Sếp Bosch Việt Nam: “Sống hết lòng từng phút giây hiện tại”

Kim Yến

15:22 21/12/2015

BizLIVE - Linh hồn của Bosch Việt Nam chính là ông Võ Quang Huệ, một doanh nhân từng 24 năm làm việc cho tập đoàn BMW của Đức.

Sếp Bosch Việt Nam: “Sống hết lòng từng phút giây hiện tại”

Ông Võ Quang Huệ, Tổng giám đốc Bosch Việt Nam.

Từ vốn đầu tư ban đầu 52 triệu Euro, chỉ một năm sau nâng lên 100 triệu Euro, năm 2015 là 230 triệu Euro, Bosch Việt Nam đã trở thành nhà máy công nghệ cao hàng đầu của tập đoàn Bosch ở khu vực Đông Nam Á, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực linh kiện ôtô.
Bên cạnh lĩnh vực sản xuất, Bosch còn hoạt động kinh doanh trên sáu ngành hàng chính tại Việt Nam: Phụ tùng và thiết bị ô tô; Kỹ thuật truyền động và điều khiển; Kỹ thuật đóng gói; Dụng cụ điện cầm tay; Hệ thống an ninh và công nghệ nhiệt. Bên cạnh đó, công ty còn có hai trung tâm nghiên cứu và phát triển về công nghệ phần mềm và công nghệ ô tô tại TP.HCM. 
Tính đến cuối năm 2015, Bosch tại Việt Nam đã có trên 2.300 cộng sự và là một trong những công ty châu Âu lớn nhất tại Việt Nam. 
Linh hồn của Bosch Việt Nam chính là ông Võ Quang Huệ, một doanh nhân từng 24 năm làm việc cho tập đoàn BMW của Đức. Trong vai trò Tổng giám đốc, con đường gầy dựng Bosch Việt Nam cũng chính là hành trình trở về đất mẹ của người đàn ông xứ Quảng.
“Việt Nam chưa bao giờ mở cửa kết nối với nền kinh tế quốc tế rộng lớn như bây giờ, tiềm năng phát triển rất lớn, cạnh tranh ngày càng lớn hơn. Tôi tin ở con người. Nếu những nhà quản trị đất nước và doanh nghiệp cùng bắt tay nhau tháo gỡ những vướng mắc, để khai phóng sức mạnh nội lực từng bị kềm hãm vì giáo dục, vì chính sách vĩ mô, tôi tin Việt Nam sẽ cất cánh”, ông Huệ nói với BizLIVE.
“Đi khắp nơi, thấy nhiều người Việt Nam giỏi lắm”
Ông nghĩ sao về giấc mơ “ôtô Việt Nam” của nhiều doanh nghiệp trong nước?
Tôi nghĩ, đến giờ Việt Nam mình không còn cơ hội để phát triển ngành ôtô nguyên chiếc nữa đâu.

