[BizSTORY] Nguyễn Hoài Nam: “Dám trả giá mới trở thành doanh nhân lớn”

Kim Yến

09:06 30/07/2016

BizLIVE - Hiếm có một CEO ngoại nào giữ vững được vị trí của mình suốt 10 năm đầy thăng trầm trong một tập đoàn đa ngành có quy mô lớn như Berjaya tại Việt Nam.  

[BizSTORY] Nguyễn Hoài Nam: “Dám trả giá mới trở thành doanh nhân lớn”

Ông Nguyễn Hoài Nam, CEO Berjaya Việt Nam

Sở hữu khách sạn Intercontinental Hà Nội, Sheraton Hà Nội, Long Beach Phú Quốc, các dự án bất động sản như Hà Nội City Garden, Biên Hòa City, VFC, VIUT, Công ty chứng khoán SBBS … là nỗ lực không ngừng nghỉ của Tập đoàn cũng như cá nhân CEO Nguyễn Hoài Nam.

Sự năng động, nhạy bén, biết tiến và biết lùi đúng thời điểm, dũng cảm đối diện thất bại và chia sẻ thẳng thắn với tinh thần phản biện sâu sắc đầy nhân văn, anh đã chinh phục được đội ngũ lãnh đạo Berjaya và dẫn dắt đồng đội của mình vượt qua những khúc quanh cam go nhất của khủng hoảng kinh tế, để từng bước khẳng định cam kết lâu dài của Berjaya tại thị trường Việt Nam.

Cân bằng quyền lợi giữa một CEO ngoại và một công dân Việt Nam

Lý do nào khiến tập đoàn Berjaya của tỷ phú Malaysia quyết định chọn anh là người đại diện của tập đoàn đa ngành này ở Việt Nam?

Ông Nguyễn Hoài Nam: Chắc ông ấy nhìn thấy tôi là người có thể trao đổi thẳng thắn mọi thứ. Sau thời gian làm việc tại các công ty khác nhau, mình hiểu thị trường, nắm bắt cơ hội để có thể giúp tập đoàn đầu tư ở Việt Nam

Mặc dù lúc đó tôi đang điều hành công ty riêng của gia đình, nhưng khi Berjaya ngỏ lời, tôi cảm thấy rất hứng thú vì được đi trên con đường đầy thử thách, đa dạng và phong phú…nó như một “ ma lực” cuốn hút tôi để được hiểu biết, học hỏi, đóng góp nhiều hơn

Thường trong các tập đoàn đa quốc gia, vị trí CEO chỉ tồn tại nhiệm kỳ 5 năm, vì sao anh vẫn giữ vững vị trí này suốt 10 năm qua trong khi công việc kinh doanh còn đầy bấp bênh?

Nhìn lại quãng đường 10 năm, tôi cảm thấy đầy thú vị. Thời gian đầu khi Berjaya đặt chân vào Việt Nam, thị trường bất động sản đang bùng nổ, chúng khoán đang tăng phi mã. 5 năm đầu phát triển rực rỡ, tìm hiểu, hào hứng, bùng nổ, hàng loạt dự án khách sạn 5 sao được M&A, đầu tư bước đầu để phát triển. 5 năm sau khủng hoảng nặng nề, cam go, áp  lực kinh khủng để giữ được kế hoạch của mình.

Hiện Berjaya đang bước vào 5 năm thứ ba phát triển chậm hơn, chắc chắn, thực hiện được cam kết của mình.

10 năm ở vị trí CEO là 10 năm kiên định với mục tiêu tập đoàn đề ra, hết lòng với nó, có lúc khó khăn vô cùng vì áp lực từ tập đoàn, từ thị trường, nhưng đến giờ vẫn giữ vững cam kết với thị trường Việt Nam và nhân viên của mình…

Tôi nghĩ để giữ được vị trí này có lẽ nhờ mình rất chân thành, trao đổi được với HĐQT về thực trạng, tiến triển và tương lai của thị trường Việt Nam trên tinh thần thẳng thắn chia sẻ hai bên và trách nhiệm.

Là người đặt bước đi đầu tiên cho Berjaya, rong ruổi khắp mọi miền đất nước để tìm kiếm các cơ hội kinh doanh, thử thách nào với anh là lớn nhất để giữ được niềm tin của tập đoàn trong cả những lúc thị trường khó khăn nhất?

