Tỷ phú Mỹ khen Nga, chê Mỹ: Chuyên gia Việt phản biện

Thành Luân

08:24 18/04/2016

Theo chuyên gia kinh tế Bùi Ngọc Sơn, kinh tế Mỹ đang tăng trưởng bình thường và ổn định, không hề có dấu hiệu của nguy cơ suy thoái.

Tỷ phú Mỹ khen Nga, chê Mỹ: Chuyên gia Việt phản biện

Ảnh minh họa.

Sự ổn định của kinh tế Mỹ và thiếu triển vọng của Nga

Nhà đầu tư nổi tiếng người Mỹ, tỷ phú Jim Rogers nhận định rằng, nền kinh tế Nga đang trải qua giai đoạn gặp nhiều khó khăn tuy nhiên, nền kinh tế Mỹ sẽ còn phải đối mặt với sự suy thoái mạnh. Và nếu như sụp đổ thì kinh tế Mỹ sẽ sụp đổ nhanh hơn kinh tế Nga.

Cũng chính ông Rogers trước đó cũng khẳng định khả năng nền kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái trong vòng một năm tới là 100% bởi theo ông, cứ mỗi chu kỳ 4-7 năm, nước Mỹ lại phải trải qua tình trạng suy thoái.

"Việc này không nhất thiết phải diễn ra trong khoảng 4-7 năm. Nhưng nhìn khối nợ mà xem, nó đang tăng rất nhanh", ông nói.

Bình luận về những nhận định của nhà đầu tư Mỹ, chuyên gia kinh tế Bùi Ngọc Sơn, Trưởng phòng Kinh tế Quốc tế, Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính trị thế giới nói rằng, ông chưa rõ cơ sở vị tỷ phú trên đưa ra nhận định trên là gì nhưng các chỉ số hiện tại của nền kinh tế Mỹ đều rất tốt.

"Kinh tế Mỹ đang tăng trưởng bình thường. Do nền kinh tế toàn cầu đang yếu ớt nên kinh tế Mỹ cũng ở mức vừa phải với tốc độ tăng trưởng 2,4-2,5%. Chỉ số phát triển ngành công nghiệp chế tạo Mỹ đang có triển vọng tốt, khu vực tài chính cũng khỏe mạnh bình thường, năng suất lao động đang tăng, thậm chí tiền lương còn tăng nhanh, chỉ số nhà ở ổn định... Tóm lại, tất cả các chỉ số đều rất ổn định và không hề có dấu hiệu của nguy cơ suy sụp", ông Sơn nói.

Cũng theo vị chuyên gia kinh tế, cách suy luận trước đây kinh tế Mỹ thường suy thoái sau 4-7 năm và bây giờ cũng có thể tái diễn là thiếu cơ sở khoa học vì khoảng thời gian trước với bây giờ khác xa nhau. Chẳng hạn, hệ thống tài chính thế giới hiện đã vận hành trên nền tảng khác, công nghệ thông tin khác, trong khi trước đây không có các triển vọng về công nghệ toàn cầu như bây giờ.

"Mỗi cuộc suy thoái kinh tế thường có dấu hiệu báo trước, thậm chí những dấu hiệu đó xuất hiện ngay khi nền kinh tế tăng trưởng tốt. Nó có thể hình thành những bong bóng mà nếu chính phủ và ngân hàng Trung ương không kịp thời kiểm soát, ngăn chặn thì sẽ tạo ra hưng phấn và dồn đầu tư vào đó quá lớn, để rồi sau này khi triển vọng không đúng như người ta mong muốn thì cả số đầu tư đó trở thành nợ xấu, dội lại khu vực ngân hàng và tài chính. Một khi ngân hàng và tài chính bị ngã quỵ sẽ kéo theo sự sụp đổ của nền kinh tế", ông Sơn chỉ rõ.

Theo ông Bùi Ngọc Sơn, nền kinh tế Mỹ ở thời điểm hiện tại không quá tốt nhưng cũng không có gì xấu, và trong khoảng thời gian 1-2 năm tới, chắc chắn kinh tế Mỹ vẫn tiến triển bình thường như hiện nay với tốc độ tăng trưởng chừng 2,5-2,6%. Với một nền kinh tế quy mô khổng lồ như Mỹ, tốc độ tăng trương 2-3% là hết sức bình thường, thậm chí nếu tăng trưởng tới 4% đã là cao, nền kinh tế phát triển nóng và đã đến lúc cần xem xét.

