Đề xuất quy hoạch đô thị tích hợp dọc tuyến BRT tại TP HCM: Còn nhiều băn khoăn

Nguyễn Thành

09:09 26/02/2016

UBND TP HCM vừa gửi Bộ Kế hoạch và đầu tư hồ sơ đề xuất dự án hỗ trợ kỹ thuật cho dự án phát triển giao thông xanh (dự án xe buýt nhanh – BRT) do ngân hàng thế giới tài trợ với kinh phí 10,5 triệu USD. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, dự án này cũng đang phát sinh những bất cập.

Đề xuất quy hoạch đô thị tích hợp dọc tuyến BRT tại TP HCM: Còn nhiều băn khoăn

Dự án xe buýt nhanh – BRT.

Dự án hỗ trợ kỹ thuật cho dự án phát triển giao thông xanh (dự án xe buýt nhanh – BRT) thực hiện từ năm 2016 – 2020 gồm các nội dung: Nghiên cứu quy hoạch đô thị tích hợp dọc hành lang dự án BRT; Quy hoạch giao thông và tăng cường tính kết nối, tăng cường năng lực cho các đơn vị, sở ngành liên quan.

Theo quy hoạch phát triển giao thông TP HCM đến năm 2020, tầm nhìn sau 2020, TP HCM sẽ có 6 tuyến xe buýt nhanh (BRT).

Thực tế, việc nghiên cứu dự án mới chỉ mang tính định hướng, chắc chắn khi đề xuất về phương án xây dựng BRT sẽ có những ý kiến phản biện trái chiều. Điều này cũng được ông Dương Hồng Thanh – Phó Giám đốc Sở GTVT TP HCM thừa nhận: “Kế hoạch xây dựng các tuyến BRT tại TP HCM có tới 90% người dân sử dụng xe máy sẽ phải tiến hành từng bước và thận trọng. Ví dụ: Tuyến BRT số 5, đoạn đường Nguyễn Văn Trỗi cũng như các đoạn đường trung tâm sẽ rất khó dành riêng mà sẽ phải có những đoạn ưu tiên và đoạn không ưu tiên. Tất nhiên, điều này nằm trong nghiên cứu của giai đoạn kế tiếp”.

Bên cạnh đó, một số ý kiến còn cho rằng: Đơn vị tư vấn (Cơ quan hợp tác Quốc tế Hàn Quốc tại TP HCM – Koica) dùng thuật ngữ “xe buýt nhanh” nhưng dựa trên kết quả báo cáo thì chưa… nhanh lắm. Cụ thể, tuyến số 6 dài 16,3 km, một lượt đi mất 32 phút, tính ra vận tốc phải đạt 50km/h chứ không phải 35,5km/h như trong báo cáo. Hiện nay, trên tuyến này, tuyến xe buýt số 4 đang hoạt động với lộ trình 50 phút/lượt thì so ra cũng đạt 33 km/h, chỉ thấp hơn một chút so với tính toán dùng BRT.

Thêm nữa, để BRT hoạt động hiệu quả thì phải mở thêm nhiều trạm chờ xe nữa bên cạnh tận dụng những trạm đã có nhưng do vướng mở rộng đường nên việc xây dựng trạm chờ xe sẽ rất khó khăn. Rồi mặc dù về tiện ích, BRT có thể kéo giảm 50% thời gian lưu thông so với xe bus thường nhưng chi phí đầu tư khá cao.

Cụ thể, chi phí thi công, vận hành, duy trì 6 tuyến trong vòng 20 năm là 180 triệu USD, trong đó, phí vận hành chiếm nhiều nhất khoảng 100 triệu USD. Từ đó, chắc chắn nhà đầu tư sẽ nâng mức vé chứ không thể tính giá 5.000 đồng/lượt. Điều này được minh chứng qua phép tính của Koica: “Chúng tôi tính toán dựa trên giá vé 5.000 đồng/lượt, thì hiệu quả thu nhập khi đầu tư BRT rất thấp. Đơn cử là tuyến số 5 (mang tính kinh tế cao nhất) cũng lỗ tới 5 triệu USD. Do đó, khi sử dụng BRT cần phải có trợ cấp tài chính từ phía Nhà nước”.

“Để đưa nghiên cứu của Koica bổ sung vào quy hoạch giao thông chung của TP, tôi thấy báo cáo phương án khả thi này gọi là báo cáo cuối cùng nhưng thực ra nó mới chỉ là mở đầu cho hàng loạt các vấn đề phải làm”, ông Thanh khẳng định.

Theo Diễn đàn doanh nghiệp