Phiên toà chiều 1/9: Tình hình Oceanbank có thực sự xấu?

Trần Thúy

15:01 01/09/2017

BizLIVE - Đại diện tập đoàn PVN cho biết, ngân hàng Oceanbank hoạt động hiệu quả, năm nào PVN cũng được chia cổ tức với tổng số tiền được chia lên tới 244 tỷ đồng. 

Phiên toà chiều 1/9: Tình hình Oceanbank có thực sự xấu?

Đại diện tập đoàn PVN tại phiên toà

F5 để cập nhật...
13h30 phiên toà bắt đầu
Toà mời đại diện NHNN
Đại diện NHNN cho biết, Cơ quan quản lý đã thực hiện đúng chức năng giám sát và đã tổ chức thanh tra Oceanbank và đưa ra 3 kết luận vào các năm 2012, 2014 và 2015.
Cũng theo đại diện này, sau khi có kết luận thanh tra đã nêu rõ những sai phạm của Oceanbank và yêu cầu ngân hàng thực hiện khắc phục. Qua theo dõi, NHNN phát hiện ngân hàng không thực hiện nghiêm túc và tình hình có dấu hiệu nghiêm trọng hơn.
Năm 2013 NHNN đã gửi phương án cơ cấu lại OceanBank giai đoạn 2013 – 2015, yêu cầu OceanBank chỉnh sửa bổ sung và khắc phục nội dụng yếu kém còn tồn tại, đề nghị ngân hàng gửi kết quả khắc phục về NHNN. Đồng thời, không xem xét mở rộng chi nhánh, ngân hàng đại diện, mở các công ty con, liên kết,…
Theo kết luận thanh tra năm 2014, vốn điều lệ của OceanBank là 4.000 tỷ đồng với 16 pháp nhân và hơn 1 nghìn cổ đông cá nhân; Tổng tài sản đạt hơn 59.000 tỷ đồng; Lỗ luỹ kế hơn 10.194 tỷ đồng (chủ yếu là do tăng trích lập dự phòng và thoái lãi dự thu); Nợ xấu 14.925 tỷ đồng (chiếm 49,84% tổng dư nợ) do 27 hợp đồng đầu tư uỷ thác chuyển nợ xấu.
"Nhìn góc độ đầu tư tài chính, khoản đầu tư vào Oceanbank là hiệu quả"
Toà mời Đại diện PVN
PVN là loại hình doanh nghiệp nào?
PVN là một tổ hợp các tổ chức kinh tế không có tư cách pháp nhân trong đó tập đoàn dầu khí là công ty mẹ và có các công ty con.
Theo quyết định số 198 ngày 29/8/2006, lĩnh vực hoạt động chủ yếu của tập đoàn thuộc thăm dò khai thác dầu khí.
Tập đoàn PVN đã có chủ trương thành lập ngân hàng Hồng Việt, tuy nhiên, năm 2008 có biến động kinh tế lớn nên Thủ tướng không cho thành lập ngân hàng mới mà cho tập đoàn góp vốn vào các ngân hàng khác.
Sau khi được phép, PVN góp 20% vốn ngân hàng Oceanbank.
Ai là người theo dõi giám sát khoản vốn PVN đầu tư vào Oceanbank?
Theo quy chế quản lý vốn của PVN tại doanh nghiệp ngoài ngành, từ 2009-2014 được chia thành 3 giai đoạn với ba người đại diện vốn khác nhau.
Cụ thể, từ 3/11/2008-3/12/2010, ông Nguyễn Ngọc Sự là người đại diện phần vốn của PVN tại Oceanbank.
Từ 6/12/2010- 18/4/2011 là ông nguyễn Xuân Sơn.
Bà Vũ Thị Thanh Hương đại diện sau đó cho đến khi Oceanbank bị mua 0 đồng.
Hiệu quả vốn góp của PVN tại ngân hàng như thế nào?
Từ thời điểm góp vốn từ 2009-2013, theo BCTC đã được kiểm toán, ngân hàng Oceanbank hoạt động hiệu quả, năm nào PVN cũng được chia cổ tức với tổng số tiền được chia lên tới 244 tỷ đồng.
NHNN phải mua lại ngân hàng chứng tỏ ngân hàng không hiệu quả?
Với góc độ đầu tư tài chính, PVN chỉ nhìn ở việc được chia cổ tức.
Khoản 800 tỷ bị mất trách nhiệm thuộc về ai?