Từ 2009 đến 2015, khủng hoảng kéo dài, cố gắng gìn giữ để tồn tại đã là khó khăn vô cùng. Khó khăn nhất với tập đoàn là không dồn dập vay tiền để phát triển bất động sản nữa mà cố gắng rà soát, thu nhỏ lại, nhưng không bỏ đi cam kết lâu dài. Cố gắng làm tốt nhất các công tác xã hội, hỗ trợ khó khăn trong môi trường địa phương, bảo đảm quyền lợi nhân viên, giữ được đội ngũ yêu công ty hơn…

Công ty có nhiều lĩnh vực đầu tư, từ khách sạn 5 sao, chứng khoán, bất động sản, dự án quy mô lớn Sài Gòn,  Hà Nội, Biên Hòa…Tất cả phải điều chỉnh cho phù hợp sau giai đoạn tính lạc quan quá cao. Đòi hỏi người lãnh đạo phải bình tâm lại, thực tế hơn để phát triển.

Bài học lớn đối với tôi là dự án Nhơn Trạch, Đồng Nai. Sau khi đã nghiên cứu, rá soát, đổ nhiểu tiền để làm quy hoạch, lên phương án đền bù …nhưng trong cuộc họp với Tỉnh ủy, UBND tỉnh Đồng Nai, lãnh đạo rất chia sẻ, thông cảm những khó khăn với doanh nghiệp trong giai đoạn suy thoái kinh tế, tuy nhiên hàng ngàn hộ dân sống trên đó bị “treo”, không xây được nhà, không tăng gia sản xuất được, cuộc sống bấp bênh…

Tình thế đặt ra rất khó khăn cho tôi, làm thế nào trong thời gian ngắn nhất phải thuyết phục được HĐQT tập đoàn quyết định trả lại dự án để cho dân có cuộc sống bình thường. Đó là quyết định khó khăn nhưng nhẹ nhàng, thẳng thắn, dù số tiền bỏ ra rất lớn!

Một CEO Việt trong tập đoàn quốc tế, có bao giờ anh đối diện với mâu thuẫn giữa quyền lợi của tập đoàn và quyền lợi người dân như thế?

 Việt Nam luôn mong muốn kêu gọi đầu tư nước ngoài cho phát triển kinh tế quốc gia, tuy nhiên là người Việt Nam, điều đầu tiên tôi phải cân bằng quyền lợi giữa một CEO ngoại và một công dân Việt Nam, dù có lúc rất khó khăn. Rất may Ban lãnh đạo tập đoàn là những người luôn trân trọng giá trị nhân văn, mong muốn phát triển bền vững .

Để có được quyết định trong một ngày, đầu tiên tôi phải trao đổi chủ trương với chủ tịch tập đoàn, sau đó phải trình bảy tất cả những được mất trước một đội ngũ chuyên nghiệp điều hành tập đoàn mấy chục năm qua. Rất may Berjaya là một tập thể đoàn kết, họ hiểu khó khăn đó đến với nhiều quốc gia trên khu vực, không chỉ của Việt Nam

Là một trong những tập đoàn M&A từ rất sớm ở thị trường Việt Nam, anh đánh giá như thế nào về đòn bẩy M&A trong phát triển kinh doanh?

Thường thường khi công ty muốn mua lại một tài sản gì phải dựa vào nhiều yếu tố, chỉ số tổng quan, chỉ số tài chính, thông tin quy hoạch lâu dài, chỉ số phát triển ngành… Ví dụ , thời đó Phú Quốc chưa có sân bay lớn, nhưng tôi đã quyết định mua khi biết được thông tin và hiểu rằng sẽ có sân bay mới, hiện đại và quy mô. Đánh giá về vĩ mô, tương lai dự án, tôi có may mắn thể hiện được góc nhìn của mình trong những dự án đang hoạt động, để mua và phát triển nó lên.

M&A có tác động lớn, tích cực cho Việt Nam, kể cả về đội ngũ chuyên gia, các nhà quản trị chuyên nghiệp. Trải qua những bài học cụ thể, thực tế, giúp thu hút nguồn vốn ngoại vào dự án. Trước đây các chuyên gia M&A phần lớn từ nước ngoài.

