500km có 10 trạm thu phí: Khó khăn đổ đầu người dân

Thái Linh

09:56 11/05/2015

Đại diện các vận tải ô tô các tỉnh từ Kon Tum ra TPHCM bày tỏ sự lo ngại chung về giá cước vận tải khi 50km/1 trạm thu phí.

500km có 10 trạm thu phí: Khó khăn đổ đầu người dân

Ảnh minh họa.

Trước thông tin, sau khi hoàn thành việc cải tạo tuyến đường Hồ Chí Minh (QL 14 cũ), mỗi phương tiện từ Kon Tum, Đắc Lắc, Gia Lai đi TPHCM phải qua 10 trạm thu phí, Hiệp hội Vận tải ô tô Gia Lai, Đắc Lắc đã lên tiếng về thông tin này.

Trao đổi với PV, ngày 8/5, ông Đoàn Đức Lập - Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Gia Lai cho biết: "Khoảng cách từ TPHCM về đến Gia Lai là khoảng 550km vậy mà có đến 10 trạm thu phí, tính ra là cứ 50km lại có 1 trạm, như vậy là vi phạm quy định về khoảng cách giữa các trạm thu phí trên các tuyến đường cao tốc do Thủ tướng chính phủ phê duyệt.

Cụ thể, theo quyết định đó thì khoảng cách giữa các trạm thu phí là 70km. Ngay đến đoạn đường qua Gia Lai có 70km mà có 2 trạm thu phí là quá dày. Trước đây, khi làm việc với Bộ GTVT, chúng tôi cũng đã đề nghị phải đảm bảo đúng quy định khoảng cách giữa các trạm là 70km, không nên đặt nhiều quá".

Bên cạnh đó, ông Lập cũng nói ngay đến hệ quả, đó chính là việc nhiều trạm thu phí sẽ tác động trực tiếp đẩy giá nông sản tăng cao, gây khó khăn cho việc vận chuyển cũng như giá thành sản phẩm.

Hơn nữa, thực tế mọi khó khăn sẽ đổ lên đầu dân, chứ còn DN vận tải thì họ luôn theo quy tắc "thuyền nổi, nước nổi", giá cước vận tải sẽ lũy tiến theo chi phí họ phải bỏ ra trong quá trình vận chuyển. Còn nông dân phải gánh chịu hết, chứ chắc chắn DN vận tải sẽ không phải chịu.

Một điểm khác biệt được ông Lập chia sẻ, đó chính là nông sản của Gia Lai chủ yếu là hồ tiêu và cà phê được vận chuyển vào Sài Gòn chỉ có tuyến đường duy nhất là đường bộ, nên không có lựa chọn nào khác.

Hiện nay giá thành nông sản được tính theo đoạn đường, chính vì thế mà hàng nông sản từ Gia Lai vào Sài Gòn người dân chịu giá thấp hơn là từ Đắc Lắc vào Sài Gòn, bởi vì từ Đắc Lắc vào có hơn 300km, trong khi từ Gia Lai ra khoảng cách xa thêm 180km, nên chắc chắn người dân phải chịu thiệt thòi về giá cả.

"Với số trạm thu phí như hiện nay, thì cuối cùng nông sản chắc chắn sẽ đội giá lên gấp đôi, gấp rưỡi, khi đó người dân phải chấp nhận hạ giá thành sản phẩm xuống để bù cho giá cước vận tải tăng lên", ông Lập cho hay.

Quản lý lỏng lẻo, kinh tế hư hư ảo ảo

Một yếu tố khác cũng góp phần làm cho giá cước vận tải tăng lên, theo ông Lập đó chính là, trước đây các xe chủ yếu chở quá tải nên giá thành rẻ hơn nhiều, giờ xe quá tải đã bị siết chặt chở đúng quy định. Đây cũng là, minh chứng cho việc, cơ chế quản lý của chúng ta hiện nay quá lỏng lẻo, làm cho nền kinh tế hư hư ảo ảo, không chính xác.

Giá cước vận tải chiếm 40% trong giá thành sản phẩm, nên chắc chắn sự thay đổi của nó tất yếu sẽ dẫn đến giá thành tăng lên.

Tuy nhiên, chúng ta không thể phủ nhận được những mặt lợi ích mà nó mang lại: "Thứ nhất, nếu thực hiện đúng quy định Thủ tướng chính phủ cho phép thì cứ khoảng cách giữa các trạm thu phí là 70km. Thứ hai, đường tốt xe đi lại sẽ ít bị hư hại. Thứ ba, giảm bớt nhiên liệu, nếu chạy 100km đường xấu mất 20 lít dầu, thì chạy đường tốt chỉ mất hết 17 lít. Thứ tư, quản lý giảm bớt vất vả".

