“Vừa cho vay lãi suất cao, vừa muốn thu hồi được nợ: Sao ngân hàng khôn thế?”

Trần Giang

15:17 10/11/2015

BizLIVE -

“Một ngân hàng khi cho vay nghĩ ngay đến việc phát mại tài sản thì ngân hàng đó nên đóng cửa. Cho vay mà không tin chỉ nhăm nhăm vào tài sản, đưa khách hàng ra tòa để phát mại tài sản thì đừng cho vay nữa”, đại biểu Quốc hội Nguyễn Đức Kiên, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội bình luận.

“Vừa cho vay lãi suất cao, vừa muốn thu hồi được nợ: Sao ngân hàng khôn thế?”

TS. Nguyễn Đức Kiên, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội

Theo ông Kiên, đã là vay tín chấp thì hoàn toàn phụ thuộc vào hai bên, không phụ thuộc vào văn bản pháp quy. “Cùng một dự án nhưng có người vay được có người không. Phải chấp nhận bởi vay tín chấp là chữ tín, khi anh không có tín nhiệm với tổ chức tín dụng (TCTD) thì chào thân ái. Chứ không phải cứ lên rồi kêu cùng một dự án, cùng một khu công nghiệp tôi vay không được nhưng anh kia lại vay được. Chuyện đó bình thường vì là hai người khác nhau”, ông Kiên phân tích.

"Thực tế, cho vay tiêu dùng thì phải có rủi ro. Đã có lãi suất cao nhất thị trường rồi. Ngân hàng vừa muốn cho vay lãi suất cao vừa muốn thu hồi được hết nợ. Sao ngân hàng khôn thế?"

Ông Kiên cho rằng TCTD cần phải tính xem, cộng cả tiền trả lãi hàng tháng của khách xem đã trả hết nợ gốc chưa. Còn muốn phát triển thì phải nhìn cả 2 bên. TCTD phải điều chỉnh lãi suất của mình. Cách đây 4 năm có thể cho vay với lãi suất 17 – 18% nhưng bây giờ cho vay lãi suất đó thì ai vay được.

Nhiều ý kiến cho rằng tín dụng tiêu dùng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển thị trường bán lẻ. Quan điểm của cá nhân ông thế nào?

Ở các nước phát triển, tín dụng tiêu dùng chiếm tỷ lệ hơn 60% trong tăng trưởng tín dụng và thời gian vay có thể ngắn hạn 1 tháng, 3 tháng, 1 năm. Lĩnh vực này ở Việt Nam lại ít phát triển và chiệm một tỷ trọng rất nhỏ so với tín dụng đầu tư.

Nếu tín dụng tiêu dùng phát triển nó sẽ tạo ra một lượng vốn rất tốt cho thị trường và tăng lượng cầu trên thị trường lên. Điều này cũng hỗ trợ cho sản xuất trong nước phát triển.

Theo tôi, đây là một thị trường rất tiềm năng tại Việt Nam. Nó mở ra một hướng mới cho các TCTD Việt Nam đẩy mạnh phát triển trong tương lai.

Tuy nhiên để phát triển tín dụng tiêu dùng của lĩnh vực này, các cơ quan, bộ ngành có liên quan cần phải rà soát lại các văn bản pháp quy và các quy trình vay tín dụng tiêu dùng để tạo được sự thuận lợi nhất cho người tiêu dùng có thể tiếp cận được với nguồn vốn.

Vì sao tín dụng tiêu dùng chậm phát triển?

Nguyên nhân xuất phát từ hai phía. Phía người dân đa phần vẫn giữ tư duy nông nghiệp, được bao nhiêu ăn bấy nhiêu chứ không có sản xuất công nghiệp một cách căn cơ. Khi đã không có sản xuất công nghiệp thì không dự báo được nguồn thu trong tương lai, dẫn tới khả năng vay rất khó.

Hơn nữa, khi có nhu cầu, họ thường vay mượn bà con hàng xóm, bạn bè, người thân… chứ ít khi ra TCTD vay.

