Thấy gì từ bức tranh lợi nhuận ngân hàng 6 tháng đầu năm 2016?

Trần Thúy

06:46 17/08/2016

BizLIVE - Một điểm đáng lưu ý trong bức tranh toàn cảnh ngân hàng 6 tháng đầu năm 2016 là nợ xấu giảm nhưng tổng nợ xấu ngân hàng lại tăng, đặc biệt nợ có khả năng mất vốn của nhiều ngân hàng tăng vọt.

Thấy gì từ bức tranh lợi nhuận ngân hàng 6 tháng đầu năm 2016?

Biểu đồ: BizLIVE

“Sống” chủ yếu vẫn nhờ vào tín dụng
Theo công bố mới đây của Ngân hàng Nhà nước, tăng trưởng tín dụng toàn ngành 6 tháng đầu năm nay đạt 8,16%, cao hơn mức 7,86% cùng kỳ năm 2015. Đây cũng là mức khá cao so với cùng kỳ những năm gần đây.
Nhà điều hành cũng cho biết, tín dụng tiếp tục tập trung vào sản xuất kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên để hỗ trợ có hiệu quả hơn cho tăng trưởng kinh tế, tín dụng bất động sản và các lĩnh vực rủi ro được kiểm soát nhưng không ảnh hưởng đến tín dụng bất động sản vào dự án nhà ở xã hội, dự án đáp ứng nhu cầu thực của người dân.
Nhờ tín dụng tăng trưởng mạnh nên thu nhập lãi của các ngân hàng cũng có sự cải thiện tích cực.
Thống kê của BizLIVE về 10 ngân hàng lớn của Việt Nam gồm Ngân hàng BIDV, Vietinbank,  Vietcombank, SHB, MBB, Sacombank, ACB, VIB, VPBank và Eximbank cho thấy, tổng thu nhập lãi thuần tăng trưởng 17,8% so với cùng kỳ và là mức tăng khá cao trong vòng vài năm trở lại đây.
Theo đó, tỷ trọng thu nhập lãi thuần trong tổng thu nhập hoạt động của nhóm ngân hàng này đã vượt lên mức 80%, tăng so với mức 79,4% cùng kỳ năm trước. Với xu hướng này, có thể thấy thu nhập của các ngân hàng vẫn phụ thuộc chủ yếu vào hoạt động tín dụng.
ACB là ngân hàng có sự chuyển biến mạnh nhất trong cơ cấu thu nhập, với tỷ trọng thu nhập lãi thuần trong tổng thu nhập cao nhất trong nhóm khảo sát, đạt 1.707 tỷ đồng, tăng 24,9% so với cùng kỳ năm trước và chiếm tới 97,7% cơ cấu thu nhập, tăng vọt so với mức 86,3% cùng kỳ năm trước.
Vietinbank cũng là một trong số những nhà băng có thu nhập lãi thuần chiếm tỷ lệ cao trong cơ cấu thu nhập quý II/2016 với hơn 5.886 tỷ đồng, chiếm 91,29% (so với mức 85,8% cùng kỳ năm trước). Các hoạt động kinh doanh đều mang lại kết quả khả quan tuy nhiên riêng hoạt động mua bán chứng khoán kinh doanh lỗ 23 tỷ đồng trong khi cùng kỳ năm trước lãi hơn 15 tỷ.
Ở chiều ngược lại, BIDV là ngân hàng có tỷ trọng thu nhập lãi thuần thấp nhất, với 67,91%, giảm so với mức 68,95% cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, tỷ trọng của thu nhập từ vốn góp và mua cổ phần lại tăng mạnh từ 3,26% lên 13,32%.
Trích lập dự phòng “ăn mòn” lợi nhuận
Báo cáo tài chính 6 tháng đầu năm của các nhà băng cho thấy sự khởi sắc trong tăng trưởng tín dụng. Đây là một trong những yếu tố quan trọng giúp phần “làm sáng” bức tranh lợi nhuận. Tuy nhiên, việc nhiều ngân hàng tăng mạnh trích lập dự phòng rủi ro tín dụng đã khiến cho lợi nhuận của họ không được như kỳ vọng.
Thống kê kết quả kinh doanh 10 ngân hàng cho thấy, tổng chi phí trích lập dự phòng trong quý II/2016 đạt hơn 9.488 tỷ đồng, tăng trưởng 22% so với cùng kỳ năm trước.
VPBank là một trong những ngân hàng tăng trích lập dự phòng mạnh nhất trong nhóm khảo sát với việc tăng tới 118,3% so với cùng kỳ năm ngoái (từ hơn 889 tỷ đồng lên gần 1.941 tỷ đồng). Điều này khiến cho lợi nhuận thuần của ngân hàng dù tăng hơn 58%, đạt hơn 2.529 tỷ đồng nhưng lợi nhuận trước thuế chỉ đạt hơn 588 tỷ đồng, giảm 17% so với quý II/2015.
Lũy kế 6 tháng đầu năm, ngân hàng trích lập chi phí dự phòng rủi ro tín dụng 3.258 tỷ đồng, cao gấp đôi cùng kỳ.
Eximbank cũng nằm trong top các ngân hàng tăng mạnh chi phí dự phòng. Báo cáo tài chính của ngân hàng này cho thấy, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng rủi ro 6 tháng đầu năm đạt 740 tỷ đồng. Tuy nhiên, chi phí dự phòng rủi ro tăng vọt tới 4 lần so với cùng kỳ, lên hơn 661 tỷ đồng đã khiến cho lợi nhuận trước thuế của ngân hàng chỉ còn vỏn vẹn 79 tỷ đồng, giảm tới 86% so với cùng kỳ.