Đến giờ thì các ông chủ doanh nghiệp và nhà quản trị Việt Nam hoàn toàn có thể tự thực hiện công việc M&A không thua gì người nước ngoài, nhờ có thế mạnh về hiểu biết địa phương, hiểu phong tục, tập quán, và những quy trình không đơn giản của thị trường Việt Nam. Cách làm của họ cũng thuyết phục hơn nhờ tính trực tiếp, phân tích được rủi ro giỏi hơn.

Tuy nhiên, nhiều người lo ngại M&A đang làm mất dần các thương hiệu Việt, khi vốn FDI lớn hơn, nhưng phải thay đổi cách nghĩ. Nếu dự án đó nằm trên đết nước mình, tạo sức bật cho thị trường Việt Nam, đóng thuế, tạo công ăn việc làm, thì không nên đặt nặng điều đó.

Ngoài ra, giá trị phát sinh tại dự án như đóng góp vào cảnh quan, kiến trúc, sự văn minh, giá trị nhân văn … quan trọng hơn là ai sở hữu nó.

Quản lý Nhà nước: Bảo vệ người mua nhưng cũng đừng làm “tổn thương” nhà đầu tư

Vừa đầu tư bất động sản, phát triển khu giải trí, nghỉ mát, khách sạn, dịch vụ tài chính… Bằng cách nào anh có thể quản trị được rất nhiều những mảng kinh doanh hoàn toàn khác nhau như thế?

Quản trị luôn được phân cấp, ở đâu cũng vậy. Điều hành Berjaya chưa ăn thua gì so với nhiều tập đoàn lớn Việt Nam đa ngành nghề hiện nay. Làm CEO không phải biết hết, nhưng biết dùng người giỏi nhất để điều hành doanh nghiệp. Điều một CEO cần là phải hài hòa dược những người giỏi ấy, và xây dựng, kiểm tra cụ thể, chi tiết và chia sẻ .

Thật ra chẳng ai có thể giỏi hết mọi việc, tôi cũng chỉ có 24 giờ/ngày. Phải biết “buông”, để “buông” được đi đến thành công phải có lòng tin. Quản trị bằng chỉ tiêu thôi, và tin họ.

Có thể mình sẽ mất đi một số quyền hạn nhất định, nhưng hiểu rằng đang có người khác gánh vác trách nhiệm cho tập thể, chuyên tâm và chuyên sâu hơn lĩnh vực ấy. Mình phải tự hào về họ, cho họ thấy mình là người đồng hành, chia sẻ với họ, có thể ngồi xuống với họ khi có khó khăn để cùng xử lý vấn đề nào đó

Để xây dựng cấu trúc tài chính linh động với những dự án hàng triệu USD, Berjaya đã kết hợp dòng chảy đồng tiền như thế nào giữa hai thị trường Việt Nam và Malaysia?

Thật ra khi đầu tư sang quốc gia khác phải dựa trên nền tảng pháp luật và các quy định về  tài chính, ngân hàng … tại nước đó.

Rất may những hoạt động của Berjaya tại Việt Nam cũng đều là lĩnh vực Berjaya rất mạnh tại Malaysia với quy mô lớn hơn, kể cả lĩnh vực bán lẻ, dịch vụ… chính điều đó giúp cho tôi tự tin hơn về mục tiêu, nhận được nhiều hỗ trợ .

Tuy nhiên tôi mong muốn nhận được chia sẻ về sự chậm trễ của một vài dự án vì điều kiện khách quan, và cuộc khủng hoảng vừa qua

Từ kinh nghiệm của thị trường BĐS Malaysia, Thái Lan, theo anh, làm thế nào để rút ngắn khoảng cách trong mối quan hệ tài chính giữa ngân hàng và doanh nghiệp, người mua nhà?