Đối với các TCTD, sau một số sự việc, họ thấy rằng nợ xấu cho vay tiêu dùng cao, nên trong thời điểm hiện tại lại muốn thu hẹp lại để đảm bảo tính an toàn. Vì vậy, TCTD không xây dựng cơ chế chính sách khuyến khích người đi vay, không tư vấn cho họ xem vay như thế nào, sử dụng tiền ra sao?

Nhiều ý kiến cho rằng lãi suất cho vay tiêu dùng khá cao và đây là cũng là một nguyên nhân khiến cho tín dụng tiêu dùng khó phát triển?

Đó là vì rủi ro cho vay tiêu dùng lớn, nên các TCTD buộc phải đẩy lãi suất lên cao để bù lại rủi ro. Nhưng các TCTD quên mất rằng trong tương lai đây mới là thị trường quan trọng. Nếu chúng ta không có cách tiếp cận hợp lý, vẫn giữ nếp cũ thì tín dụng tiêu dùng khó phát triển được. Lúc đó bản thân các TCTD cũng gặp khó khăn.

Vậy làm sao để dung hòa lợi ích giữa các TCTD và người vay?

Về mặt quản lý nhà nước, các cơ quan lập pháp cần phải rà soát các văn bản chi phối hoạt động quan hệ tín dụng tiêu dùng xem như thế nào, có phù hợp không với điều kiện hiện tại không. Nếu điểm nào chưa phù hợp thì phải sửa.

Bản thân các TCTD cũng phải thay đổi được nhận thức của mình về tín dụng tiêu dùng và coi thị trường này là đầu ra rất quan trọng của việc tăng trưởng tín dụng trong hiện tại và tương lai. Khi đã coi nó là thị trường tiềm năng thì cơ cấu hoạt động của các TCTD phải thay đổi và phương thức cho vay tín dụng tiêu dùng cũng phải thay đổi.

Tôi lấy thí dụ các TCTD nên kết hợp với các nhà sản xuất, nhà cung ứng để tạo thành một chuỗi cung cấp dịch vụ cho người tiêu dùng. Nếu không tạo thành cái chuỗi cung ứng thì lại gây ra rủi ro trả nợ của khách hàng. Khi khách hàng đồng ý tham gia chuỗi cung ứng và mua một mặt hàng nào đó với mức giá cụ thể. Khi đó, TCTD sẽ đánh giá xem tài trợ bao nhiêu phần trăm giá trị mặt hàng.

Sau đó, khách hàng đến ký hợp đồng và nhận hàng chứ không chuyển tiền mặt cho khách hàng, như vậy là không sợ vay để chi sai mục đích. Sau đó thông qua các tổ  chức cung cấp dịch vụ đấy để tái kiểm tra sử dụng của thiết bị ấy.

Ví dụ như mua ô tô, xe máy, TCTD có thể thông qua các tổ chức cung ứng dịch vụ đó để biết khách hàng đi bao nhiêu km không quay lại kiểm tra. Như vậy các TCTD sẽ biết và tác động lại với khách hàng.

Cán bộ tín dụng phải gắn mình được vào người tiêu dùng mới rà soát được. Ví như khách hàng muốn mua một cái ti vi, cán bộ tín dụng đến nhà thấy ngay họ chưa có ti vi và muốn mua một cái tivi HD. Nghĩa là họ có nhu cầu thật.

Khi đó, TCTD sẽ tư vấn cho khách hàng mua một cái tivi led full HD, hay chỉ là cái tivi HD bình thường thôi? Hai cái này chênh nhau rất nhiều tiền. Cán bộ tín dụng sẽ tư vấn cho khách mua cái nào phù hợp với khả năng chi trả của khách hàng, như vậy TCTD vừa là nhà cho vay vừa là nhà tư vấn tiêu dùng.

Cảm ơn ông!

TRẦN GIANG

Bảng giáThị trường

VN-Index 759.74 ▼ -2.12 (-0.28%)

 
VN-Index 759.74 -2.12 -0.28%
HNX-Index 96.93 -1.03 -1.06%
UPCOM 55.94 -0.41 -0.73%
DJIA 21,580.07 -31.71 -0.15%
Nasdaq 6,387.75 -2.25 -0.04%
Nikkei 225 19,975.67 -124.08 -0.62%
FTSE 100 7,385.99 -66.92 -0.91%