Thời gian dài vừa qua, nhiều nhà sản xuất ôtô đến với thị trường Việt Nam qua lắp ráp, chủ yếu phục vụ cho nhu cầu nội địa, nên số lượng sản xuất cho từng mẫu xe khiêm tốn.
Trong khi đó, đối với ngành ôtô, muốn phát triển công nghiệp phụ trợ, yêu cầu là rất cao. Giá thành phải cạnh tranh, giao hàng đúng hẹn, nhất là bảo đảm chất lượng đồng đều…, nên thường phải có số lượng lớn mới phát triển bền vững được.
Muốn xây dựng công nghiệp hỗ trợ, Việt Nam phải tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Những nhà sản xuất ôtô đi vào Việt Nam phải chọn Việt Nam là một trong những nơi sản xuất cho thế giới và khu vực, không thể dừng lại nhu cầu nội địa. Chỉ với số lượng lớn, nhà sản xuất mới kéo theo các chuỗi doanh nghiệp phụ trợ đi theo để cung ứng.
Bosch từng quyết định đầu tư một nhà máy công nghệ cao chỉ để sản xuất một linh kiện cho ôtô là dây đai trường lực, năng suất xấp xỉ gần 4 triệu thành phẩm/năm, xuất khẩu 100% cho các công ty sản xuất ôtô khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Trong thời gian tới, nên chăng đây cũng là giải pháp cho các doanh nghiệp Việt để xây dựng ngành công nghiệp phụ trợ của Việt Nam?
Khi quan sát hoạt động của các nhà sản xuất ôtô tại Việt Nam, cá nhân ông rút ra bài học gì?
Khi thuế suất bằng 0 với ôtô nhập, những hỗ trợ cho sản xuất nội địa không còn nữa, những nhà sản xuất lắp ráp ôtô tại Việt Nam phải ngừng lắp ráp và nhập nguyên chiếc vào Việt Nam. Khi chúng ta ký WTO, TPP, FTA… phải nâng cao tính cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam, những sản phẩm Việt Nam, đây là thử thách của công nghiệp nước nhà.
Phải xây dựng sức mạnh phát triển bền vững thông qua đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng. Một trong những bài học quan trọng với tôi là coi trọng sức mạnh chất xám. Cần có ngày càng nhiều hoạt động nghiên cứu, cải tiến ở từng nhà máy, xí nghiệp, công ty. Mô hình thành công của các nước trên thế giới là sự kết nối của doanh nghiệp - đại học và đây sẽ là cơ hội nhưng cũng là thách thức trong thời gian tới.
Nhằm thúc đẩy điều đó, Bosch trong thời gian qua đã ký kết ghi nhớ với 4 trường đại học: Bách khoa TP.HCM, Bách khoa Đà Nẵng, Quốc tế TP.HCM và Việt Đức.
Trong cam kết này, chúng tôi nhận những sinh viên vào làm thực tập tại các trung tâm nghiên cứu của Bosch tại Việt Nam. Chúng tôi cũng chào đón việc một số sinh viên đến Bosch làm luận án ra trường. Ngoài ra Bosch còn cấp học bổng cho các học viên giỏi ngắn hạn, dài hạn.
Bosch mong muốn thúc đẩy hợp tác cùng các đại học tiên tiến này để thực hiện những đề án nghiên cứu. Việc này phát triển thế nào phụ thuộc vào năng lực chuyển đổi của các đại học trong thời gian tới.
Các ông đánh giá thế nào về chất lượng nhân lực Việt Nam, khi ngay đầu ra của các trường đại học cũng còn rất nhiều hạn chế?
Trong quá trình tuyển dụng, tôi nhận thấy điểm yếu nhất của sinh viên là ngoại ngữ, học thiếu thực hành, thiếu những kỹ năng mềm như làm việc nhóm, sự sáng tạo, giải quyết các vấn đề linh hoạt...
Chúng tôi đã có chương trình tập huấn, đào tạo tại chỗ. Cho đến nay Bosch đã gửi hơn 600 cộng sự sang tu nghiệp ngắn hạn và dài hạn ở nước ngoài. Chúng tôi luôn tổ chức các khóa dạy ngoại ngữ trong công ty. Các em làm thợ trong nhà máy cũng được học.
Là người từng làm việc tại nhiều quốc gia, tôi thấy sức hút của nguồn nhân lực Việt Nam. Tôi tin những con người trẻ bây giờ ham học hỏi, ham tiến bộ. Đi khắp nơi, thấy nhiều người Việt Nam giỏi lắm. Sản phẩm dây đai truyền lực tại nhà máy Đồng Nai thuộc nhóm công nghệ cao khó nhất của Bosch, chỉ sau một năm thôi nhà máy tại đây đã đạt được chất lượng theo yêu cầu của khách hàng và các tiêu chuẩn của Bosch.
Tất cả các chỉ tiêu về số lượng sản xuất tăng rất nhanh trong thời gian kỷ lục. Điều này khẳng định nguồn nhân lực Việt Nam khi được đào luyện thêm sẽ đủ năng lực để đảm đương sản xuất công nghệ cao.
Trong nghiên cứu, công nghệ ôtô chỉ đứng sau công nghệ hàng không, đòi hỏi hiểu biết sâu. Là người từng làm việc nhiều năm trong bộ phận nghiên cứu của hãng BMW, tôi hiểu rõ thử thách với người làm nghiên cứu sáng tạo.
Để đưa ra những giải pháp mới cho ngành ôtô là chuyện hoàn toàn không đơn giản. Vì sao chúng tôi có thể phát triển trong thời gian ngắn 5 năm, có gần 1.000 kỹ sư làm việc trong nghiên cứu là nhờ tất cả yêu cầu, đơn đặt hàng nghiên cứu đã được thực hiện đúng yêu cầu và tiến độ. Điều này nói lên năng lực của kỹ sư trẻ Việt Nam. Đã có 5 bằng sáng chế do kỹ sư Việt Nam sáng tạo ra.
