Kinh doanh âm nhạc: Không đùa với... tay mơ

Anh Thư

10:10 15/03/2016

Kinh doanh âm nhạc đang trở thành một trong những lĩnh vực cạnh tranh khốc liệt nhất. Và việc “đãi cát tìm vàng” cũng trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

Kinh doanh âm nhạc: Không đùa với... tay mơ

Ảnh minh họa.

Bắt kịp với những xu hướng âm nhạc mới nhất là một việc đang trở nên ngày một khó khăn. Vào những năm 80-90 của thế kỷ trước, có khoảng 30.000 album mới được lên kệ mỗi năm, tuy nhiên bảng xếp hạng đĩa đơn của Mỹ, Billboard 200 chỉ vinh danh 500 nghệ sĩ trong số đó. Ngay từ thời đó, cũng chỉ có những người yêu nhạc cuồng nhiệt nhất mới đủ tâm huyết để nghe qua một số lượng đồ sộ những tác phẩm “tầm thường” và phát hiện ra những tài năng còn ẩn giấu.

Thời của M&A

Nhưng đến năm 2015, việc này trở nên gần như là không thể, với số lượng album phát hành mỗi năm tăng gấp đôi và quy mô của bảng xếp hạng Billboard cũng mở rộng gấp hai lần.

Hầu hết các trang nhạc trực tuyến như iTunes của Apple, Spotify và nhiều trang khác đều đưa ra những gợi ý cho người nghe dựa trên sở thích cá nhân. Những trang đánh giá và phê bình âm nhạc cũng xuất hiện nhan nhản. Người nghe nhạc có nhiều lựa chọn phong phú hơn đi kèm với những thông tin chi tiết và dễ truy cập hơn.

Nhằm nâng cao lựa chọn của khách hàng, trong năm 2015 vừa qua đã diễn ra hai vụ sáp nhập lớn trong ngành công nghiệp âm nhạc trực tuyến. Đầu tiên là việc Pandora, một công ty cung cấp dịch vụ radio kỹ thuật số tiến hành mua lại Ticketfly, trang mạng chuyên bán vé các buổi hòa nhạc.

Với tổng số lượt nghe trên các diễn đàn tăng 50% trong năm vừa qua, Pandora đang trở thành một đối thủ cạnh tranh với iTunes và Spotify. Cách đây không lâu, tờ Thời báo Tài chính (The Financial Times) đưa tin Apple Music vừa đạt mốc 10 triệu người theo dõi trả phí chỉ trong vòng sáu tháng sau khi ra mắt, trong khi Spotify phải mất gần sáu năm mới đạt được con số này. Trong số 78 triệu người sử dụng Pandora, cũng chỉ có khoảng 3,6 triệu người trả tiền để được sử dụng dịch vụ cao cấp. Với gần nửa số khách hàng nằm ngoài độ tuổi 18-34, Pandora đã từng có được một lợi thế cạnh tranh so với những đối thủ khác nhờ vào dịch vụ danh sách bài hát liên tục giống như một trạm radio cá nhân. Dịch vụ này nhận được sự ưu ái đặc biệt từ những khách hàng lớn tuổi, bởi nó giúp họ tiết kiệm đáng kể thời gian chọn từng bài hát. Sau khi sáp nhập Ticketfly, những playlist này được bổ sung thêm những lời nhắn từ nghệ sĩ, thông tin cho những chuyến lưu diễn mới của họ và cơ hội đặt vé qua Ticketfly.

Sự tích hợp này tưởng như sẽ mang lại lợi ích kép cho cả hai bên, tuy nhiên thương vụ trị giá 460 triệu USD này – một trong những vụ mua bán lớn nhất trong lịch sử ngành âm nhạc kỹ thuật số – có vẻ như chưa mang lại lợi nhuận cho Pandora. Cổ phiếu của Pandora sụt giảm 25% trong năm 2015 và tháng vừa qua, công ty này mới thông báo khoản nợ lên tới 300 triệu USD.

Việc Facebook liên kết với một vài nghệ sĩ độc lập và trung tâm biểu diễn để hợp tác bán vé trực tiếp trên mạng xã hội, trở thành đối thủ cạnh tranh với Ticketfly càng khiến cho tình hình của Pandora kém khả quan hơn. Pandora chỉ cung cấp dịch vụ ở ba nước là Mỹ, Úc và New Zealand – như vậy rất khó để họ có thể cạnh tranh với mạng lưới toàn cầu của Mark Zuckerberg. Khi “đối đầu” với Apple, Pandora cũng không có hy vọng nào.