Tập đoàn PVN luôn có người đại diện vốn góp, ở góc độ đầu tư tài chính, được chia cổ tức là đầu tư hiệu quả, còn giai đoạn về sau thì chúng tôi đang chờ phán xét của HĐXX.
Ông có nói PVN góp tổng cộng 800 tỷ, tương đương 20% cổ phần, như vậy có đúng với luật các TCTD?
Tại thời điểm năm 2008, khi xin ý kiến Chính phủ về chủ trương thì hoạt động dưới luật TCTD năm 2007, theo đó 1 tổ chức được mua tối đa 20% vốn một ngân hàng, sau đó PVN có văn bản xin và được đồng ý cho phép góp vốn.
PVN có ba lần góp vốn thì chỉ có lần sau cùng, góp 100 tỷ đồng là sai khung pháp lý do luật các TCTD được sử đổi năm 2011. Tuy nhiên, lần thứ 3 thực ra là triển khai hệ quả của lần thứ 1, do tập đoàn không cập nhật nên thực hiện tiếp theo chủ trương của Chính phủ từ năm 2009.
Đến nay, tại phiên toà, người của tập đoàn đang bị cáo buộc một số tội danh, ông có ý kiến gì không?
Chúng tôi tham gia với tư cách người có liên quan, không được quyền đưa ra kiến nghị hình phạt. Mong HĐXX căn cứ vào chứng cứ để đưa ra phán quyết công minh thấu tình hợp lý, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tập đoàn.
14h30. Tình hình Oceanbank không xấu như NHNN nói
Toà gọi bị cáo Hà Văn Thắm
Bị cáo Hà Văn Thắm cho biết, NHNN có nhắc một số sai phạm tại Oceanbank nhưng không có nhắc nhở nào về việc chi lãi ngoài. “Mặc dù Oceanbank gửi báo cáo hằng ngày lên NHNN nhưng không được nhắc nhở hàng ngày”, Thắm nói.
Tại kết luận thanh tra năm 2012, nội dung có 3.000 tỷ uỷ thác đầu tư, thanh tra có ý kiến sau đó Hà Văn Thắm bị triệu tập lên NHNN. Sau khi bị cáo trình bày thì Thống đốc kết luận là không sai phạm nhưng có văn bản chỉ đạo chuyển Uỷ thác đầu tư sang tín dụng nên không đạt chuẩn như bình thường được.
Đến năm 2014, Thanh tra chi nhánh Hà Nội thực hiện thanh tra các khoản uỷ thác đầu tư thì họ đã không hiểu rõ vấn đề đó nên toàn bộ khoản này chuyển thành nhóm 5. Hà Văn Thắm cũng cho biết trong quá trình thanh tra, khi làm việc có nhiều quan điểm không đồng thuận về việc khoản vay này là xấu hay không xấu.
Đối với khoản nợ xấu 14.000 tỷ thì OceanBank đã thu được 8.000 tỷ, bị cáo là người trực tiếp lập danh sách, hồ sơ về khoản này và đưa cho Phó Thống đốc NHNN. 
Ngày 13/10/2014,  Phó Thống đốc chỉ đạo triệu tập, bị cáo đã  trình bày rõ việc khách hàng đã tất toán quá nửa khoản vay. Tuy nhiên, phía Thanh tra NHNN cho rằng việc kết luận thanh tra ra tại ngày 31/3/2014 trước khi khoản vay được xử lý nên kết luận không hề sai.
Hà Văn Thắm cũng cho biết, tới tháng 3/2016, OceanBank còn khoảng 4.900 tỷ đồng nợ xấu, trong đó có khoản nợ 500 tỷ đồng của Trung Dung là lớn nhất.
15h30: Oceanbank không khắc phục sai phạm, trách nhiệm của NHNN đến đâu?
Khi ban hành kết luận thanh tra năm 2012, một loạt sai phạm của OJB được chỉ ra, thanh tra NHNN chỉ đạo khắc phục, kết quả như thế nào?
Sau khi NHNN ban hành các văn bản nhắc nhở, ngân hàng chấp hành chưa được tốt.