Điều đầu tiên phải mở khoản vay tiêu dùng hơn nữa để người mua thực sự có thể mua được nhà. Các gói tài chính BĐS không nên tập trung hỗ trợ cho các nhà kinh doanh mà nên hỗ trợ cho người mua thực sự. Tài chính bị đóng băng ở nhà đầu tư là không lành mạnh. Các cơ quan chức năng nên hỗ trợ cho người có thu nhập tài chính đều đặn được hệ thống lại, làm cơ sở để tiếp cận được tài chính để mua nhà,  đặc biệt thị trường trên dưới 1 tỷ

Thứ hai thị trường BĐS nên tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người nước ngoài có căn hộ ở Việt Nam, kể cả thủ tục vay tiền. Khi kinh tế phát triển, người nước ngoài đến đây sống và làm việc, họ cũng cần sở hữu một ngôi nhà thứ hai, tuy nhiên thủ tục này còn chưa dễ dàng

Người mua nhà đang rất hoang mang về vụ 77 dự án thế chấp ngân hàng vừa công bố, anh lý giải thế nào về vấn đề này?

Phải nhìn đó theo nghĩa tích cực. Việc thế chấp dự án BĐS tại ngân hàng là hoạt động bình thường trong kinh doanh địa ốc. Hoạt động này diễn ra phần lớn ở các dự án khi dòng vốn tín dụng tài trợ cho BĐS ở nước ta vẫn chủ yếu ở các tổ chức tín dụng.

Khi vay, việc thẩm định do ngân hàng, dựa trên các yếu tố dòng tiền, thị trường, vốn … quyết định. Thường dự án BĐS vay thủ tục rất chặt chẽ, việc trả được hay không, có hoàn thiện được các vấn đề pháp lý  không tùy thuộc vào uy tín và năng lực của từng công ty.

Còn người vay không có khả năng trả nợ  đó là rủi ro cũng khá thông thường trong kinh doanh.

Đối với quản lý Nhà nước, theo tôi, Sở tài Nguyên- Môi trường TP HCM nên chọn cách khác để vẫn có thể minh bạch, bảo vệ người mua nhưng cũng đừng làm “ tổn thương “ nhà đầu tư, thậm chí phải luôn chia sẻ với nhà đầu tư.

Đừng tác động về mặt hành chính tạo sự hoang mang không đáng cho người tiêu dùng. Tuy nhiên cũng phải khuyến cáo người mua nhà kiểm tra kỹ càng dự án, chủ đầu tư  trước khi mua.

Tập đoàn Berjaya đang mở rộng đầu tư kinh doanh hơn nữa ở Việt Nam, khi vừa trúng thầu dự án sổ số điện toán 310 triệu USD?

Nhìn xung quanh các nước phát triển, sổ số là cách để mọi người dân đóng góp sức mình, tạo niềm vui, hy vọng. Ngoài sổ số truyền thống, sổ số điện toán giúp người chơi có thêm chọn lựa nhanh hơn, mới hơn.

Berjaya rất tự hào được chọn là đơn vị đồng hành cùng công ty Vietlott vận hành dự án trên toàn Việt Nam, cho người dân có thêm nhiều lựa chọn để tạo nguồn thu cho nhà nước, phù hợp với xu thế nhiều nước đang phát triển. Điều này nói lên một lần nữa tính cam kết của Berjaya tại Việt Nam

Bạn bè là tài sản không dính vào mình mà quý nhất

Khởi nghiệp năm 1992 với vai trò giám đốc kinh doanh của 3C Corporation, Giám đốc tài chính của TTT Corporation, rồi Tổng giám đốc Viet Au Investment… trải qua hơn 25 năm kinh doanh, những thăng trầm nào trong sự nghiệp đã giúp anh học hỏi và trưởng thành?

Những trải nghiệm ở 3C, TTT là trường học vô giá, đặc biệt thời gian làm ở TTT cho tôi cái nhìn tổng quát về BĐS và kiến trúc. Dù không lớn nhưng TTT được đầu tư bài bản về quản trị thông qua các công cụ chuyên nghiệp, xây dựng văn hóa doanh nghiệp rất mạnh để kết dính các thành viên, đó là kinh nghiệm hỗ trợ tôi rất nhiều cho đến hôm nay.

10 năm làm việc ở Berjaya, trải qua bao nhiêu cung bậc, tạo cho mình bản lĩnh không quá vui cũng không quá thất vọng nhờ những bài học mà không có doanh nhân nào không phải trải qua. Ban đầu tham gia Berjaya, tôi không nghĩ có được hôm nay, tuy nhiên khi đã gặp các  đồng nghiệp gắn bó với công ty 20-30 năm nay, tôi mới hiểu đây là môi trường phù hợp, vừa mang tính hiện đại vừa rất Á đông

Để có được thành quả kinh doanh đó, anh có phải trả giá nhiều không? Anh nghĩ gì về những được mất trong cuộc đời?