Thế nhưng, tất cả những cái mặt lợi đó chỉ tốt cho DN vận tải, còn khổ nhất vẫn là người nông dân chịu thiệt thòi nhất, nếu tính toán tầm vĩ mô không tốt thì người dân cứ lai lưng ra làm, trong khi lợi nhuận không có.

Cuối cùng, ông Lập nhận định: "Khó khăn lại càng khó khăn thêm, hiện nay DN không thu mua tại Gia Lai mà tính giá thành vào đến tận cảng Sài Gòn. Nếu như trước đây giá thành khoảng 100.000đ/tấn, sau khi trừ chi phí vận tải đi, nếu như Đắc Lắc chỉ mất 10.000đ, thì Gia Lai sẽ mất 20.000đ, khi đó giá thành sản phẩm Gia Lai thấp hơn, người dân thiệt hơn".

Trong khi đó, cũng chia sẻ với Đất Việt về vấn đề này, ông Lê Quang Mão - Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Đắc Lắc cho biết: "Nếu như từ Buôn Mê Thuật xuống TPHCM mà với lượng trạm thu phí như vậy là tương đối dày đặc, tập trung chủ yếu ở khu vực Bình Phước.

Trong thời điểm hiện tải, kênh vận tải nói chung do đặc thù các văn bản quy định về tải trọng rồi một số việc khác, thực sự mà nói rất khó khăn".

Hiện nay, theo ông Mão, thứ nhất, do quy định ngặt nghèo, siết chặt trọng tải, giá cước nhà nước không điều tiết được, phụ thuộc cạnh tranh thị trường. Nhiều khi các DN vận tải phải lấy thu bù chi, nhưng mà tính toán theo mức tải trọng thực tế đối với Đắc Lắc thì thực sự khó khăn.

Thứ hai, xuất phát từ nhiều chi phí, nào là cước trạm thu phí, quỹ bảo trì đường bộ, theo chúng tôi đánh giá, quy định phí chồng phí nhiều quá, nhưng giảm thì giảm như thế nào là do cơ quan quản lý, nghĩa là mình nói là nói theo chính sách, theo đường lối nhà nước.

"Chúng ta biết rằng, nhà nước không có tiền xây dựng thì phải huy động, xây dựng theo hình thức BOT, nhưng phải đặt ra câu hỏi có lợi ích nhóm ở đây hay không?", ông Mão đặt ra nghi vấn.

Hậu quả sẽ đổi gánh lên vai người nông dân

Không chỉ có vậy, theo ông Mão, bây giờ trạm thu phí đã nhiều, nhưng công an mỗi tỉnh có thêm 2 trạm kiểm tra, phí nộp trạm phí thì ít, nhưng công an thì nhiều, nếu như vậy thì giá cước làm sao không tăng.

Ông Mão cho hay: "Nguồn nông sản chủ yếu của Đắc Lắc vận chuyển hiện nay là cà phê và cao su, thế nhưng nông sản mang tính thời vụ, tháng 6 - 10 có đậu, đỗ để xuất khẩu, với sản lượng khá nhiều. Tóm lại, cà phê, cao su, nông sản chở đi và hàng đối lưu chở về là phân bón, thức ăn gia súc, có thể tăng giá gấp rưỡi so với hiện tại".

Theo ông Mão dự báo thì khi đội giá lên ngay cả các hình thức luân chuyển giao lưu hàng hóa cũng sẽ rất khó khăn, nhưng cuối cùng thực chất người nông dân phải chịu. Xăng dầu, vật tư, nông sản đội lên, giá người sản xuất sẽ giảm nhiều, gặp khó khăn nhất định về tiêu thụ sản phẩm, có những mặt hàng thua lỗ.

Mặt khác, Tây Nguyên thì trồng nhiều loại cây mang tính thời vụ, thời điểm, có lúc trồng cà phê, có lúc trồng hồ tiêu. Một hệ quả nghiêm trọng nhìn thấy trước, đó chính là, nếu khi đội giá, giá thành giảm, kinh tế thu được kém, chắc chắn người dân sẽ lại phá đi làm lại, rõ ràng việc này sẽ kiềm chế sản xuất.

Cụ thể, ông Mão nói rõ: "Trước đây, giá cước 1 tấn nông sản đi TPHCM khoảng 400.000-450.000đ thì bây giờ sẽ tăng lên gấp rưỡi cũng khoảng 800.000-900.000đ. Giá thành vận chuyển cao thì giá sản phẩm trả cho dân sẽ thấp xuống, đó là hậu quả người dân sẽ phải gánh chịu".

Theo Báo Đất Việt