Việc OJB không chấp hành sau khi được nhắc nhở thì NHNN có trách nhiệm không? Vai trò của NHNN trong trường hợp này như thế nào? Quản trị của ngân hàng không minh bạch, các đối tác vay đều là những khách hàng hoặc là của Thắm hoặc là người thân quen của Thắm. Yêu cầu giảm vốn góp của Thắm và Tập đoàn dầu khí đều không được thực hiện?
Sau khi có kết luận thanh tra năm 2012, NHNN cũng có văn bản chấn chỉnh OJB thực hiện nghiêm túc yêu cầu, bổ sung những nội dung chưa đạt, xử lý tồn tại yếu kém.
Trong yêu cầu giảm vốn chủ sở hữu của cổ đông, vốn của PVN tại OJB theo luật các TCTD năm 2011 không vượt quá 15% trong khi tập đoàn vẫn sở hữu 20%? Có trách nhiệm của NHNN trong việc này hay không?
NHNN đã có các văn bản đôn đốc OJB nhưng họ tiến hành rất chậm, sau đó đến năm 2014 tiếp tục thanh tra. Với việc PVN góp vốn tại OCB, vì hành vi trách nhiệm, việc này sẽ được tách ra xử lý giai đoạn 2 năm 2018, cơ quan điều tra sẽ làm rõ trong giai đoạn tiếp theo.
Toà hỏi đại diện PVN
Tháng 4/2011, bị cáo Sơn là người đại diện vốn góp của PVN. Tuy nhiên trong phiên xét xử ngày hôm qua, bị cáo Sơn cho rằng không phải là người góp vốn mà vấn đề này chỉ là công văn chưa đưa vào thực hiện. Ông nhận định vấn đề này như thế nào?
Khi bắt đầu góp vốn vào OJB, PVN cử hai người là Nguyễn Ngọc Sự (12%) và Nguyễn Xuân Sơn (8%), tuy nhiên, sau đó PVN quyết định rút ông Sơn và để ông Sự đại diện toàn bộ vốn đến năm 2010.
Khi cử người của tập đoàn đại diện vốn góp tại OJB, tập đoàn có cơ chế quản lý nhận sự như nào?
Chúng tôi quản lý nhân sự thông qua người đại diện tại doanh nghiệp, tất cả các hoạt động của người đại diện tại doanh nghiệp đều phải thông qua Hội đồng thành viên PVN trước khi được thực hiện tại doanh nghiệp đó.
15h55. Từng có doanh nghiệp Singapore muốn mua lại 20% cổ phần Oceanbank từ PVN
Toà hỏi bị cáo Hà Văn Thắm
Trong các cuộc họp HĐQT, có mời trưởng BKS?
Thưa có ạ.
Tại 31/3/2014, ngân hàng Đại Dương có khoản lỗ 10.000 tỷ, nợ xấu 14.000 tỷ đồng, HĐXX muốn nghe bị cáo trình bày chi tiết thêm kết luận thanh tra?
Ngân hàng Oceanbank có trụ sở tại tỉnh Hải Dương, vì vậy, trong suốt quá trình hoạt động, NHNN Hải Dương quản lý, từ trước tới nay chỉ có NHNN Trung ương và NHNN Hải Dương vào thanh tra. Lần thanh tra năm 2012 là do thanh tra của NHNN trung ương thực hiện. Tuy nhiên, không hiểu sao năm 2014, đoàn Thanh tra NHNN Hà Nội vào thanh tra nên họ không nắm được hoạt động của ngân hàng Đại Dương, không nắm được chỉ đạo của Thống đốc NHNN về chuyện chuyển các khoản đầu tư sang nên có rất nhiều khoản tín dụng mặc dù chưa đến hạn nhưng thiếu cái này cái kia nên bị sếp nhóm 5. Mà sếp vào nhóm 5 thì sẽ phải trích lập dự phòng 100%.
Thậm chí có những kết luận liên quan đến bị cáo lên đến mười mấy nghìn tỷ, bị cáo có báo cáo lên NHNN. Thống đốc sau đó có triệu tập đoàn thanh tra, đại diện ngân hàng Đại Dương lên báo cáo. Bị cáo có làm văn bản, có dẫn chứng, trích lục, hoá đơn, chứng từ. Oceanbank sau đó làm việc với khách hàng đã tất toán 8 nghìn tỷ rồi, chỉ còn 6 ngàn tỷ và cam kết sẽ tiếp tục tất toán nốt.
