Vất vả tiếp cận vay tín chấp

Đỗ Linh

08:28 17/12/2015

Cho vay không có tài sản đảm bảo đối với DN (cho vay tín chấp) được Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) khuyến khích các tổ chức tín dụng (TCTD) tăng cường triển khai từ năm 2014. Song sau một thời gian tiếp cận, đến nay các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), đối tượng có nhu cầu vốn tín chấp cao, không còn kỳ vọng nhiều vào khả năng vay tín chấp từ NH.

Vất vả tiếp cận vay tín chấp

Tư vấn cho khách hàng vay vốn. Ảnh: Long Thanh.

Muốn vay phải có thế chấp

Chia sẻ bên lề một chương trình giới thiệu nguồn vốn cho DNNVV vừa diễn ra mới đây, một DN chuyên sản xuất nông nghiệp tại huyện Củ Chi, TPHCM, cho biết NH luôn nói tạo điều kiện cho DN nhưng thực tế cửa tiếp cận vốn của DNNVV rất hẹp, vì DN không có tài sản thế chấp. DN này cho biết kinh doanh nông nghiệp cần nhiều đất nên ngoài phần đất thuộc quyền sử dụng, DN phải thuê thêm đất của người dân để mở rộng diện tích canh tác. Phần đất canh tác của DN đã được thế chấp vay vốn ở NH phục vụ sản xuất những năm qua.

Gần đây, khi được biết chính sách cho vay tín chấp đối với các lĩnh vực ưu tiên, trong đó có lĩnh vực kinh doanh sản phẩm nông nghiệp từ khâu sản xuất đến thu mua, chế biến và tiêu thụ, đơn vị đã lên kế hoạch đầu tư thêm diện tích, giống và kỹ thuật mới để tăng sản lượng đáp ứng yêu cầu thị trường. Tuy nhiên, phía NH đã từ chối cho vay với lý do cho vay tín chấp đối với nông nghiệp rất khó vì giá cả đầu ra của sản phẩm nông nghiệp bấp bênh và rủi ro trong quá trình sản xuất rất khó lường.

Chính sách cho vay không có tài sản đảm bảo được ban hành với mục đích để NH yên tâm hỗ trợ DN. Tuy nhiên, khi triển khai NHTM phải tính toán, bởi nếu xảy ra rủi ro khách hàng không trả nợ được, NH sẽ chịu trách nhiệm về việc để mất vốn.
TS. Trần Du Lịch, thành viên Hội đồng Tư vấn CSTCTT quốc gia

 

Giám đốc một DN sản xuất nhựa ở quận Tân Phú, TP.HCMcho biết DNNVV không kỳ vọng nhiều vào việc vay tín chấp, vì cả khi DN đề nghị vay vốn thế chấp bằng máy móc thiết bị cũng không được NH chấp thuận mà yêu cầu phải thế chấp bất động sản, còn nếu muốn thế chấp máy móc thiết bị, DN đến các công ty cho thuê tài chính.

Cuối tháng 7/2014, NHNN ban hành Văn bản 5342/NHNN-TTGSNH, đề nghị các TCTD tăng cường cho vay không có bảo đảm bằng tài sản thông qua việc xây dựng quy trình thu thập, khai thác thông tin về đánh giá tín nhiệm, hoạt động của khách hàng, kết hợp với hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ TCTD để nâng cao hiệu quả thẩm định và đánh giá mức độ tín nhiệm của khách hàng vay.

Ngày 13/8/2014, Chính phủ ban hành Chỉ thị 25/CT-TTg, khuyến khích áp dụng các hình thức đánh giá tín nhiệm để tăng cường khả năng cho vay tín chấp. Tuy nhiên, sau hơn 1 năm triển khai không nhiều DN tiếp cận được hình thức vay vốn này.

Mới đây, Chính phủ ban hành Nghị định 55/2015/NĐ-CP về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn, trong đó có quy định cụ thể 7 lĩnh vực hoạt động được xem xét vay vốn NH từ 50 triệu đến 3 tỷ đồng không cần tài sản thế chấp. Một số DN trong lĩnh vực nông nghiệp cũng trông đợi sẽ được tăng cường nguồn vốn thông qua vay tín chấp, nhưng thực tế không tiếp cận được.

