Ngân hàng Nhà nước cho Bộ Tài chính vay 30.000 tỷ đồng với lãi suất 0 đồng?

Trần Giang

09:41 04/08/2015

BizLIVE -

CTCK TP.HCM (HSC) cho biết theo Luật ngân sách nhà nước, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có thể chi tạm ứng cho ngân sách nhà nước với lãi suất bằng 0 và khoản tạm ứng này sau đó sẽ được hoàn trả.

Ngân hàng Nhà nước cho Bộ Tài chính vay 30.000 tỷ đồng với lãi suất 0 đồng?

Ngân hàng Nhà nước có thể chi tạm ứng cho ngân sách nhà nước với lãi suất bằng 0

 

Mức tạm ứng quá cao? 
"Vấn đề đặt ra là quy mô đề xuất hay số tiền xin tạm ứng. Chẳng hạn, mức chi tạm ứng khoảng 10.000 - 15.000 tỷ đồng sẽ không quá lo ngại, tuy nhiên mức đề xuất 30.000 tỷ đồng là con số đáng kể xét về mặt tiền tệ", HSC bình luận.
Tuần trước, Bộ Tài chính đã đề xuất lên NHNN phê duyệt một khoản chi tạm ứng hay một khoản vay 30.000 tỷ đồng để cân bằng ngân sách nhà nước năm 2015.
Trước yêu cầu của Bộ Tài chính, Phó Thống đốc NHNN, bà Nguyễn Thị Hồng cho biết NHNN sẽ cân nhắc yêu cầu này để đảm bảo nguồn cung tiền "hợp lý" để hỗ trợ đạt được các mục tiêu tăng trưởng. Có khả năng NHNN sẽ có câu trả lời chính về vấn đề này trong những tuần tới.
Ước tính tổng cung tiền hiện tại khoảng 5.500.000 tỷ đồng và con số 30.000 tỷ đồng mà Bộ Tài chính đề xuất vay NHNN tương đương 0,54% tổng cung tiền hiện tại.
"Không tính đến lo ngại về lạm phát (đang ở mức thấp), sự phản đối chính có thể là tổng cung tiền tăng lên (theo mức đề xuất) có thể ảnh hưởng như thế nào đến tiền tệ", HSC bình luận.
Dĩ nhiên, quan điểm đối lập cho rằng số tiền chi tạm ứng sẽ được hoàn trả trước cuối năm. "Chúng ta nhận thấy rằng điều kiện thực tế là khác với thường lệ với ít lựa chọn hơn. Nếu thị trường trái phiếu đang hoạt động thông thường, có khả năng NHNN sẽ tạo nguồn thanh khoản này dưới hình thức các khoản vay tái cấp vốn cho các ngân hàng, là giải pháp cho phép các ngân hàng mua trái phiếu kỳ hạn ngắn hơn", HSC nhận định.
Lý do Ngân sách thâm hụt 
Lý do Bộ Tài chính đề nghị tạm ứng 30.000 tỷ đồng từ NHNN do phát hành trái phiếu chính phủ kém hơn kế hoạch. Theo báo cáo mới nhất của Tổng cục Thống kê, đến ngày 15/7, thâm hụt ngân sách ước tính là 114.400 tỷ đồng, bằng 50,62% mục tiêu của năm. Chính phủ ước tính thu ngân sách trong kỳ đạt 476.500 tỷ đồng, đạt 52,3% mục tiêu đề ra.
Trong đó 348.500 tỷ đồng là từ thuế và phí nội địa (bằng 54,6% mục tiêu); 38.800 nghìn tỷ đồng từ dầu thô (bằng 41,7% mục tiêu); và 87.000 tỷ đồng từ xuất nhập khẩu (bằng 49,7% mục tiêu).
Trong khi đó, chi ngân sách là 590.900 tỷ đồng, bằng 51,5% mục tiêu. Trong đó, chi cho đầu tư phát triển là 94.100 tỷ đồng (48,3% mục tiêu); chi thường xuyên, chi quốc phòng & an ninh là 409.600 tỷ đồng (53,4% mục tiêu) và 82.200 tỷ đồng chi trả nợ (54,8% kế hoạch).
