa, mà có thời gian để làm các bài điều tra. Ông Ferrara tiết lộ hệ thống robot này đã “cởi trói” cho ba nhân viên làm việc toàn thời gian, đồng thời tiết kiệm kha khá chi phí trả lương làm việc ngoài giờ.

Theo lời ông, robot cho phép “các nhà báo thực sự làm việc theo đúng nghiệp vụ”.

Đe dọa "nồi cơm" phóng viên

Tuy nhiên Amy Webb – một chuyên gia về truyền thông điện tử - khẳng định vẫn có những bộ phận phóng viên nhất định có thể mất cần câu cơm vì robot.

Theo bà, khó có khả năng robot thay con người viết bài cho cả trang báo hay website, tuy nhiên chúng sẽ đảm nhiệm bài bóc dữ liệu đơn giản. Những phóng viên đang viết các dạng bài như trên có nguy cơ mất việc.

Ngoài ra, ông Webb cho rằng khái niệm về tự động hóa có thể thay đổi định nghĩa về vai trò của biên tập viên. Suy cho cùng, cần có người thẩm định sản phẩm cuối cùng của robot cho ra.

Chưa kể, Webb tin rằng sẽ có một hệ thống thuật toán phân phối được sử dụng để phân tích thói quen người đọc, từ đó một tờ báo sẽ tự động chuyển tin tới độc giả theo sở thích và lịch sử đọc báo của họ.

Điều này đồng nghĩa ngoài kỹ năng nghiệp vụ, cánh phóng viên hiện đại còn phải trau dồi kiến thức về toán học ứng dụng cũng như hiểu nền tảng của xác suất – thống kê, ông nói.

“Công nghệ thay đổi cả các mô hình kinh doanh đã có mặt 100 năm nay, nên nếu câu hỏi đặt ra là có phải lo robot thế chỗ phóng viên không, thì câu trả lời là có”, ông khẳng định.  

 

THẢO MAI

BizLIVE - Gặp gỡ