Điều gì giúp ông theo đuổi mong ước xây dựng và phát triển ngành công nghệ cao tại Việt Nam?
Đưa nghiên cứu, đưa nhà máy về là thực hiện giấc mơ thời thanh niên. Cơ duyên đến từ chỗ Bosch cần người xây dựng ở Việt Nam, nhưng rời bỏ BMW đâu đơn giản, vì cơ hội thăng tiến và quyền lợi vật chất đều rất ổn định.
Tôi vẫn quyết định về nước, bởi như nhiều người, mong muốn cuối cùng vẫn là làm điều gì có lợi nhất cho đất nước.
Robert Bosch, người khai sinh ra Bosch là một tấm gương cho tôi. Trong di chúc của mình, ông đã để lại 92% tài sản để lập quỹ từ thiện phúc lợi xã hội Bosch.
Gia đình ông không được quyền tham gia bất cứ điều gì vào điều hành tập đoàn, Bosch cũng không bao giờ tham gia vào thị trường chứng khoán, để bảo đảm sự độc lập trong phát triển kinh doanh.
Ông chính là người mang tư tưởng xã hội chủ nghĩa theo kinh tế thị trường một cách sâu xa. Tôi mong những người chủ doanh nghiệp cuối đời đều đi làm chuyện tốt như Bosch. Với riêng tôi, thấy đội ngũ phát triển, những giá trị tinh thần của Bosch được truyền lại cho các thế hệ sau, đó là niềm hạnh phúc lớn nhất.
“Sống hết lòng từng phút giây hiện tại”
Làm thế nào để ông có thể hài hòa giữa văn hóa Đức nghiêm cẩn và minh bạch vào văn hóa Việt Nam?
Câu hỏi thú vị. Tôi vẫn thường chia sẻ cới các cộng sự của mình, nếu chúng ta sống và làm việc dựa trên những giá trị của Bosch, nhất là tính kỷ luật, làm việc theo quy trình sẽ khuyến khích tinh thần sáng tạo rất nhiều.
Tôi mong muốn mỗi người trong công ty làm việc chủ động như là một nhà kinh doanh, nhất là những người lãnh đạo. Bosch chủ trương giao quyền đến nhân viên tùy theo vai trò, trách nhiệm. Nhưng để bảo đảm cho mọi việc thông suốt, thường xuyên có những hoạt động kiểm tra nội bộ nghiêm ngặt.
Hiểu được văn hóa Việt Nam, những điểm yếu đang tồn tại trong xã hội, Bosch nỗ lực để cung cấp chế độ phúc lợi tốt cho các cộng sự của mình để họ yên tâm làm việc và gắn kết với công ty. Một số giải pháp mà chúng tôi rất tự hào là bữa ăn trưa miễn phí 100% cho mọi người, chế độ bảo hiểm y tế cho hai người trong gia đình.. 
Bosch từng được bình chọn là công ty tuyển dụng hàng đầu Việt Nam trong công nghiệp nhờ sự gắn bó của nhân viên với với công ty rất tốt. Sự đa dạng, đa văn hóa, đa năng lực cho Việt Nam tạo không gian độc lập nhằm sáng tạo các sản phẩm cho khu vực, cho địa phương.
Với riêng ông thì sao, có bị sốc nhiều không khi trở về?
Tâm tư, tình cảm mình là nguồn gốc Việt Nam, nhưng cách nghĩ, cách xử sự trong công việc thiên về quốc tế hơn.
Hãy bớt nói về những điểm tự hào, mà hãy nói về những trở lực, khó khăn để Việt Nam có thể cạnh tranh được với khu vực và thế giới. Những người trí thức nên dành sức mạnh đó cho công ty, tổ chức mình, nếu sức mạnh đó lan tỏa cả nước thì vô cùng quý giá.
Tôi rất vui khi Bosch cùng tham gia vào việc góp phần cải cách, đổi mới giáo dục, xây dựng nguồn nhân lực, công nghiệp Việt Nam. Tôi mong muốn nhiều người cùng đồng hành với mình, nhất là những bạn trẻ.
Làm từ thiện rất nhiều cho quê hương, mục đích kiếm tiền với ông cuối cùng là gì?
Làm được điều gì có lợi cho xã hội. Đưa trí tuệ và hiểu biết của mình vào công việc có ích cho đất nước không chỉ là tâm niệm của riêng tôi mà là của nhiều trí thức Việt Nam trong và ngoài nước.
So với những ngày tháng sống ở nước ngoài, những ngày làm việc ở quê hương giúp tôi thấy rõ những điều mình làm đi vào cuộc sống người Việt, thấy được ảnh hưởng với xã hội, đó là động lực lớn nhất.
Thực chất tôi không phải là người chỉ biết kiếm tiền, mà trên hết, giống như ông Bosch, là mong muốn làm những việc hướng tới sự phát triển bền vững của xã hội.
Nếu sau này về hưu chỉ quanh quẩn với hạnh phúc gia đình, đi đánh golf với bạn bè chắc là tôi sẽ cảm thấy thiếu hụt. Tôi vẫn tiếp tục làm với vai trò nhà tư vấn, giáo dục, truyền những hiểu biết của mình cho các bạn trẻ, thấy sẽ vui hơn.
Triết lý sống nào có thể giúp ông giữ được sự tự tại và truyền năng lượng tích cực ấy đến từng nhân viên?
Cứ làm hết lòng, có thể chưa chắc đã vừa lòng sếp, vừa lòng khách hàng, nhưng nếu hết lòng trong bất cứ việc gì, sẽ tìm thấy nguồn nội lực, chỗ yên ổn trong tâm hồn. Thương ai hết lòng, cũng chưa chắc người đó thương mình, nhưng ít ra trong tâm trí mình thấy ung dung, tự tại.
Trong công ty cũng vậy, nếu hết lòng mà khả năng chưa tới, ít nhất cũng sẽ có kinh nghiệm dần. Sống hết lòng từng phút giây hiện tại, đừng làm việc này nghĩ tới việc khác. Phải chấp nhận tất cả ở thời điểm này, xã hội xung quanh này, và vui với phút giây hiện tại là thoải mái nhất.

KIM YẾN