Tương tự, dự phòng rủi ro của ngân hàng Sacombank trong quý II cũng tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Điều này khiến lợi nhuận của ngân hàng vốn đã không mấy khả quan càng trở nên “thê thảm”. Kết thúc quý II, Sacombank ghi nhận lợi nhuận trước thuế hơn 164 tỷ đồng, giảm tới 77% so với cùng kỳ năm trước. Điều này kéo lợi nhuận trước thuế 6 tháng đầu năm của ngân hàng giảm mạnh 76,2% so với cùng kỳ.
Không chỉ ở khối ngân hàng thương mại cổ phần, chi phí dự phòng rủi ro cũng đang “ăn mòn” lợi nhuận của các “ông lớn” trong khối quốc doanh. Điển hình là trường hợp của ngân hàng Vietinbank.
Trong quý II/2016, Vietinbank đạt lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh gần 3.436 tỷ đồng, tăng nhẹ 2,9% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, do chi phí dự phòng bị tăng tới 52,8% so với cùng kỳ, lên 1.568 tỷ đồng khiến lợi nhuận trước thuế của ngân hàng giảm 19,3%, còn 1.868 tỷ đồng. Luỹ kế 6 tháng đầu năm, chi phí dự phòng của Vietinbank đạt hơn 3 nghìn tỷ đồng, tăng 18,6% so với cùng kỳ.
Tỷ lệ nợ xấu giảm nhưng quy mô nợ xấu vẫn tăng
Một điểm đáng lưu ý trong bức tranh lợi nhuận ngân hàng 6 tháng đầu năm 2016 là nợ xấu giảm nhưng tổng nợ xấu ngân hàng lại tăng, đặc biệt nợ có khả năng mất vốn của nhiều ngân hàng tăng vọt.
Theo số liệu của BizLIVE, 5/8 ngân hàng khảo sát có công bố thuyết minh báo cáo tài chính (bao gồm BIDV, Vietinbank, Vietcombank, MBB, Sacombank, ACB, VIB và Eximbank) có tỷ lệ nợ xấu giảm so với cuối năm 2015, tuy nhiên, tổng nợ xấu của 8 ngân hàng này lại tăng hơn 8.932 tỷ đồng, tương đương tăng 28,1%.
Như ACB, tại thời điểm 30/6/2016, tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng này là 1,25%, giảm so với mức 1,32% hồi cuối năm 2015, tuy nhiên, tổng nợ xấu lại tăng 9%, từ hơn 1.770 tỷ đồng lên hơn 1.930 tỷ đồng. Trong khi đó, nợ có khả năng mất vốn của ngân hàng tăng tới 25,5%, lên 1.338 tỷ đồng, chiếm tới 69,3% tổng nợ xấu.
Tương tự, ngân hàng Vietcombank báo nợ xấu tính đến cuối tháng 6/2016 ở mức 1,75%, giảm 0,09% so với cuối năm 2015, tuy nhiên, tổng nợ xấu của Vietcombank lại tăng lên. Tính đến hết quý II/2016, tổng số nợ xấu của ngân hàng là 7.470 tỷ đồng, tăng 4,66% so với cuối năm trước.
BIDV là ngân hàng vừa có tỷ lệ nợ xấu tăng, vừa tăng nợ xấu. Tính đến cuối tháng 6/2016, tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng này là 2%, tăng so với mức 1,67% hồi cuối năm 2015 trong khi tổng số tuyệt đối nợ xấu cũng tăng vọt tới 32,2%, lên gần 13.184 tỷ đồng. Nợ có khả năng mất vốn của ngân hàng tăng 24,2% so với đầu năm, lên hơn 6.343 tỷ đồng, chiếm 48,1% tổng nợ xấu.
Đáng chú ý, Eximbank hiện đang là ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu cao nhất trong nhóm khảo sát, 5,3%, tăng vọt so với mức 1,86% cuối năm trước. Trong khi đó, tổng số nợ xấu tăng tới 272,1%, lên gần 4.287 tỷ đồng, trong đó, nợ có khả năng mất vốn tăng 33,9%, lên gần 1.074 tỷ đồng.
Một trong những nguyên nhân dẫn đến nợ xấu tăng là do tín dụng của ngân hàng tăng trong 2 quý đầu năm nay. Cụ thể, đến cuối quý II/2016, dư nợ cho vay của 8 ngân hàng tăng 10% so với thời điểm đầu năm, kéo theo đó, tổng số nợ xấu cũng tăng mạnh tới 28,1%.
Rõ ràng, việc nợ xấu đưa về mức 3% từ năm 2015 đã khiến áp lực bán nợ của các ngân hàng thực sự giảm bớt. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia trong ngành cho rằng, khối lượng lớn nợ xấu bán bằng trái phiếu đặc biệt năm 2015 sẽ còn đè nặng lên chi phí trích lập dự phòng tại các ngân hàng trong nửa cuối năm, trừ một số ít các ngân hàng đã tích cực xử lý nợ trong quá khứ như Vietcombank.

 

TRẦN THÚY

Bảng giáThị trường

VN-Index 722.14 ▲ 2.58 (0.36%)

 
VN-Index 722.14 2.58 0.36%
HNX-Index 91.37 1.47 1.61%
UPCOM 57.52 -0.14 -0.25%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