Thu ngân sách chưa đạt mục tiêu chủ yếu do giá dầu giảm mạnh, Bộ Tài chính đặt mục tiêu thu ngân sách năm 2015 là 911.100 nghìn tỷ đồng và nếu đúng kế hoạch thì giờ thu ngân sách phải đạt khoảng 5659% mục tiêu cả năm.
Ngoài ra, một số doanh nghiệp vẫn chậm nộp ngân sách. Ước tính nợ thuế tồn dư của các doanh nghiệp là khoảng 74.000 tỷ đồng; gấp đôi mức bình thường (luôn có số nợ thuế tồn dư và số này là cao hơn mức bình thường).
"Trên thực tế, việc chậm nộp thuế là một lý do và lý do khác là do nhiều qui định về thuế phức tạp đã dẫn đến những bất đồng (giữa doanh nghiệp và cơ quan thuế) tồn tại trong thời gian dài", HSC bình luận.
Theo HSC, thâm hụt ngân sách thực tế có thể cao hơn mục tiêu 5% nếu tình hình không được cải thiện. Năm nay Bộ Tài chính đặt mục tiêu thâm hụt ngân sách bằng 5% GDP; tương đương 226.000 tỷ đồng.
"Nếu tình hình vẫn diễn biến như hiện nay cho đến cuối năm thì ước tính thâm hụt có thể dễ dàng vượt mức 212.400 tỷ đồng, tương đương 4,7% GDP. Tuy nhiên thâm hụt thường cao hơn vào 6 tháng cuối năm vì tính mùa vụ.
Ở đây có 2 vấn đề cần xem xét, một là thâm hụt ở mức khá cao và khiến nhiều người lo ngại về vấn đề nợ công cao. Hai là trong lần này, một vấn đề là ngân sách sẽ phải làm thế nào để bù vào phần thâm hụt", HSC bình luận.
Theo HSC, ngân sách có thể bị thâm hụt cao hơn 5% vì việc phát hành trái phiếu Chính phủ không đạt kế hoạch do nghị quyết của Quốc hội chỉ cho phép phát hành trái phiếu kỳ hạn dài.
Thông thường Bộ Tài chính có thể tăng phát hành trái phiếu để bù đắp thâm hụt ngân sách. Tuy nhiên từ đầu năm phát hành trái phiếu Chính phủ không đạt kế hoạch (kế hoạch là 250.000 tỷ đồng) với giá trị phát hành chỉ đạt 93.000 tỷ đồng cho đến nay.
"Ở đây có 2 lý do. Thứ nhất, năm ngoái Quốc hội lo ngại về tỷ trọng trái phiếu kỳ hạn ngắn ở mức cao và đã không cho phép Bộ Tài chính phát hành trái phiếu kỳ hạn dưới 5 năm. Thứ hai, Thông tư 36 do NHNN ban hành vào tháng 2 đã giảm giới hạn nắm giữ trái phiếu của các ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam (đây là nguồn mua trái phiếu chính phủ ổn định trước đây)", HSC bình luận.
Còn có thể xét đến lý do thứ 3 đó là tăng trưởng cung tiền M2 từ đầu năm giảm tốc (làm giảm thanh khoản trong hệ thống ngân hàng vốn là đối tượng mua chính đối với trái phiếu chính phủ).
"Dù sao thì chỉ có các ngân hàng mới muốn đầu tư vào trái phiếu dài hạn, tuy nhiên hiện tại có vẻ nhu cầu này cũng không còn nhiều", HSC nhận định.

TRẦN GIANG

Bảng giáThị trường

VN-Index 739.07 ▼ -7.18 (-0.97%)

 
VN-Index 739.07 -7.18 -0.97%
HNX-Index 93.41 -0.4 -0.43%
UPCOM 58.03 -0.02 -0.04%
DJIA 16,038.48 11.43 0.07%
Nasdaq 4,286.74 2.99 0.07%
Nikkei 225 16,122.71 -881.59 -5.47%
FTSE 100 5,632.19 -57.17 -1.02%

BizLIVE - Gặp gỡ