Đến giờ, là người lạc quan, tôi thấy mình không mất nhiều, có chăng mình chỉ mất nhiều thời gian, đáng ra phải dành cho gia đình, nhất là khi con bước vào tuổi teen. Hổi trẻ mình không thấy đó là hạnh phúc, nhưng càng lớn tuổi mới hiểu đó là niềm vui nhẹ nhàng mà không phải ai cũng cảm nhận được. Bù lại mình được đi nhiều, gặp gỡ nhiều, ít phán xét và vị tha hơn.

Tuy nhiên với thời đại thế giới phẳng, facebook, nghe được nhiều tiếng nói, thấy được nhiều về cuộc sống, thiên nhiên, môi trường, rồi về Chính phủ… mình có nhiều trăn trở hơn với những than thở của người dân. Trước những bức xúc của thời cuộc, hơn ai hết người doanh nhân phải ý thức được rằng làm gì thì làm phải bảo vệ tốt nhất cho môi trường.

Tôi không gào thét, không phản ứng nông nổi, mà bình tĩnh đứng trên nhiều phía, nhiều góc, để xây dựng trên tinh thần êm đẹp, hơn là sự phản ứng nông nổi vượt quá kiểm soát của mình.

Làm bất cứ việc gì cho công ty, cho cá nhân cũng tập nghĩ đến môi trường, xanh, sạch, thái bình, vì hiểu đó là môi trường mà con mình sẽ lớn lên. Thế hệ trẻ về sau phải biết gìn giữ hơn màu xanh cho trái đất này…

Nơi chốn riêng tư của anh và gia đình có gì khác biệt?

10 năm trước tôi mua một đầm lầy ngoại ô, nhiều người nói xa, không tiện giao thông. Nhưng ai cũng cần có chốn đi về, có thể xa, nhưng khi mình đã muốn về thì những khái niệm như xa đó không còn giá trị nữa.

Tôi nhớ tuổi thơ của mình luôn được ăn cơm cùng bố mẹ trong không gian xanh mướt, nói chuyện với nhau, những trò nghịch ngợm trẻ con, những đòn roi… những kỷ niệm nếu không khéo con mình sẽ không bao giờ có thể kết nối được với các thế hệ trong gia đình.

Ngôi nhà ven sông này cũng chính là để cho các cháu được chơi với bà, được nghe bà kể về ông, được bà dạy sự lễ phép, tạo sự cân bằng giữa cuộc sống gia đình với xã hội, làm mình có tâm hồn hơn, thiện hơn, muốn đóng góp hơn… và nói thẳng là … bớt liều hơn!

Thách thức lớn nhất với anh bây giờ là gì?

Làm sao có sức khỏe, học hỏi không ngừng để tiếp tục làm công việc hiện nay mà mình yêu thích. Làm sao để mình được ấm áp trong môi trường kinh doanh.

Nhiều người bạn tôi thành công đã quyết định không ở đây nữa. Mình không lên án, vì ai cũng có lựa chọn riêng, tuy nhiên điều chắc chắn ai cũng muốn sống ở quê hương. Tôi mong muốn nhiều người không đi nữa, nhiều người học xong sẽ về, điều đó cần sự lắng nghe sâu sắc của những người đang  điều hành xã hội này.

Những người ra đi thực sự là lời nhắc nhở nhẹ nhàng với người ở lại. Đó là thực tế hàng ngày, chúng ta không giả vờ như không hay biết được

Theo anh, tố chất nào là quan trọng nhất nhất với doanh nhân? 

Kiên định với mục tiêu của mình, quyết đoán, chịu trách nhiệm, dám trả giá, không khuất khục mới trở thành doanh nhân lớn được. Trong thời đại toàn cầu cần thêm yếu tố nữa, đó là tính hợp tác

Hai lần gần như trắng tay không việc làm, không nhà cửa, mất bạn bè… làm sao anh có thể đứng dậy để chinh phục những miền đất lạ?