Kể cả với những người đăng ký sử dụng dịch vụ miễn phí của Apple Music, họ cũng được quyền truy cập thư viện nhạc đồ sộ với thể loại cực kỳ đa dạng, phong phú, từ nhạc của Dr Dre đến Pharell Williams mà không bị làm phiền bởi quảng cáo giữa chừng; hơn nữa, còn có thể thoải mái chuyển bài tùy thích. Không những thế, Apple cũng lấn sân Pandora khi ra mắt dịch vụ danh sách bài hát tự động theo sở thích người dùng. Sự thống trị của Apple trong giới trẻ càng khiến cho Pandora không có cơ hội cạnh tranh cân sức.

amnhac52a2

Thương vụ đáng chú ý thứ hai là việc Pitchfolk, trang tạp chí phê bình âm nhạc trực tuyến của những nghệ sĩ độc lập được thâu tóm bởi Condé Nast, một tập đoàn báo chí. Sự mở rộng này sẽ đem lại một luồng gió mới cho phân mảng âm nhạc vốn được coi là kém thời thượng của Condé Nast cùng với một lượng độc giả trung thành đáng kể của Pitchfolk – sau hơn 20 năm kể từ khi thành lập, trang web này đã thu hút được 7 triệu người theo dõi.

Về phía Pitchfolk, bệ đỡ tài chính từ Condé Nast sẽ giúp đãi ngộ tốt hơn những nhà báo âm nhạc, xứng đáng với công sức họ bỏ ra – mang đến cho người đọc những nhận xét thực sự tâm huyết từ hiểu biết và cảm nhận có nhân chứ không chỉ là gợi ý từ những thuật toán tự động.

… nhưng như thế chưa đủ!

Tuy thế, giải pháp sáp nhập cũng có nhiều khả năng không mang đến lợi ích như mong đợi. Mặc dù chủ biên kiêm sáng lập Pitchfolk, Ryan Schreiber đã “trấn an” độc giả rằng, chất lượng bài viết của trang sẽ không thay đối, song nhiều người lo ngại tiếng nói của Pitchfolk sẽ không còn được độc lập, khách quan như trước.

Điều này hoàn toàn có cơ sở. Mặc dù chủ trang tuyên bố họ luôn hướng đến những bài viết chất lượng – một cây bút của trang này đã dám từ chối viết bài về Taylor Swift với lý do sản phẩm của cô nàng thỏa mãn thị hiếu quá tầm thường – Pitchfolk cũng đang dần dần thỏa hiệp với những nội dung tin tức… nhảm. Một bài báo tâm điểm của Pitchfolk vừa được đăng tải có nội dung chính nói về Kim Kardashian – một người được giới phê bình nghiêm khắc cho là “nổi tiếng chỉ vì… nổi tiếng”.

Bảng tổng kết “Những video xuất sắc nhất năm 2015” của Pitchfolk vừa công bố cũng vinh danh nhiều nghệ sĩ nhạc pop danh tiếng như: Drake, Rihanna, Beyoncé hay Nicki Minaj mặc dù trước đó nó vốn chỉ ưu ái những nghệ sĩ nhạc Indie – một dòng nhạc kén người nghe. Nó khó tránh khỏi việc bị so sánh với NME, một tạp chí của Anh vốn được biết đến với những bài viết về thị trường nhạc punk và underground, nay lại mới đăng hình Justin Bieber lên bìa. Justin tuy được rất nhiều teen nữ hâm mộ cuồng nhiệt, nhưng lại không được giới phê bình đánh giá cao. Một nhà phê bình âm nhạc khó có thể chiều lòng tất cả mọi người trong bối cảnh như vậy.

Trên lý thuyết, những thương vụ như của Pitchfolk hay Pandora vốn nhằm đáp ứng tốt hơn như cầu của khán giả, thế nhưng có vẻ như quyền lợi của những người quản lý mới là ưu tiên hàng đầu. Tiếng nói riêng của Pitchfolk đang dần bị lấn át bởi những thứ phù phiếm giống với nội dung nhiều tờ tạp chí âm nhạc được ưa chuộng khác.

Khi những công ty lớn ngày càng phát triển hơn, thu hút khán thính giả hướng tới sản phẩm của những nghệ sĩ tên tuổi thì dường như không có cách nào dễ dàng giúp cho những cái tên tài năng nhưng chưa được truyền thông “nâng đỡ” có thể bứt phá và tìm được chỗ đứng.

Theo Báo Diễn đàn Doanh nghiệp

Từ khóa: âm nhạc, kinh doanh
Thăm dò ý kiến
Bạn sẽ chuyển sang nhà mạng di động nào?

BizLIVE - Gặp gỡ