Tâm lý nắm giữ USD: Khi kỳ vọng quyết định hành vi

Trần Giang

08:41 22/12/2015

BizLIVE -
Một rủi ro mà Ngân hàng Nhà nước có thể rơi vào khi đưa lãi suất USD về 0%, đó là bẫy thanh khoản nếu thị trường vẫn tiếp tục nắm giữ USD, theo TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn, Giảng viên Chương trình Giảng dạy kinh tế Fulbright.

Tâm lý nắm giữ USD: Khi kỳ vọng quyết định hành vi

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có thể rơi vào bẫy rủi ro thanh khoản khi đưa lãi suất USD về 0%

“Việc giảm lãi suất USD của Ngân hàng Nhà nước nếu đến một mức tiệm cận zero thì không thể giảm thêm được nữa. Khi đó công cụ lãi suất của Ngân hàng Nhà nước trở nên vô dụng, rơi vào cái gọi là bẫy thanh khoản. Trong trường hợp này, người ta vẫn tiếp tục nắm giữ USD là vì tính thanh khoản của nó chứ không phải để sinh lời”, ông Tuấn nói.
Theo ông, nếu trong thời gian tới tâm lý nắm giữ USD của thị trường vẫn còn, khi đó, Ngân hàng Nhà nước chỉ còn giải pháp hoặc tăng lãi suất tiền VND, hoặc tăng tỷ giá, thì những người đang nắm giữ USD mới có động cơ chuyển USD sang VND.
Kỳ vọng quyết định hành vi
Từ ngày 18/12 vừa qua, nhằm giảm nhu cầu tích trữ USD của thị trường sau động thái tăng lãi suất thêm 0,25% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Nhà nước đã quyết định giảm lãi suất tiền gửi USD của cá nhân từ 0,25% xuống 0%.
Theo ông Tuấn, quyết định trên sẽ khiến nhiều ngân hàng thương mại trong nước tìm cách "lách", bằng cách tặng quà, bốc thăm trúng thưởng… để đảm bảo lãi suất tiền gửi USD vẫn lớn hơn 0, nhằm duy trì tính hấp dẫn với người gửi tiền.
Bởi trên thực tế, quyết định bán USD hay không còn phụ thuộc vào suất sinh lời kỳ vọng của từng người, nên hành vi đối với USD cũng khác nhau, dựa vào kỳ vọng và ước tính xác suất Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh tỷ giá ở một biên độ khác nhau, không ai giống ai.
Nhiều người có thể vẫn sẽ nắm giữ USD là vì người ta kỳ vọng USD sẽ lên giá trong thời gian tới. Nếu giả sử trong 3 tháng tới, tỷ giá tăng lên 0,25% thì tức là người ta đã có lợi hơn so với phần thiệt 0,25%/năm do lãi suất USD giảm đi, ông Tuấn bình luận.
“Tức là sau 3 tháng, người ta chỉ mất có 0,0625% lãi suất tiền gửi, nhưng bù lại được 0,25% tăng giá đồng USD. Ngay cả sau khi bù đắp chi phí cơ hội 6%/4 = 1,5% lãi suất tiền gửi VND sau 3 tháng thì người gửi USD cũng chưa hẳn bị thiệt, bởi những giao dịch USD của thị trường có thể vượt ra ngoài những giới hạn được kiểm soát của Ngân hàng Nhà nước. Tất nhiên, sẽ có rủi ro”.

Tại sao VND luôn bị mất giá?
“Trước đây lãi suất ở Mỹ còn thấp, ở trong nước vẫn còn cao 0,75%, lúc đó rất nhiều người chuyển USD về Việt Nam gửi hộ. thậm chí họ vay ở ngân hàng nước ngoài chuyển về Việt Nam để hưởng chênh lệch lãi suất”.
“Bây giờ lãi suất của Mỹ tăng, Việt Nam giảm thì những người này không có động cơ chuyển thêm tiền về nữa, hoặc họ sẽ rút ra. Như vậy, lượng tiền gửi mới sẽ giảm đi. Lượng USD giảm đi, càng tăng sức ép lên nguồn cung ngoại tệ của Việt Nam”, ông Tuấn nói.
“Có nghĩa Ngân hàng Nhà nước đang sử dụng giải pháp tình thế mà chưa chắc đã mang lại hiệu quả. Trong khi giải pháp bền vững là duy trì lạm phát thấp so với các nước, nhưng hiện nay lạm phát các nước cũng thấp không thua gì chúng ta”, ông Tuấn nhận định.
Theo ông, giải pháp căn cơ của Việt Nam là nền sản xuất. Chừng nào nền sản xuất của chúng ta vẫn kém hiệu quả, năng suất của nền sản xuất của chúng ta không được cải thiện thì sức ép lên tỷ giá vẫn còn.
“Tôi đang muốn nói đến một vấn đề, đó là tại sao mức giá của chúng ta luôn cao, VND luôn mất giá? Đó là vì tốc độ tăng cung tiền của chúng ta luôn cao hơn tốc độ tăng cầu tiền”, theo TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn.
“Tốc độ tăng cầu tiền phụ thuộc vào tốc độ tăng trưởng kinh tế. Tăng trưởng của chúng ta hạn chế cho nên tốc độ tăng cầu tiền cũng bị hạn chế đi. Nhưng tốc độ tăng cung tiền lớn hơn tốc độ tăng cầu tiền. Trong tăng trưởng GDP chỉ có 6,2% thì tăng trưởng cung tiền hơn 10%. Thành ra tốc độ tăng cung tiền lớn hơn nhiều so với tốc độ tăng cầu tiền, nên tiền VND vẫn phải bị mất giá so với đồng tiền khác”, ông diễn giải.

TRẦN GIANG

Bảng giáThị trường

VN-Index 725.09 ▲ 4.62 (0.64%)

 
VN-Index 725.09 4.62 0.64%
HNX-Index 90.96 0.29 0.32%
UPCOM 57.4 0.11 0.19%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