Về phía Nga, trong 2 năm qua, kinh tế quốc gia này vô cùng khó khăn do lệnh trừng phạt của các nước phương Tây và giá dầu lao dốc. Tuy nhiên, giới lãnh đạo Nga đã xác định đây cũng là cơ hội để Nga cải cách, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, đặc biệt là trong nông nghiệp, du lịch. Đặt câu hỏi liệu đây có phải là nền tảng để nước Nga có một thị trường ổn định và trở thành một nền kinh tế có triển vọng đầu tư, có thể trụ vững trong tương lai mà không hề bị ảnh hưởng bởi suy thoái kinh tế toàn cầu, chuyên gia kinh tế Bùi Ngọc Sơn tỏ ra không đồng tình.

"Kinh tế Nga chẳng có triển vọng gì cả. Cứ nói nước Nga xây dựng kinh tế độc lập, tự chủ nhưng với kiểu quanh quẩn trong nhà thì không thể gọi là độc lập. Muốn phát triển phải tiếp cận được với công nghệ, có vốn liếng, có thị trường rộng lớn, còn chỉ xoay quanh một mình mình, trồng mấy cây nông nghiệp bán trong nhà với nhau thì làm sao có triển vọng lâu dài.

Chiếm lĩnh được các đỉnh cao về công nghệ, tăng trưởng phải lớn mạnh và bền vững, có vị trí cao trong các chuỗi sản xuất và hệ thống phân phối toàn cầu, đó mới là triển vọng một quốc gia cần phải vươn tới chứ không phải đóng cửa lại rồi tuyên bố độc lập tự chủ.

Ngay như trong lĩnh vực nông nghiệp, hiện Nga vẫn chỉ loanh quanh trong thị trường nước này. Khi cấm vận, nếu có sản xuất ra phải bán được ra bên ngoài thị trường rộng lớn, có thương hiệu lớn mới thu được nhiều tiền, đất nước mới đi lên.