Nghĩ cho cùng mình sinh ra trắng tay mà. Nếu nhìn xung quanh mình thấy tại sao người khác làm được, dù họ cũng bắt đầu từ trắng tay. Phải có niềm tin, và không có gì thay đổi được sự chăm chỉ. Thông minh, giỏi mà không chăm chỉ thì cũng không làm được gì.

Anh nghiệm ra điều gì về những kỹ năng đối chọi với thất bại của riêng mình?

Chả ai có khả năng ứng phó với thất bại, nhưng khi thực sự đối diện với thất bại, quy luật sinh tồn bắt anh phải lao động, chấp nhận mất đi cả tự ái để kiếm tiền, làm tốt công việc được giao và chờ cơ hội, nhưng quan trọng là phải bắt đúng cơ hội. Có nhiều người quá nôn nóng bắt vào cơ hội không phù hợp nên mất thời gian rất dài vẫn dậm chân tại chỗ

Anh nghĩ gì về tiền?

Tiền có hai mặt. Nếu chúng ta nghĩ về cái thiện của đồng tiền thì đó là phần thưởng cho người chăm chỉ lao động, kết quả của sáng tạo, lao động, mồ hôi nước mắt. Còn mặt tiêu cực của nó là có thể thay đổi con người, biến người tốt thành người xấu. Tôi phục người kiếm nhiều tiền, nhưng thực sự ngưỡng mộ cách người ta xài tiền, bao gồm đầu tư, chi tiêu và đóng góp… mới đáng ủng hộ.

Từng là thủ lĩnh của CLB doanh nhân 2030, anh nghĩ với doanh nhân, thế nào là sống đẹp, chơi đẹp, làm đẹp?

4 năm phó chủ nhiệm CLB, 4 năm chủ nhiệm nói lên một phần lứa tuổi rất nhiều hoài bão, đam mê, đặc biệt là sức trẻ của tôi và bè bạn.

Cho tới giờ này đó là CLB duy nhất mình tham gia, ở đó mình thực sự được là mình, được chứng kiến những người thành công rất rực rỡ và cả những người không may mắn. Mong muốn nhiều hơn những CLB như thế nữa để chia sẻ cách sống, cách làm việc nhân văn.

Điều gì giúp anh nuôi dưỡng được tình yêu lúc nào cũng nồng nàn với bạn bè?

Tôi có rất đông bạn bè, bạn là tài sản không dính vào mình mà quý nhất, không ràng buộc. Bạn bè cho mình nguồn cảm hứng, màu sắc phong phú của cuộc sống.

Khi mình chấp nhận sự khác biệt của bạn bè thì cuộc sống của mình càng có nhiều màu sắc. Có những người bạn rất chướng, không công nhận thành quả của mình, nhưng họ chính là động lực để mình tiếp tục hoàn thiện

Vợ anh cũng là một doanh nhân, một hoa hậu, hai người cùng nổi tiếng, cùng kinh doanh, cùng hào hoa… sống với nhau như thế nào?

Cũng như mọi đôi vợ chồng khác thôi, có chăng thông cảm được với nhau hơn về những bề bộn công việc hàng ngày.

Hai người là doanh nhân nên có thế chia sẻ với nhau, đặc biệt quỹ thời gian. Nhưng quan trọng nhất phải lắng nghe nhau và trò chuyện được với nhau.

Chúng tôi thậm chí vẫn nhắn tin, điện thoại 5-7 lần với nhau hàng ngày, không phải gọi để kiểm tra, mà gọi như thể biết có một người đang ở cạnh, để được nghe nói, hỏi han.

Làm thế nào để anh có thể giữ được tình vợ chồng lúc nào cũng “tương kính như tân”?

Hai người gặp nhau lúc tôi khó khăn nhất, để giữ được tình cảm vợ chồng lúc nào cũng “tương kính như tân”, mình phải học được cách suy nghĩ hiện đại, tôn trọng vợ như bạn mình vậy. Biết cảm ơn và biết xin lỗi, biết áy náy khi không đúng giờ, biết mời đi ăn khi thể hiện tình cảm lãng mạn…

Đừng coi vợ như một cái có sẵn trong nhà. Ngoài giây phút tình cảm lãng mạn vợ chồng thì phải thu xếp công việc gia đình ổn thỏa, để không đánh mất đi cảm xúc ban đầu…                                                                                     

KIM YẾN

Từ khóa: CEO, thành công