Boeing mở nhà máy ở Trung Quốc: Việt Nam hưởng lợi cùng?

Minh Thái

08:12 25/09/2015

Việc Boeing bán 300 máy bay cho Trung Quốc và mở nhà máy ở nước này được cho là cơ hội để Việt Nam có thể tham gia một phần vào đó.

Boeing mở nhà máy ở Trung Quốc: Việt Nam hưởng lợi cùng?

Ảnh minh họa.

Tầm nhìn xa của Trung Quốc

Theo truyền thông quốc tế, Trung Quốc đã mạnh tay mua tới 300 máy bay Boeing với trị giá hợp đồng lên tới 38 tỷ USD. Mặc dù nguồn tin không nêu rõ chi tiết về các mẫu máy bay Trung Quốc đặt mua của Mỹ cũng như trị giá của thỏa thuận này, song nhiều khả năng đây là một trong số những thương vụ lớn nhất trong thời gian gần đây.

Bên cạnh đó, Tổng công ty máy bay thương mại của Trung Quốc cũng đã ký thỏa thuận với Boeing xây dựng trung tâm lắp ráp hoàn thiện máy bay tại Trung Quốc cho dòng máy bay 737. Đây sẽ là trung tâm hoàn thiện máy bay đầu tiên của Boeing ngoài biên giới nước Mỹ.

Chia sẻ ý kiến trước thông tin này, GS.TSKH Nguyễn Đức Cương, Chủ tịch Hội Hàng không -Vũ trụ Việt Nam cho rằng, các nhà kinh doanh Trung Quốc đã có tầm nhìn xa khi quyết định mua sắm số lượng lớn máy bay 737, một trong những dòng máy bay thương mại tốt nhất của hãng Boeing.

"Việc mua sắm máy bay hạng sang sẽ giúp Trung Quốc thu hút nhiều khách hàng hơn. Trước mắt, kinh tế Trung Quốc đang khó khăn nhưng tốc độ tăng trưởng 7 cũng vào loại cao trên thế giới. Hợp đồng này cũng không phải chỉ kéo dài trong một vài năm, 38 tỷ USD không phải chi ngay lập tức nên khả năng là thị trường Trung Quốc đang đón trước, mua sẵn loại máy bay tốt nhất.

Các sản phẩm về hàng không bị lạc hậu rất nhanh, giờ Trung Quốc mua máy bay thuộc loại tốt nhất thì cả chục năm nữa vẫn không lo. Máy bay của Nga thuộc thế hệ cũ có nhiều tiếng ồn, ngày xưa hành khách phải chấp nhận nhưng giờ họ có nhiều điều kiện để lựa chọn hơn, đi những máy bay khác êm hơn. Chính cuộc cạnh tranh đã khiến các nhà kinh doanh Trung Quốc có tầm nhìn xa, chứ không chỉ chú trọng vào chuyện trước mắt", GS.TSKH Nguyễn Đức Cương đánh giá.

Trong khi đó, PGS.TS Nguyễn Thiện Tống, nguyên Chủ nhiệm bộ môn kỹ thuật hàng không, Khoa Kỹ thuật giao thông, Đại học Bách khoa TP.HCM, cũng khẳng định, tình hình khó khăn của kinh tế Trung Quốc không tác động nhiều việc quốc gia này mua 300 máy bay với trị giá hợp đồng lên tới 38 tỷ USD. Kinh tế khó khiến tốc độ tăng trưởng của Trung Quốc chậm lại, có thể có nhiều doanh nghiệp bị phá sản, tỷ lệ thất nghiệp tăng... nhưng chắc chắn Trung Quốc sẽ vượt qua khó khăn.

Ngay cả khi nền kinh tế Trung Quốc có vấn đề thì hoạt động hàng không cũng không bị ảnh hưởng nhiều, dù có thể số người có thu nhập đi máy bay giảm đi. Theo thỏa thuận giữa Boeing và các công ty Trung Quốc, không phải phía Trung Quốc nhận 300 chiếc máy bay một lượt mà phải có tiến độ, đồng thời các doanh nghiệp chắc chắn cũng đã có dự báo trước về nhu cầu sử dụng máy bay.

"Sau khi Liên Xô sụp đổ, Trung Quốc mua rất nhiều kỹ thuật hàng không của Nga. Trung Quốc có tiềm năng về khoa học kỹ thuật, dân số lại đông nên phát triển hàng không là hợp lý. Hiện máy bay 737 và 777 là hai máy bay tốt nhất của Boeing chuyên chở hành khách, chở được nhiều khách bay đường dài, thuận tiện, lợi về kinh tế vì thế Trung Quóc cần nhiều máy bay 737 là điều dễ hiểu".