Cũng theo bị cáo Thắm, trích lập dự phòng không có nghĩa là lỗ. Đa số các khoản nợ của Oceanbank đều có tài sản đảm bảo. Trong kết luận thanh tra thì khoản nợ của Trung Dung tài sản đảm bảo chỉ khoảng 134 tỷ, tuy nhiên, theo Hà Văn Thắm, tài sản đảm bảo cao hơn rất nhiều. Nguyên nhân là trong hợp đồng tín dụng có ghi rõ bên thế chấp sẽ phải thế chấp các quyền lợi liên quan. Theo bị cáo, những khoản phát sinh từ tài sản thế chấp của khoản này trong ba năm qua đã được hơn 200 tỷ, đề nghị HĐXX cho ngân hàng được quyền thu khoản này.
Về vốn góp của PVN, bị cáo Thắm cho biết, khi có Nghị định giảm tỷ lệ góp vốn của các doanh nghiệp tại TCTD tối đa từ 20% xuống 15%, bị cáo đã trao đổi với đại diện PVN.
Theo đó, Thắm đề nghị PVN không cần bán bớt vốn mà ngân hàng sẽ nâng vốn điều lệ lên 5.300 tỷ, khi đó, vốn góp của PVN sẽ tự động giảm xuống 15%. Tuy nhiên, kế hoạch này sau đó đã không được thông qua.
PVN sau đó cũng cho biết có chủ trương thoái hết vốn tại ngân hàng. Bị cáo Thắm cho biết đã ngồi thương thảo với một doanh nghiệp Singapore và một doanh nghiệp Việt Nam, họ đã gửi văn bản cho PVN đề nghị mua lại 20% vốn với số tiền 800 tỷ đồng. Sau đó đề nghị này đã được trình lên Thủ Tướng.
Toà gọi đại diện OceanBank trả lời về hơn 24 tỷ đồng.
Xin đại diện OceanBank cho biết khoản 24,419 tỷ đồng mà Oceanbank đã nộp vào tài khoản cơ quan điều tra là khoản tiền gì?
Trong quá trình điều tra khởi tố, Hội sở Oceanbank đã nộp vào tài khoản của cơ quan điều tra hơn 24 tỷ đồng. Nguồn gốc số tiền là từ tài khoản 801 dùng để chi trả lãi và không nằm trong khoản 1.576 tỷ đồng đã chi lãi ngoài.
Trong 31 tỷ các bị cáo rút ra từ tài khoản này gồm: chi cho anh Thắm 100 ngàn USD tương đương 2,1 tỷ; còn lại 28 tỷ gửi lại quỹ hội sở cuối tháng 10/2014.
Sau khi anh Thắm bị bắt, chị Thu chi hơn 4,5 tỷ từ quỹ để chuyển cho các chi nhánh. Số tiền còn lưu lại tại khoản là hơn 24 tỷ đồng, đây là số tiền của OceanBank đã nộp lại cơ quan điều tra.
Tòa gọi bị cáo Minh Thu.
Bị cáo Nguyễn Minh Thu: Ban đầu bị cáo không hề biết về tài khoản này, đến khi tiếp nhận vị trí thay thế cho anh Thắm mới biết về việc chi lãi từ tài khoản 801. Bị cáo cũng không có chủ trương tiếp tục nữa nhưng khi liên tục có sức ép từ khách hàng cũ khi cho rằng đó là cam kết của OceanBank từ trước, bị cáo đã trao đổi với chị Lê Thị Thu Thuỷ. Chị Thuỷ cho biết có thể tạm thời mượn để sử dụng, sau khi xem xét kỹ thì chị Thu đã lấy ra sử dụng hơn 4 tỷ đồng.
16h25. HĐXX nghỉ phiên xử buổi chiều. Ngày 5/9 HĐXX sẽ tiếp tục làm việc trở lại

TRẦN THÚY

Từ khóa: hà văn thắm, PVN

Bảng giáThị trường

VN-Index 807.13 ▲ 3.2 (0.4%)

 
VN-Index 807.13 3.2 0.4%
HNX-Index 106.52 0.77 0.72%
UPCOM 54.55 0.07 0.12%
DJIA 22,359.23 -53.36 -0.24%
Nasdaq 6,422.69 -33.35 -0.52%
Nikkei 225 20,296.45 -51.03 -0.25%
FTSE 100 7,271.15 7.25 0.1%