Nền kinh tế Nga đang bị cô lập chứ không phải độc lập, đây chỉ là sự đối phó khẩn cấp với tình trạng bị cô lập", ông Bùi Ngọc Sơn thẳng thắn.
Cũng bởi Nga đang là nền kinh tế bị cô lập nên theo ông Bùi Ngọc Sơn, nếu xảy ra suy thoái kinh tế toàn cầu, Nga cũng không hề hấn gì.
"Chẳng hạn, họ cứ chấp nhận lúc đầu ăn thịt rồi ít thịt đi, sau chuyển xuống ăn đậu, rồi bo bo, thế giới phát triển ra sao thì đúng là cũng chẳng liên quan đến họ.
Dù muốn hay không, Nga phải đặt nền kinh tế trong sự hòa nhập và có vị trí ngày càng cao trong hệ thống toàn cầu, đó mới là hướng phát triển đúng đắn", ông Sơn nói.
Nhìn lại chính sách của Nga trong thời gian qua, vị chuyên gia khẳng định Nga bị cô lập và bản thân họ cũng tự đóng cửa.
Trước ý kiến cho rằng môi trường đầu tư của Nga đang rất thuận lợi, ông Bùi Ngọc Sơn cho rằng phải hiểu điều này theo nghĩa: khi nền kinh tế đi xuống, trì trệ, trở lại hoang sơ như ban đầu thì tự nhiên triển vọng đầu tư thuận lợi. Nhưng muốn biến nó thành cái lợi ấy thì lệnh cấm vận phải được dỡ bỏ, nhà đầu tư nào vào sớm thì được lợi nhiều. Cái lợi ở đây phải hiểu theo nghĩa kinh tế càng xuống dốc thì rủi ro để nền kinh tế mất là rất ít và đó chính là lợi thế của quốc gia đó. Các nhà đầu tư đều tính toán được điều này.
"Tuy nhiên, liệu có nên để đất nước xuống dốc cùng kiệt rồi các nhà đầu tư được lợi không hay phải quyết tâm rằng nhà đầu tư có lợi thì đất nước phải phấn đấu phát triển? Đã bị cô lập thì đừng nghĩ mình như thế là độc lập, và độc lập theo nghĩa đóng cửa trong nhà rồi ngày càng kém dần thì không phải là hướng đúng đắn bằng việc được hòa nhập và được vươn lên trong thế giới đó. Mặt khác, lợi thế cho nhà đầu tư không phải là sự kiệt quệ của đất nước", ông Sơn nói.
Với các nhà đầu tư, ông Sơn khẳng định, ở đâu có lợi là họ đến, Nga cũng không loại trừ, bất chấp lệnh cấm vận. Bản thân chính quyền Mỹ ra các lệnh cấm vận nhưng họ không cấm doanh nghiệp nước mình làm ăn với Nga trong lĩnh vực không bị cấm vận bởi như thế nước Mỹ vẫn được lợi.
"Hơn nữa, phải hiểu rằng quan điểm của chính phủ Mỹ là không thích chính quyền của Tổng thống Putin, chứ không phải không thích nước Nga. Chính vì thế, họ vẫn để cho Nga một cánh cửa chưa đóng sập lại, đó là được hoán đổi tài chính quốc tế. Còn nếu muốn đánh vào nước Nga, Mỹ đã đánh vào đây, khi ấy chắc chắn Nga sẽ suy sụp ngay. Cái Mỹ cấm vận là những nhóm thân cận với Putin và những công ty liên quan đến quyền lực của Putin", chuyên gia Bùi Ngọc Sơn nhấn mạnh.
Điều Trung Quốc đang thiếu
Từ trước tới nay, nhân tố Trung Quốc vẫn luôn được nhắc tới như là cường quốc duy nhất có thể thay thế vị trí của Mỹ. Đặt câu hỏi, nếu xảy ra kịch bản kinh tế Mỹ suy thoái mạnh, liệu Trung Quốc sẽ tận dụng cơ hội như thế nào? ông Bùi Ngọc Sơn nói rằng, câu chuyện Trung Quốc thay thế vị trí của Mỹ vẫn chỉ là phỏng đoán, nếu Trung Quốc tiến được đến đó thì cũng không ai biết được Mỹ đã tiến đến đâu.
"Không nên phỏng đoán một thứ vu vơ như thế. Hơn nữa, Trung Quốc có tiến lên được không không chỉ phụ thuộc vào việc họ có nhiều tiền mà ở chỗ họ là ai? nhân cách thế nào?
Những cái đó Trung Quốc khó địch được với Mỹ và phương Tây. Đó là vấn đề dân chủ. Chính quyền Mỹ trông vào dân chúng và luôn minh bạch, mọi thứ được dự báo rõ ràng, còn Trung Quốc nói một đằng làm một nẻo khiến họ trở nên khó tin  cậy.
Sự tăng trưởng ban đầu của một số quốc gia có thể rất dễ dàng mà không cần đến hệ thống dân chủ nhưng khi để lên một giai đoạn cao hơn mà không có sự dân chủ, tự do và minh bạch thì quốc gia đó không thể tiến lên được.
Nhật Bản là một ví dụ. Trước đây Nhật Bản có bước tiến thần tốc, họ mua rất nhiều công ty, đất đai của Mỹ và khi ấy người ta đã nghĩ Nhật Bản sẽ là quốc gia thay thế vị trí của Mỹ nhưng cuối cùng Nhật không thể làm được. Đó là bởi họ làm ăn không dựa trên nền tảng của thị trường mà theo cách chính phủ đứng ra hỗ trợ, phò tá doanh nghiệp đi lên. Trong khi đó ở Mỹ, nền tảng của họ có tính chất bền vững và lâu dài. 
Bây giờ Trung Quốc cũng thế, thậm chí còn thua Nhật Bản, họ thiếu đi sự dân chủ.
Nền dân chủ và tự do mới khuyến khích người dân đầu tư, sáng tạo và khi sáng tạo thì được chính phủ khuyến khích, bảo vệ. Nhưng một khi không có những nhân tố ấy thì lấy đâu ra động lực phát triển? Để có được một phát minh ngày hôm nay nghĩa là 20-30 năm trước nước Mỹ đã đầu tư nghiên cứu và có cả một thể chế khuyến khích. Những năm gần đây, công nghệ, thông tin, liên lạc, các cải tiến hệ thống tài chính toàn cầu... đều xuất phát từ Mỹ, đến châu Âu còn không làm nổi, làm sao Trung Quốc đứng lên nắm vai trò chủ tọa được?", ông Sơn phân tích.
Vị chuyên gia lưu ý, để một quốc gia trở thành số một thế giới không chỉ liên quan đến kinh tế của quốc gia ấy mà còn liên quan đến vấn đề thể chế, nền dân chủ, lòng tin của thế giới dành cho quốc gia ấy.
"Ở Mỹ, ngay cả nhữn cái xấu xa nhất cũng sẵn sàng được phơi bày cho thế giới biết. Đó là sự dân chủ. Hãy nhìn cách thức hai đảng Cộng hòa và Dân chủ tranh cử tổng thống. Dù Đảng Cộng hòa và các chính trị gia không thích Donald Trump nhưng người dân cứ bầu ông ta thì Đảng Cộng hòa cũng phải theo dẫu biết rằng nếu ông Trump lên thì sẽ thua bà Clinton vì ông ta đi ngược lại những giá trị của Đảng Cộng hòa gây dựng suốt bao nhiêu năm", ông Sơn dẫn ví dụ.

Theo Báo Đất Việt

Từ khóa: tỷ phú, kinh tế