Việc Boeing lập trung tâm lắp ráp hoàn thiện máy bay 737 tại Trung Quốc được PGS.TS Nguyễn Thiện Tống đánh giá là có lợi cho cả hai bên. Theo đó sản phẩm được sản xuất gần nơi có nhu cầu, giao hàng luôn tại Trung Quốc, chi phí vận chuyển rẻ hơn nên Boeing tính toán để Trung Quốc tham gia chế tạo máy bay. Nền kinh tế Trung Quốc cũng được thu lợi từ hoạt động này, được chuyển giao một số kỹ thuật.

Tuy nhiên, trước lo ngại về tính toán của Trung Quốc khi quốc gia này luôn thể hiện tham vọng thâm nhập vào thị trường máy bay toàn cầu, cũng như từng bị "mang tiếng" nhiều lần vì copy công nghệ. PGS.TS Nguyễn Thiện Tống bày tỏ rằng, việc bảo vệ bí mật các loại công nghệ cao hẳn đã được Mỹ đề phòng từ trước.

"Dẫu Boeing lập nhà máy ở Trung Quốc thì những thứ mang tính chất bí mật riêng tư của Boeing chưa chắc Trung Quốc đã nắm được. Trong nhà máy đó, Boeing có thể có những khu vực bí mật, người Trung Quốc không được vào và họ phải tuân thủ nguyên tắc đó. Nếu Boeing lo ngại tình báo kinh tế, họ sẽ loại người đó ngay lập tức. Nếu mang nhà máy sang nước nào mà bí mật bị đánh cắp thì chẳng ai dại gì đem qua. Hơn nữa, trong thỏa thuận giữa các nước có thể có đề cập đến nguyên tắc đảm bảo bí mật và các bên phải tôn trọng điều khoản đó", ông nói.

Cơ hội của Việt Nam

Từ nhiều năm nay, Việt Nam đã sản xuất được cánh tà máy bay chở khách cánh đơn Boeing 737 Thế hệ mới, vì thế việc Boeing mở trung tâm lắp ráp hoàn thiện máy bay 737 tại Trung Quốc được cho là cơ hội để Việt Nam tham gia vào một khâu nào đó trong việc sản xuất máy bay 737.

Theo PGS.TS Nguyễn Thiện Tống, khi Boeing muốn lắp ráp hoàn thiện máy bay 737 họ sẽ tìm nơi nào mang lại lợi ích về kinh tế cho họ để đặt hàng.

"Nếu phía Trung Quốc có nhu cầu lớn trong khi Việt Nam đã làm được một số chi tiết nội thất, linh kiện máy bay Boeing thì chính Boeing sẽ giao một phần việc cho phía Việt Nam làm.

 

Tôi muốn nhấn mạnh ở đây rằng, Việt Nam không chăm chăm hưởng lợi từ công nghệ cao của Boeing hay từ công xưởng công nghệ cao trong tương lai là Trung Quốc mà chúng ta phải thu hút, lôi kéo được công nghệ cao của thế giới vào, từ đó mới có những sản phẩm cao cấp cung cấp cho thị trường bên ngoài, trong đó có thể có phần phụ tùng của Boeing.

Các hãng chế tạo máy bay của Mỹ, Nhật bản, Âu châu... cũng đặt nhà máy ở các quốc gia châu Á khác và những nước này cũng như Việt Nam mới tiến lên chứ không phải đã sở hữu công nghệ cao như Mỹ, Nhật Bản... Việt Nam phát triển công nghiệp phụ trợ mới có thể tham gia vào dây chuyền sản xuất của các sản phẩm công nghệ cao đó. Còn các nhà đầu tư nước ngoài, nếu có nhu cầu phát triển thì họ sẽ đầu tư, hỗ trợ cho Việt Nam phát triển công nghệ cao", PGS.TS Nguyễn Thiện Tống chia sẻ.

Còn GS.TSKH Nguyễn Đức Cương cho rằng, nếu Việt Nam có cơ hội tham gia một phần vào công việc lắp ráp máy bay của Boeing ở Trung Quốc thì rất tốt. Nó sẽ giúp Việt Nam giải quyết công ăn việc làm, kiếm thêm thu nhập cho người lao động...

Tuy nhiên, ông lưu ý rằng, thời điểm Việt Nam có thể phát triển tốt công nghiệp phụ trợ ngành hàng không còn rất xa vời. Ông dẫn chứng, để chế tạo bộ phận cánh tà máy bay Boeing đòi hỏi phải có tài liệu về công nghệ, kỹ thuật, kiểm tra đầu vào, đầu ra chặt chẽ... nhưng những thứ đó Việt Nam không có và không chủ động được. Việt Nam cũng không phải là chủ sở hữu các công nghệ trên, nếu mua cũng phải trả cái giá rất đắt.

Bởi thế, sẽ còn rất lâu Việt Nam mới có thể đứng ra thành lập doanh nghiệp về công nghiệp phụ trợ của ngành hàng không, cung ứng các chi tiết, linh kiện máy bay cho các hãng nổi tiếng trên thế giới.

Theo Báo Đất Việt