DN nhỏ chưa đủ lòng tin

Thực tế, hiện nay nhiều NHTM đã triển khai thực hiện cho vay tín chấp nhưng chỉ với các khách hàng lớn, hợp tác lâu năm. Bởi lẽ theo các NH cho vay tín chấp chủ yếu dựa vào lòng tin, trong khi nhóm DNNVV thường chưa có lịch sử gắn kết lâu dài với NH, lại thiếu minh bạch về sổ sách, dòng tiền nên rất khó xét duyệt.

Với kinh nghiệm nghiên cứu các công ty tư nhân tại Việt Nam để phục vụ hoạt động đầu tư, ông Chris Freund, CEO Công ty Tư vấn Quản lý quỹ Mekong Capital, cho rằng đa số DN Việt Nam có điểm chung là thiếu tính minh bạch, khó thu thập thông tin đầy đủ. Đây là thách thức đối với việc huy động vốn đầu tư lẫn tiếp cận vốn vay.

Theo ông Nguyễn Đức Long, Phó Vvụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ NHNN, DNNVV khó tiếp cận vốn do quy mô tài chính hạn chế, chưa minh bạch trong sổ sách, là những điều kiện cơ bản để được xem xét cho vay tín chấp. Chính phủ đã đưa ra một số giải pháp hỗ trợ DNNVV, các cơ chế cũng đã có và bản thân NH cũng muốn thực hiện hiệu quả, nhưng vẫn còn nhiều vướng mắc nên không thể triển khai rộng. Yếu kém của DNNVV như thiếu minh bạch dòng tiền đã nhìn thấy từ lâu nhưng không dễ thay đổi được nên kể cả tiếp cận vốn có thế chấp cũng không hoàn toàn dễ dàng.

Theo Hiệp hội DN Cơ khí Việt Nam, một trong những nguyên nhân quan trọng khiến ngành cơ khí gặp nhiều khó khăn trong thời gian qua vì có đến 50% DN trong lĩnh vực này thiếu vốn hoạt động. Trong danh mục dự án cơ khí trọng điểm đến năm 2015, có 11 dự án được hưởng các chính sách hỗ trợ với tổng vốn gần 9.980 tỷ đồng, song mới có 3 dự án được NH Phát triển Việt Nam (VDB) ký hợp đồng tín dụng với số vốn 374 tỷ đồng và đến cuối năm 2014 mới giải ngân 60,73 tỷ đồng.
Do thiếu vốn, DN không thể đầu tư mở rộng sản xuất và ứng dụng khoa học công nghệ, dẫn đến nhiều dự án bị đình trệ; công nghệ cũ, lạc hậu không có điều kiện để cải tiến, không thể cạnh tranh với hàng ngoại nhập.

Những năm qua, nhiều địa phương đã triển khai một số giải pháp để hỗ trợ DN, trong đó chính sách thiết thực nhất là hỗ trợ lãi suất nhưng đa số DN không thụ hưởng do không vay được vốn. Bên cạnh đó, dù đã thông qua Quỹ Bảo lãnh tín dụng hoặc đăng ký tham gia các chương trình kết nối với NH để được giới thiệu vay vốn, nhưng đến nay chưa DN nào tiếp cận được vốn tín chấp. Bởi lẽ theo đánh giá của NH đây là lĩnh vực đầu tư vốn lớn nhưng hiệu quả kinh doanh thấp, nhu cầu vay vốn thời hạn dài (5-7 năm), nên muốn vay vốn, ngoài dự án khả thi phải có tài sản thế chấp có giá trị.

Theo Báo Sài Gòn Đầu Tư

Bảng giáThị trường

VN-Index 935.16 ▼ -0.69 (-0.07%)

 
VN-Index 935.16 -0.69 -0.07%
HNX-Index 111.61 0.14 0.13%
UPCOM 54.66 0.31 0.56%
DJIA 24,508.66 -76.77 -0.31%
Nasdaq 6,856.53 -19.27 -0.28%
Nikkei 225 22,553.22 -141.23 -0.63%
FTSE 100 7,450.87 2.75 0.04%
Thăm dò ý kiến
Năm 2018, kênh đầu tư nào sẽ sinh lợi nhất?

Emagazine